Editie 2021Editie 2021

Foto omschrijving: Wandelaars lopen langs bergen houtsnippers in het Amerongse bos

Hoeveel energie haalt Nederland uit hernieuwbare bronnen?

In 2020 haalde Nederland 11,1 procent van het totale energieverbruiknoot1 uit hernieuwbare bronnen. Een jaar eerder was dit nog 8,8 procent.

Biomassa6,0% Windenergie2,5%
Hoeveel energie komt uit hernieuwbare bronnen?Zonne-energie1,5%Overig (waterkracht, aardwarmte, buitenluchtenergie en bodemenergie)1,0%

Het verbruik van hernieuwbare energienoot2 in 2020 bedroeg 220 PJ (petajoule), 19 procent meer dan een jaar eerder. Vooral het verbruik van zonne-energie (elektriciteit en warmte) nam toe. Het groeide in 2020 vergeleken met een jaar eerder met 49 procent naar 31 PJ.

Verbruik hernieuwbare energie (% van bruto energetisch eindverbruik )
Jaartal Biomassa Windenergie Zonne-energie Overig1)
2000 1,45 0,13 0,02 0,02
2001 1,49 0,14 0,03 0,02
2002 1,62 0,17 0,03 0,03
2003 1,55 0,22 0,03 0,04
2004 1,69 0,27 0,03 0,05
2005 2,08 0,32 0,04 0,04
2006 2,28 0,40 0,04 0,06
2007 2,68 0,51 0,04 0,07
2008 2,84 0,62 0,04 0,10
2009 3,36 0,73 0,05 0,13
2010 3,03 0,69 0,05 0,15
2011 3,51 0,78 0,06 0,18
2012 3,56 0,81 0,08 0,21
2013 3,44 0,88 0,12 0,25
2014 3,85 1,04 0,19 0,34
2015 3,80 1,20 0,25 0,41
2016 3,60 1,44 0,33 0,46
2017 3,87 1,64 0,43 0,52
2018 4,35 1,70 0,68 0,61
2019 5,16 1,85 0,97 0,79
2020** 6,03 2,54 1,54 0,98
** nader voorlopige cijfers
1)Waterkracht, aardwarmte, buitenluchtenergie en bodemenergie

Opgesteld vermogen zonnestroom met bijna de helft gestegen

Het opgestelde vermogen voor zonnestroomnoot3 nam in 2020 vergeleken met een jaar eerder met 48 procent toe naar 10 700 megawatt. Op daken steeg het vermogen naar 8 800 megawatt (+42 procent), in zonneparken naar 1 900 megawatt (+88 procent). Hierbij is aangenomen dat alle installaties tot en met 15 kilowatt op daken zijn geïnstalleerd.

Het vermogen aan zonnestroominstallaties op woningen nam in 2020 toe tot 4 300 megawatt, een toename van 34 procent ten opzichte van een jaar eerder. Gemiddeld bedroeg het vermogen per woninginstallatie 3,5 kilowatt. In het westen en in steden zijn zonnestroominstallaties bij woningen veelal kleiner.

Gemiddeld vermogen van zonnestroominstallaties bij woningen, 2020*
Gemeente Gemiddeld vermogen van zonnestroominstallaties bij woningen
Appingedam 3,5
Delfzijl 3,4
Groningen 3,0
Loppersum 4,0
Stadskanaal 4,5
Veendam 3,9
Pekela 4,0
Oldambt 4,1
Westerwolde 4,4
Midden-Groningen 3,5
Het Hogeland 3,3
Westerkwartier 4,0
Achtkarspelen 4,4
Ameland 4,0
Harlingen 2,9
Heerenveen 3,6
Leeuwarden 3,3
Ooststellingwerf 3,3
Opsterland 4,1
Schiermonnikoog 4,0
Smallingerland 3,7
Terschelling 4,6
Vlieland 3,3
Weststellingwerf 4,0
Tytsjerksteradiel 3,6
Dantumadiel 3,2
Súdwest-Fryslân 3,6
De Fryske Marren 3,6
Waadhoeke 3,6
Noardeast-Fryslân 3,5
Assen 3,2
Coevorden 3,5
Emmen 3,9
Hoogeveen 3,4
Meppel 3,5
Aa en Hunze 4,0
Borger-Odoorn 4,1
De Wolden 3,5
Noordenveld 3,6
Westerveld 3,5
Tynaarlo 3,7
Midden-Drenthe 3,5
Almelo 3,7
Borne 3,7
Enschede 3,5
Haaksbergen 3,8
Hellendoorn 4,1
Hengelo 3,8
Losser 3,9
Oldenzaal 3,8
Tubbergen 4,7
Wierden 4,5
Twenterand 3,9
Hof van Twente 3,9
Rijssen-Holten 3,6
Dinkelland 4,6
Dalfsen 3,7
Deventer 3,4
Hardenberg 4,2
Kampen 3,2
Ommen 4,0
Raalte 3,6
Staphorst 3,8
Zwolle 3,1
Steenwijkerland 3,7
Olst-Wijhe 3,6
Zwartewaterland 3,6
Almere 3,4
Zeewolde 3,9
Noordoostpolder 4,2
Urk 4,1
Dronten 3,8
Lelystad 3,5
Aalten 4,0
Doetinchem 3,5
Winterswijk 4,0
Oude IJsselstreek 4,1
Oost Gelre 4,4
Berkelland 4,2
Bronckhorst 4,0
Montferland 4,0
Arnhem 3,3
Beuningen 3,9
Doesburg 3,6
Druten 4,1
Duiven 3,9
Heumen 3,9
Nijmegen 3,1
Renkum 3,6
Rheden 3,7
Rozendaal 4,5
Westervoort 3,6
Wijchen 3,8
Zevenaar 3,8
Lingewaard 3,7
Overbetuwe 4,0
Berg en Dal 3,7
Barneveld 3,8
Ede 3,6
Nijkerk 3,6
Scherpenzeel 3,7
Wageningen 3,0
Elburg 3,6
Ermelo 3,7
Harderwijk 3,2
Hattem 3,7
Oldebroek 4,4
Putten 4,2
Nunspeet 3,9
Buren 4,0
Culemborg 3,1
Maasdriel 3,7
Tiel 3,6
Zaltbommel 3,6
West Maas en Waal 3,6
Neder-Betuwe 3,8
West Betuwe 3,8
Apeldoorn 3,1
Brummen 3,7
Epe 4,0
Heerde 4,0
Lochem 3,9
Voorst 4,2
Zutphen 3,1
Renswoude 3,9
Rhenen 3,4
Veenendaal 3,2
Amersfoort 2,9
Baarn 2,7
Bunschoten 3,6
Eemnes 3,0
Leusden 3,5
Soest 3,6
Woudenberg 3,1
De Bilt 3,5
Bunnik 3,5
Houten 3,3
Lopik 3,9
Montfoort 3,7
Utrecht 2,9
Wijk bij Duurstede 3,5
IJsselstein 3,4
Zeist 3,2
Nieuwegein 3,1
Oudewater 3,8
Woerden 3,2
De Ronde Venen 3,2
Utrechtse Heuvelrug 3,3
Stichtse Vecht 3,2
Vijfheerenlanden 3,1
Den Helder 2,7
Schagen 3,6
Texel 3,6
Hollands Kroon 3,6
Alkmaar 3,0
Bergen (NH.) 3,1
Castricum 3,0
Heerhugowaard 3,1
Heiloo 3,1
Langedijk 3,1
Uitgeest 3,0
Enkhuizen 3,1
Hoorn 2,9
Medemblik 3,2
Opmeer 3,6
Drechterland 3,5
Stede Broec 3,0
Koggenland 3,6
Amsterdam 3,0
Beverwijk 3,0
Bloemendaal 3,3
Haarlem 3,0
Heemskerk 3,2
Heemstede 2,8
Velsen 2,9
Zandvoort 3,6
Beemster 3,9
Edam-Volendam 3,6
Landsmeer 4,2
Oostzaan 3,4
Purmerend 3,1
Zaanstad 3,1
Waterland 3,1
Wormerland 3,0
Blaricum 3,6
Hilversum 2,7
Huizen 2,8
Laren 4,1
Weesp 2,9
Wijdemeren 3,3
Gooise Meren 3,2
Haarlemmermeer 3,1
Aalsmeer 3,6
Amstelveen 3,2
Diemen 3,2
Ouder-Amstel 3,2
Uithoorn 3,4
Gorinchem 3,3
Molenlanden 3,7
Alblasserdam 3,3
Dordrecht 3,2
Hardinxveld-Giessendam 2,7
Hendrik-Ido-Ambacht 3,1
Papendrecht 3,1
Sliedrecht 3,3
Zwijndrecht 3,0
Goeree-Overflakkee 3,3
Hoeksche Waard 3,4
Alphen aan den Rijn 3,3
Hillegom 2,8
Katwijk 3,0
Leiden 3,1
Leiderdorp 3,3
Lisse 2,6
Nieuwkoop 3,8
Noordwijk 3,3
Oegstgeest 3,1
Voorschoten 3,3
Zoeterwoude 3,2
Teylingen 3,0
Kaag en Braassem 3,7
Gouda 2,9
Waddinxveen 3,4
Zuidplas 3,3
Bodegraven-Reeuwijk 3,5
Krimpenerwaard 3,4
Barendrecht 3,3
Brielle 3,2
Capelle aan den IJssel 2,7
Delft 2,7
's-Gravenhage 2,7
Hellevoetsluis 3,3
Krimpen aan den IJssel 3,5
Maassluis 3,1
Ridderkerk 3,0
Rotterdam 2,9
Rijswijk 3,0
Schiedam 3,3
Albrandswaard 3,4
Westvoorne 3,7
Vlaardingen 2,7
Wassenaar 2,9
Zoetermeer 3,3
Lansingerland 3,0
Westland 3,7
Midden-Delfland 3,2
Leidschendam-Voorburg 3,1
Pijnacker-Nootdorp 3,3
Nissewaard 2,8
Borsele 3,1
Goes 3,0
Hulst 3,1
Kapelle 3,1
Middelburg 2,8
Reimerswaal 3,1
Terneuzen 3,2
Tholen 3,1
Veere 3,3
Vlissingen 2,5
Schouwen-Duiveland 3,2
Noord-Beveland 3,4
Sluis 3,4
Dongen 4,0
Gilze en Rijen 4,3
Goirle 4,0
Heusden 4,2
Hilvarenbeek 4,5
Loon op Zand 4,0
Oisterwijk 4,0
Tilburg 3,3
Waalwijk 4,2
Asten 4,5
Best 3,9
Deurne 4,3
Eersel 4,6
Eindhoven 3,3
Helmond 3,4
Nuenen, Gerwen en Nederwetten 3,9
Oirschot 4,9
Someren 4,7
Son en Breugel 4,1
Valkenswaard 3,7
Veldhoven 3,8
Waalre 3,9
Gemert-Bakel 4,0
Heeze-Leende 4,5
Laarbeek 4,3
Reusel-De Mierden 5,1
Cranendonck 4,3
Bergeijk 4,8
Bladel 4,5
Geldrop-Mierlo 3,8
Boekel 5,2
Boxmeer 4,6
Boxtel 3,9
Grave 3,9
Haaren 4,3
's-Hertogenbosch 3,5
Mill en Sint Hubert 4,8
Oss 4,0
Sint-Michielsgestel 4,2
Uden 3,5
Vught 3,7
Cuijk 3,8
Landerd 4,6
Sint Anthonis 5,2
Bernheze 4,4
Meierijstad 3,8
Baarle-Nassau 4,3
Bergen op Zoom 2,9
Breda 3,7
Etten-Leur 4,1
Geertruidenberg 3,7
Oosterhout 3,5
Rucphen 4,3
Steenbergen 3,5
Woensdrecht 3,8
Zundert 4,4
Halderberge 3,7
Roosendaal 4,0
Moerdijk 3,7
Drimmelen 3,9
Alphen-Chaam 4,9
Altena 3,7
Beesel 4,0
Bergen (L.) 4,4
Gennep 4,0
Mook en Middelaar 4,1
Nederweert 4,4
Roermond 3,9
Venlo 3,3
Venray 3,5
Weert 3,9
Horst aan de Maas 4,2
Leudal 4,5
Maasgouw 4,0
Roerdalen 4,0
Echt-Susteren 4,1
Peel en Maas 4,1
Landgraaf 3,6
Brunssum 3,7
Heerlen 3,6
Kerkrade 3,3
Simpelveld 3,9
Voerendaal 4,1
Beekdaelen 4,1
Maastricht 3,3
Meerssen 3,9
Vaals 3,3
Valkenburg aan de Geul 4,3
Gulpen-Wittem 4,0
Eijsden-Margraten 4,2
Beek 3,6
Stein 3,8
Sittard-Geleen 3,7
* voorlopige cijfers

Meer windenergie door park bij Borssele

Het verbruik van energie uit wind nam in 2020 vergeleken met een jaar eerder met 29 procent toe naar 50 PJ. De belangrijkste reden voor deze stijging is de toename van de opgestelde capaciteit van windmolens op zee door de realisatie van het windmolenpark bij Borssele. In totaal nam de opgestelde capaciteit op zee het laatste jaar met 157 procent toe naar 2 500 megawatt.

Ook op land zijn meer windmolens geplaatst. De totale capaciteit van windmolens ging van 4 500 megawatt eind 2019 naar 6 600 megawatt eind 2020 (+32 procent).

Verbruik energie uit biomassa gestegen

Biomassa is met 54 procent de grootste bron van hernieuwbare energie. Het energieverbruik uit deze bron steeg in 2020 met 10 procent naar 119 PJ. Deze toename is grotendeels te danken aan de hogere inzet van biomassa in kolencentrales. Ook het verbruik van biogas en vaste en vloeibare biomassa in ketels bij bedrijven nam toe.

De productie van elektriciteit en warmte uit het meestoken in kolencentrales steeg van 8 naar 20 PJ. Het aandeel biomassa in kolencentrales groeide van 10 procent in 2019 naar 39 procent in 2020. De toename is gestimuleerd door subsidie en stijging in de CO2‑prijs voor CO2 uit steenkool.

Het verbruik van biotransportbrandstoffen nam af van 28 PJ in 2019 naar 24 PJ in 2020, ondanks een verhoging van het verplichte percentage hernieuwbare energie voor vervoernoot4 voor leveranciers van motorbrandstoffen.

De vragen

Noten

Energieverbruik

Voor de berekening van het aandeel hernieuwbare energie wordt, in overeenstemming met Europese afspraken, uitgegaan van het bruto energetisch eindverbruik van energie. Dit is verbruik van energie door eindverbruikssectoren (industrie, huishoudens, diensten, landbouw en vervoer) voor energetische toepassingen. Dit is dus exclusief het gebruik voor niet-energetische toepassingen zoals aardolie als grondstof voor plastic en de verliezen bij energie-omzetting. Bij de berekening worden de rekenregels gevolgd uit de EU-Richtlijn Hernieuwbare Energie. Deze wijken wat af van de regels voor de nationale energiebalans en daardoor is het eindverbruik van energie in de statistiek hernieuwbare energie niet precies gelijk aan het energetisch eindverbruik uit de nationale energiebalans.

Hernieuwbare energie

Energie uit hernieuwbare niet-fossiele bronnen, namelijk: wind, zon, warmte uit de aarde en bodem, de buitenlucht en oppervlaktewater, waterkracht en energie uit de oceanen, biomassa, stortgas, gas van rioolwaterzuiveringsinstallaties en biogassen.

Zonnestroom

Het opgesteld vermogen aan zonnestroominstallaties in Nederland wordt berekend op basis van het combineren van data uit een aantal registraties (PIR, Ceres, Certiq, BTW, RVO en EIA).

Verplicht percentage hernieuwbare energie voor vervoer

Leveranciers van motorbrandstoffen zijn verplicht volgens de regelgeving Energie voor Vervoer om een bepaald aandeel hernieuwbare energie te leveren. Dit aandeel is een percentage van de totale geleverde benzine en diesel aan het wegverkeer en het spoor. In 2017 was dit percentage 8,5, in 2019 12,5 en in 2020 16,4. Leveranciers van motorbrandstoffen voldoen met name aan de verplichting door biobrandstoffen bij te mengen.

Leveringen aan schepen die naar het buitenland varen kunnen meetellen voor het voldoen aan de verplichting en biobrandstoffen uit afval mogen dubbel tellen.  Ook is het mogelijk om een extra levering van hernieuwbare energie in een bepaald jaar door te schuiven naar een later jaar. De leveringen aan schepen die naar het buitenland varen, de dubbeltelling en de administratieve schuif gelden niet voor de bijdrage van biobrandstoffen aan de doelstelling voor totaal hernieuwbare energie zoals besproken in dit artikel.

Colofon

Deze website is ontwikkeld door het CBS in samenwerking met Textcetera Den Haag.
Heb je een vraag of opmerking over deze website, neem dan contact op met het CBS.

Disclaimer en copyright

Cookies

CBS maakt op deze website gebruik van functionele cookies om de site goed te laten werken. Deze cookies bevatten geen persoonsgegevens en hebben nauwelijks gevolgen voor de privacy. Daarnaast gebruiken wij ook analytische cookies om bezoekersstatistieken bij te houden. Bijvoorbeeld hoe vaak pagina's worden bezocht, welke onderwerpen gebruikers naar op zoek zijn en hoe bezoekers op onze site komen. Het doel hiervan is om inzicht te krijgen in het functioneren van de website om zo de gebruikerservaring voor u te kunnen verbeteren. De herleidbaarheid van bezoekers aan onze website beperken wij zo veel mogelijk door de laatste cijfergroep (octet) van ieder IP-adres te anonimiseren. Deze gegevens worden niet gedeeld met andere partijen. CBS gebruikt geen trackingcookies. Trackingcookies zijn cookies die bezoekers tijdens het surfen over andere websites kunnen volgen.

De geplaatste functionele en analytische cookies maken geen of weinig inbreuk op uw privacy. Volgens de regels mogen deze zonder toestemming geplaatst worden.

Meer informatie: https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/telecommunicatie/vraag-en-antwoord/mag-een-website-ongevraagd-cookies-plaatsen

Leeswijzer

Verklaring van tekens

niets (blanco) een cijfer kan op logische gronden niet voorkomen
. het cijfer is onbekend, onvoldoende betrouwbaar of geheim
0 (0,0) het cijfer is kleiner dan de helft van de gekozen eenheid
* voorlopige cijfers
** nader voorlopige cijfers
- (indien voorkomend tussen twee getallen) tot en met
2016-2017 2016 tot en met 2017
2016/2017 het gemiddelde over de jaren 2016 tot en met 2017
2016/'17 oogstjaar, boekjaar, schooljaar, enz. beginnend in 2016 en eindigend in 2017
2004/'05-2016/'17 oogstjaar enz., 2004/'05 tot en met 2016/'17

In geval van afronding kan het voorkomen dat het weergegeven totaal niet overeenstemt met de som van de getallen.

Over het CBS

De wettelijke taak van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) is om officiële statistieken te maken en de uitkomsten daarvan openbaar te maken. Het CBS publiceert betrouwbare en samenhangende statistische informatie, die het deelt met andere overheden, burgers, politiek, wetenschap, media en bedrijfsleven. Zo zorgt het CBS ervoor dat maatschappelijke debatten gevoerd kunnen worden op basis van betrouwbare statistische informatie.

Het CBS maakt inzichtelijk wat er feitelijk gebeurt. De informatie die het CBS publiceert, gaat daarom over onderwerpen die de mensen in Nederland raken. Bijvoorbeeld economische groei en consumentenprijzen, maar ook criminaliteit en vrije tijd.

Naast de verantwoordelijkheid voor de nationale (officiële) statistieken is het CBS ook belast met de productie van Europese (communautaire) statistieken. Dit betreft het grootste deel van het werkprogramma.

Voor meer informatie over de taken, organisatie en publicaties van het CBS, zie cbs.nl.

Contact

Met vragen kunt u contact opnemen met het CBS.

Medewerkers

Concept & beeldredactie

Irene van Kuik

Infographics

Janneke Hendriks

Richard Jollie

Hendrik Zuidhoek

Redactie

Ronald van der Bie

Annelie Hakkenes-Tuinman

Michel van Kooten

Sidney Vergouw

Paul de Winden

Karolien van Wijk

Gert Jan Wijma

Vertaling

Frans Dinnissen

Gaby de Vet

Eindredactie

Elma Wobma

Dank aan alle CBS-collega’s die hebben bijgedragen aan deze editie