Foto omschrijving: gele kranen; schepen; goederentrein; containers

Scroll naar Voorwoord

Voorwoord

‘There are certain industries which cannot now successfully compete with foreign producers because of lower foreign wages and a lower cost of living abroad, and we pledge the next Republican Congress to an examination and where necessary a revision of these schedules to the end that the American labor in these industries may again command the home market, may maintain its standard of living, and may count upon steady employment in its accustomed field’.

Dit is geen uitspraak van Amerikaanse president Trump maar van president Hoover, bij het invoeren van de Smoot-Hawley Act in 1930. Met deze wet verhoogde Amerika zijn toch al hoge handelstarieven. In die tijd voerde het land een zeer protectionistisch handelsbeleid, wat volgens veel economen een extra negatieve impact had tijdens de Grote Depressie. Onder president Roosevelt, zijn New Deal en – later – met de wederopbouw na de Tweede Wereldoorlog werd vrijhandel internationaal het credo. Niet alleen om nationale economische belangen te dienen, maar vooral ook door groeiende behoefte aan vrijheid, veiligheid en een einde aan oorlog. In de daarop volgende decennia werden handelstarieven wereldwijd verlaagd, handelsbelemmeringen afgeschaft en internationale instituties zoals de GATT, Bretton-Woods en de Wereldhandelsorganisatie opgericht; organisaties gericht op het reguleren, faciliteren en vergemakkelijken van internationale (vrij)handel.

Een hoogtepunt in deze liberalisering werd bereikt in 2016, toen de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Clinton verregaande onderhandelingen voerde over mega-regionale handelsverdragen zoals TTIP en TPP. Deze verdragen waren niet alleen gericht op het vergroten van de handelsbetrekkingen tussen een groot aantal landen maar ook op het harmoniseren van regelgeving en het beslechten van geschillen op het vlak van investeringen. Maatschappelijk groeide de weerstand tegen een steeds verder globaliserende wereld – vergroot door de grote financiële crisis en de doorgaande digitalisering en automatisering. Niet meeprofiteren van de voordelen van globalisering, ontslagen worden, het duurder wordende leven van alledag en het gevoel van verlies van de eigen cultuur speelden hierin een rol. Mede hierdoor echoën de protectionistische sentimenten van vroeger weer op het politieke en maatschappelijke toneel. Dit komt onder andere tot uiting in de opgelopen spanningen in de handelsrelatie tussen de VS en China, maar ook tussen de VS en Europa. Toenemende protectionistische maatregelen raken ook Nederlandse bedrijven.

Deze Internationaliseringsmonitor over handelspolitiek verschijnt in een bijzondere periode, namelijk tijdens de overgang naar een nieuwe Amerikaanse president. In deze monitor blikken we terug op de afgelopen vier jaar, waarin door president Trump en de EU over en weer ingrijpende maatregelen zijn genomen op het gebied van internationale betrekkingen wat tot schokken in de internationale handel heeft geleid. Hoe raakten de Amerikaanse invoerheffingen Nederlandse bedrijven die deze goederen naar de VS exporteren? Wat merken Nederlandse importeurs en bedrijven verderop in de productieketen van Europese invoerheffingen? Maken Nederlandse bedrijven al gebruik van het in september 2017 in werking getreden handelsverdrag met Canada (CETA)?

Het laatste nieuws en andere rapporten op het gebied van internationale handel en globalisering is te vinden in het dossier Globalisering alsook eerdere edities van de Internationaliseringsmonitor.

Angelique Berg

Directeur-Generaal

Den Haag, Heerlen, Bonaire, december 2020

Colofon

Deze website is ontwikkeld door het CBS in samenwerking met Textcetera Den Haag.
Heb je een vraag of opmerking over deze website, neem dan contact op met het CBS.

Disclaimer en copyright

Cookies

CBS maakt op deze website gebruik van functionele cookies om de site goed te laten werken. Deze cookies bevatten geen persoonsgegevens en hebben nauwelijks gevolgen voor de privacy. Daarnaast gebruiken wij ook analytische cookies om bezoekersstatistieken bij te houden. Bijvoorbeeld hoe vaak pagina's worden bezocht, welke onderwerpen gebruikers naar op zoek zijn en hoe bezoekers op onze site komen. Het doel hiervan is om inzicht te krijgen in het functioneren van de website om zo de gebruikerservaring voor u te kunnen verbeteren. De herleidbaarheid van bezoekers aan onze website beperken wij zo veel mogelijk door de laatste cijfergroep (octet) van ieder IP-adres te anonimiseren. Deze gegevens worden niet gedeeld met andere partijen. CBS gebruikt geen trackingcookies. Trackingcookies zijn cookies die bezoekers tijdens het surfen over andere websites kunnen volgen.

De geplaatste functionele en analytische cookies maken geen of weinig inbreuk op uw privacy. Volgens de regels mogen deze zonder toestemming geplaatst worden.

Meer informatie: https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/telecommunicatie/vraag-en-antwoord/mag-een-website-ongevraagd-cookies-plaatsen

Leeswijzer

Verklaring van tekens

. Gegevens ontbreken
* Voorlopig cijfer
** Nader voorlopig cijfer
x Geheim
Nihil
(Indien voorkomend tussen twee getallen) tot en met
0 (0,0) Het getal is kleiner dan de helft van de gekozen eenheid
Niets (blank) Een cijfer kan op logische gronden niet voorkomen
2019–2020 2019 tot en met 2020
2019/2020 Het gemiddelde over de jaren 2019 tot en met 2020
2019/’20 Oogstjaar, boekjaar, schooljaar enz., beginnend in 2019 en eindigend in 2020
2017/’18–2019/’20 Oogstjaar, boekjaar, enz., 2017/’18 tot en met 2019/’20

In geval van afronding kan het voorkomen dat het weergegeven totaal niet overeenstemt met de som van de getallen.

Over het CBS

De wettelijke taak van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) is om officiële statistieken te maken en de uitkomsten daarvan openbaar te maken. Het CBS publiceert betrouwbare en samenhangende statistische informatie, die het deelt met andere overheden, burgers, politiek, wetenschap, media en bedrijfsleven. Zo zorgt het CBS ervoor dat maatschappelijke debatten gevoerd kunnen worden op basis van betrouwbare statistische informatie.

Het CBS maakt inzichtelijk wat er feitelijk gebeurt. De informatie die het CBS publiceert, gaat daarom over onderwerpen die de mensen in Nederland raken. Bijvoorbeeld economische groei en consumentenprijzen, maar ook criminaliteit en vrije tijd.

Naast de verantwoordelijkheid voor de nationale (officiële) statistieken is het CBS ook belast met de productie van Europese (communautaire) statistieken. Dit betreft het grootste deel van het werkprogramma.

Voor meer informatie over de taken, organisatie en publicaties van het CBS, zie cbs.nl.

Contact

Met vragen kunt u contact opnemen met het CBS.

Medewerkers

Auteurs

Marcel van den Berg

Loe Franssen

Alex Lammertsma

Angie Mounir

Tom Notten

Janneke Rooyakkers

Iryna Rud

Redactie

Sarah Creemers

Marjolijn Jaarsma

Alex Lammertsma

Eindredactie

Marjolijn Jaarsma

Alex Lammertsma

Dankwoord

We danken de volgende collega’s voor hun constructieve bijdrage aan deze editie van de Internationaliseringsmonitor:

Timon Bohn

Elijah Cats

Gerard den Drijver

Richard Jollie

Irene van Kuik

Tim Peeters

Carla Sebo

Mark Vancauteren

Sandra Vasconcellos

Gabriëlle de Vet

Hans Westerbeek

Karolien van Wijk

Khee Fung Wong

Hendrik Zuidhoek

Daarnaast danken we ook de volgende mensen voor hun constructieve bijdrage:

Shenjie Chen: Global Affairs Canada

Ron Davies: University College Dublin

Rodolphe Desbordes: SKEMA Business School

Anne Griffioen: Evofenedex

Christopher Maloney: Statistics Canada

Erratum

Ondanks de zorgvuldigheid waarmee deze publicatie is samengesteld, zijn er achteraf enkele onvolkomenheden geconstateerd. Onze excuses hiervoor.

Datum: 11 januari 2021