School

Auteurs: Sascha de Breij, Lixin Lakeman, Linda Fernandez Beiro

Leerlingen in het derde leerjaar van het voortgezet onderwijs volgden in schooljaar 2024/’25 iets vaker een vmbo-opleiding dan een havo- of vwo-opleiding. Dit beeld is weinig veranderd de afgelopen jaren. Leerlingen met een havo- of vwo-diploma stroomden in 2024 vaker uit het onderwijs dan vmbo-gediplomeerden. Van de vmbo-gediplomeerden kozen meiden vaker voor een mbo-opleiding in de zorg en jongens vaker voor een opleiding in de (af)bouw, techniek en mobiliteit. De meerderheid van de vmbo-gediplomeerden vond dat het vmbo een goede basis bood voor hun mbo-opleiding.

5.1Leerlingen in het derde leerjaar

In schooljaar 2024/’25 zaten ruim 190 duizend leerlingen in het derde leerjaar van het voortgezet onderwijs (exclusief praktijkonderwijs en voortgezet speciaal onderwijs). Van deze leerlingen zat 52 procent op het vmbo, de anderen volgden havo (23 procent), vwo (22 procent) of een algemeen leerjaar havo/vwo (4 procent). Dit beeld is vergelijkbaar met voorgaande schooljaren. Meiden zaten minder vaak op het vmbo dan jongens (50 procent tegenover 53 procent).

Leerlingen in het vmbo zijn onderverdeeld in vier leerwegen: de beroepsgerichte leerweg (vmbo-b), de kadergerichte leerweg (vmbo-k), de gemengde leerweg (vmbo-g) en de theoretische leerweg (vmbo-t). In de beroepsgerichte en kadergerichte leerweg ligt de nadruk meer op het beroepsgerichte programma dan bij de gemengde en theoretische leerweg.

In schooljaar 2024/’25 volgde 24 procent van alle leerlingen in het derde leerjaar de beroepsgerichte of kadergerichte leerweg. Een vmbo-b-diploma geeft toegang tot mbo-niveau 2, en vmbo-k tot mbo-niveau 3 en 4. 28 procent van de leerlingen volgde de gemengde of theoretische leerweg. Een diploma voor vmbo-g en vmbo-t geeft toegang tot mbo-niveau 4 en, als er een extra vak gedaan is, ook tot de havo.

Toon tabel5.1.1 Leerlingen in het derde leerjaar van het voortgezet onderwijs, 2024/’25*Verberg tabel5.1.1 Leerlingen in het derde leerjaar van het voortgezet onderwijs, 2024/’25*

5.1.1 Leerlingen in het derde leerjaar van het voortgezet onderwijs, 2024/’25*

Onderwijssoort	Leerlingen
Vmbo-b	9
Vmbo-k	15
Vmbo-g	8
Vmbo-t	20
Havo/vwo¹⁾	4
Havo	23
Vwo	22
1)Havo/vwo is algemeen leerjaar 3

Relatief weinig vmbo’ers in Utrecht en Noord-Holland

In de provincies Utrecht en Noord-Holland volgden respectievelijk 43 en 46 procent van de leerlingen een vmbo-opleiding. Dat was lager dan het landelijke gemiddelde (52 procent). In Groningen (57 procent), Flevoland (57 procent), Overijssel (58 procent), Drenthe (58 procent) en Fryslân (60 procent) lag het percentage vmbo-leerlingen juist hoger dan gemiddeld. Bij de andere provincies zat tussen de 52 en 55 procent van de leerlingen op het vmbo.

Het aandeel vmbo’ers in het derde leerjaar verschilt ook per gemeente. In Pekela was dit met 73 procent het grootst, gevolgd door Harlingen en Almelo (beide 71 procent). Op Ameland lag dit percentage op 92 procent, maar daar ging het in totaal maar om een klein aantal leerlingen in leerjaar 3. Bloemendaal en Oegstgeest hadden met respectievelijk 21 en 22 procent het kleinste aandeel vmbo’ers.

De vier grootste gemeenten laten een wisselend beeld zien. In Rotterdam volgden relatief veel leerlingen een vmbo-opleiding (56 procent), terwijl dat in Utrecht en Amsterdam met respectievelijk 37 en 42 procent juist minder dan gemiddeld was. In Den Haag kwam het aandeel dat op het vmbo zat met 49 procent in de buurt van het landelijk gemiddelde.

Zoek Regio

Toon tabel5.1.2 Vmbo'ers in leerjaar 3 naar woongemeente, 2024/'25*Verberg tabel5.1.2 Vmbo'ers in leerjaar 3 naar woongemeente, 2024/'25*

5.1.2 Vmbo'ers in leerjaar 3 naar woongemeente, 2024/'25*

Gemeente	vmbo-3
Groningen	46
Almere	54
Stadskanaal	56
Veendam	70
Zeewolde	42
Achtkarspelen	63
Ameland	92
Harlingen	71
Heerenveen	59
Leeuwarden	55
Ooststellingwerf	58
Opsterland	61
Schiermonnikoog	.
Smallingerland	54
Terschelling	68
Vlieland	.
Weststellingwerf	70
Assen	55
Coevorden	66
Emmen	66
Hoogeveen	64
Meppel	55
Almelo	71
Borne	51
Dalfsen	56
Deventer	56
Enschede	58
Haaksbergen	51
Hardenberg	65
Hellendoorn	62
Hengelo	57
Kampen	54
Losser	64
Noordoostpolder	58
Oldenzaal	59
Ommen	55
Raalte	49
Staphorst	54
Tubbergen	57
Urk	65
Wierden	61
Zwolle	50
Aalten	57
Apeldoorn	54
Arnhem	48
Barneveld	56
Beuningen	53
Brummen	61
Buren	59
Culemborg	44
Doesburg	52
Doetinchem	47
Druten	53
Duiven	57
Ede	54
Elburg	58
Epe	58
Ermelo	45
Harderwijk	47
Hattem	53
Heerde	55
Heumen	46
Lochem	47
Maasdriel	57
Nijkerk	52
Nijmegen	48
Oldebroek	61
Putten	56
Renkum	40
Rheden	48
Rozendaal	.
Scherpenzeel	49
Tiel	58
Voorst	59
Wageningen	42
Westervoort	59
Winterswijk	62
Wijchen	51
Zaltbommel	61
Zevenaar	59
Zutphen	48
Nunspeet	53
Dronten	54
Amersfoort	45
Baarn	35
De Bilt	33
Bunnik	40
Bunschoten	59
Eemnes	48
Houten	35
Leusden	43
Lopik	48
Montfoort	62
Renswoude	58
Rhenen	53
Soest	41
Utrecht	37
Veenendaal	53
Woudenberg	49
Wijk bij Duurstede	54
IJsselstein	49
Zeist	35
Nieuwegein	51
Aalsmeer	47
Alkmaar	54
Amstelveen	29
Amsterdam	42
Bergen (NH.)	45
Beverwijk	59
Blaricum	33
Bloemendaal	21
Castricum	40
Diemen	35
Edam-Volendam	56
Enkhuizen	60
Haarlem	39
Haarlemmermeer	47
Heemskerk	57
Heemstede	25
Heiloo	41
Den Helder	62
Hilversum	33
Hoorn	51
Huizen	45
Landsmeer	43
Laren	34
Medemblik	60
Oostzaan	42
Opmeer	55
Ouder-Amstel	41
Purmerend	58
Schagen	55
Texel	56
Uitgeest	48
Uithoorn	50
Velsen	55
Zandvoort	46
Zaanstad	55
Alblasserdam	60
Alphen aan den Rijn	51
Barendrecht	47
Drechterland	57
Capelle aan den IJssel	58
Delft	43
Dordrecht	55
Gorinchem	48
Gouda	48
's-Gravenhage	49
Hardinxveld-Giessendam	55
Hendrik-Ido-Ambacht	55
Stede Broec	63
Hillegom	58
Katwijk	53
Krimpen aan den IJssel	60
Leiden	41
Leiderdorp	37
Lisse	50
Maassluis	60
Nieuwkoop	51
Noordwijk	45
Oegstgeest	22
Oudewater	63
Papendrecht	54
Ridderkerk	52
Rotterdam	56
Rijswijk	53
Schiedam	63
Sliedrecht	54
Albrandswaard	46
Vlaardingen	63
Voorschoten	38
Waddinxveen	51
Wassenaar	25
Woerden	53
Zoetermeer	59
Zoeterwoude	48
Zwijndrecht	60
Borsele	59
Goes	45
West Maas en Waal	63
Hulst	63
Kapelle	51
Middelburg	48
Reimerswaal	66
Terneuzen	55
Tholen	64
Veere	52
Vlissingen	52
De Ronde Venen	46
Tytsjerksteradiel	53
Asten	49
Baarle-Nassau	52
Bergen op Zoom	51
Best	56
Boekel	61
Boxtel	58
Breda	45
Deurne	59
Pekela	73
Dongen	53
Eersel	53
Eindhoven	50
Etten-Leur	55
Geertruidenberg	61
Gilze en Rijen	49
Goirle	42
Helmond	60
's-Hertogenbosch	51
Heusden	50
Hilvarenbeek	44
Loon op Zand	57
Nuenen, Gerwen en Nederwetten	42
Oirschot	60
Oisterwijk	45
Oosterhout	55
Oss	60
Rucphen	60
Sint-Michielsgestel	40
Someren	70
Son en Breugel	43
Steenbergen	54
Waterland	34
Tilburg	51
Valkenswaard	67
Veldhoven	47
Vught	37
Waalre	41
Waalwijk	52
Woensdrecht	57
Zundert	49
Wormerland	54
Landgraaf	54
Beek	59
Beesel	68
Bergen (L.)	65
Brunssum	55
Gennep	61
Heerlen	56
Kerkrade	59
Maastricht	44
Meerssen	48
Mook en Middelaar	47
Nederweert	50
Roermond	56
Simpelveld	47
Stein	50
Vaals	58
Venlo	66
Venray	54
Voerendaal	42
Weert	55
Valkenburg aan de Geul	51
Lelystad	64
Horst aan de Maas	61
Oude IJsselstreek	56
Teylingen	44
Utrechtse Heuvelrug	34
Oost Gelre	53
Koggenland	58
Lansingerland	43
Leudal	58
Maasgouw	49
Gemert-Bakel	56
Halderberge	53
Heeze-Leende	44
Laarbeek	55
Reusel-De Mierden	49
Roerdalen	55
Roosendaal	52
Schouwen-Duiveland	55
Aa en Hunze	55
Borger-Odoorn	59
De Wolden	54
Noord-Beveland	66
Wijdemeren	43
Noordenveld	52
Twenterand	65
Westerveld	54
Lingewaard	52
Cranendonck	57
Steenwijkerland	61
Moerdijk	56
Echt-Susteren	58
Sluis	57
Drimmelen	56
Bernheze	57
Alphen-Chaam	46
Bergeijk	66
Bladel	62
Gulpen-Wittem	48
Tynaarlo	40
Midden-Drenthe	59
Overbetuwe	48
Hof van Twente	56
Neder-Betuwe	66
Rijssen-Holten	56
Geldrop-Mierlo	53
Olst-Wijhe	63
Dinkelland	60
Westland	60
Midden-Delfland	41
Berkelland	63
Bronckhorst	54
Sittard-Geleen	49
Kaag en Braassem	56
Dantumadiel	52
Zuidplas	50
Peel en Maas	60
Oldambt	66
Zwartewaterland	64
Súdwest-Fryslân	60
Bodegraven-Reeuwijk	46
Eijsden-Margraten	45
Stichtse Vecht	39
Hollands Kroon	62
Leidschendam-Voorburg	41
Goeree-Overflakkee	61
Pijnacker-Nootdorp	44
Nissewaard	65
Krimpenerwaard	50
De Fryske Marren	62
Gooise Meren	30
Berg en Dal	47
Meierijstad	55
Waadhoeke	64
Westerwolde	66
Midden-Groningen	64
Beekdaelen	49
Montferland	52
Altena	63
West Betuwe	52
Vijfheerenlanden	54
Hoeksche Waard	56
Het Hogeland	58
Westerkwartier	57
Noardeast-Fryslân	68
Molenlanden	54
Eemsdelta	66
Dijk en Waard	57
Land van Cuijk	54
Maashorst	53
Voorne aan Zee	58

Leerlingen met een herkomstland buiten Europa vaker op het vmbo

Van de 190 duizend derdeklassers in het voortgezet onderwijs had 71 procent een Nederlandse herkomst. Dit zijn leerlingen die in Nederland zijn geboren én van wie de ouders in Nederland zijn geboren. In schooljaar 2024/’25 ging ruim de helft van hen naar het vmbo (51 procent).

Ruim 40 duizend derdeklassers hadden een buiten-Europese herkomst, van hen ging 57 procent naar het vmbo. Zij volgden dus vaker een vmbo-opleiding dan leerlingen met een Nederlandse herkomst. Leerlingen met een Europese herkomst gingen juist minder vaak naar het vmbo (46 procent), met name de leerlingen die zelf in Nederland zijn geboren (44 procent). Onder leerlingen met een herkomst buiten Europa was er nauwelijks verschil in vmbo-deelname tussen degenen die in Nederland zijn geboren (58 procent) en degenen die dat niet zijn (57 procent).

Toon tabel5.1.3 Vmbo'ers in leerjaar 3 naar herkomst, 2024/'25* (%)Verberg tabel5.1.3 Vmbo'ers in leerjaar 3 naar herkomst, 2024/'25* (%)

5.1.3 Vmbo'ers in leerjaar 3 naar herkomst, 2024/'25* (%)

Herkomstland	Totaal	Geboren in Nederland	Geboren buiten Nederland
Nederland	51	51	0
Europa (excl. Nederland)	46	44	49
Buiten Europa	57	58	57

Meer havo- en vwo-gediplomeerden stromen uit het onderwijs

Na het behalen van een diploma in het voortgezet onderwijs stromen veel jongeren door naar een vervolgopleiding. Een deel van de gediplomeerden verlaat het onderwijs of gaat een opleiding volgen die niet door de overheid bekostigd wordt, bijvoorbeeld bij een particulier instituut of in het buitenland. Deze door-, in- en uitstroom uit het onderwijs is de afgelopen jaren veranderd.

Deze verandering geldt met name voor de havisten en vwo’ers. Zo is het aandeel havo-gediplomeerden dat een jaar later een hbo-opleiding volgde afgenomen van ruim 72 procent in 2021 naar ruim 70 procent in 2024. In 2024 verliet bijna 20 procent het onderwijs, in 2021 was dit nog ruim 16 procent. Bij de vwo-gediplomeerden is de doorstroom naar het hoger onderwijs in 2024 ten opzichte van 2021 gedaald met 7,5 procentpunten. Net als bij de havo stroomden in 2024 ten opzichte van 2021 meer vwo-gediplomeerden uit het onderwijs. Leerlingen stromen uit het onderwijs als ze bijvoorbeeld een tussenjaar nemen of gaan werken.

Van de vmbo-gediplomeerden volgde bijna iedereen het jaar erop een opleiding in het door de overheid bekostigd onderwijs. Dit is te verwachten, omdat leerlingen met een vmbo-diploma nog geen startkwalificatie hebben en daarmee nog kwalificatieplichtig zijn. In de afgelopen vier jaar bleef de doorstroom van vmbo-b/k-gediplomeerden naar voortgezet onderwijs, vavo en mbo ongeveer gelijk en is daarom niet in de onderstaande figuur opgenomen. Leerlingen met een vmbo-g en vmbo-t diploma stroomden in 2024 minder vaak door binnen het voortgezet onderwijs, en juist vaker naar het mbo dan in de jaren ervoor.

Toon tabel5.1.4 Doorstroom en uitstroom van vmbo-g/t-, havo- en vwo-gediplomeerden (%)Verberg tabel5.1.4 Doorstroom en uitstroom van vmbo-g/t-, havo- en vwo-gediplomeerden (%)

5.1.4 Doorstroom en uitstroom van vmbo-g/t-, havo- en vwo-gediplomeerden (%)

Gediplomeerden	vo	vavo	mbo	ho	Niet in onderwijs
Vmbo-g 4 met diploma	.	.	.	.	.
2024*	4,9	0,2	93,7	0,0	1,3
2023	5,8	0,1	92,8	0,0	1,3
2022	6,3	0,2	92,1	0,0	1,4
2021	6,6	0,2	91,8	0,0	1,4
Vmbo-t 4 met diploma	.	.	.	.	.
2024*	15,1	0,2	82,8	0,0	1,8
2023	17,6	0,2	80,5	0,0	1,7
2022	19,9	0,3	77,9	0,0	1,9
2021	20,4	0,3	77,8	0,0	1,6
Havo 5 met diploma	.	.	.	.	.
2024*	4,6	0,9	4,3	70,4	19,8
2023	6,0	0,9	3,9	69,5	19,7
2022	6,7	0,8	3,6	69,0	20,0
2021	7,2	0,8	3,3	72,3	16,4
Vwo 6 met diploma	.	.	.	.	.
2024*	0,0	0,8	0,2	74,2	24,8
2023	0,0	0,7	0,2	75,5	23,6
2022	0,0	0,6	0,1	76,1	23,2
2021	0,0	0,6	0,1	81,7	17,6

5.2Studenten in het mbo

Van de leerlingen die in schooljaar 2023/’24 een vmbo-diploma haalden, stroomde bijna 91 procent door naar een opleiding in het middelbaar beroepsonderwijs (mbo). In studiejaar 2024/’25 telde het mbo in totaal ruim 407 duizend studenten (exclusief extra‍nei) jonger dan 25 jaar. De meesten volgden een opleiding op het gebied van Zorg en welzijn. Vergeleken met 2021/’22 is de studiekeuze van mbo’ers nagenoeg gelijk gebleven. Alleen het aandeel mbo-studenten dat een opleiding volgde in Voedsel, natuur en leefomgeving is met 3 procentpunten gestegen.

Vrouwen vaker op mbo-niveau 4 dan mannen

In studiejaar 2024/’25 was 52 procent van de mbo-studenten man en 48 procent vrouw. Mannen volgen relatief vaker een entree-, niveau 2 of niveau 3 opleiding, terwijl vrouwen vaker een opleiding op niveau 4 volgden. Op niveau 2 was bijvoorbeeld 64 procent van de studenten man, terwijl mannen op niveau 4 met 46 procent in de minderheid waren.

Toon tabel5.2.1 Verdeling naar geslacht per mbo-niveau, 2024/’25* (%)Verberg tabel5.2.1 Verdeling naar geslacht per mbo-niveau, 2024/’25* (%)

5.2.1 Verdeling naar geslacht per mbo-niveau, 2024/’25* (%)

Niveau	Mannen	Vrouwen
Totaal mbo	52	48
Entreeopleiding	61	39
Niveau 2 (Basisberoepsopleiding)	64	36
Niveau 3 (Vakopleiding)	62	38
Niveau 4 (Middenkader-/specialistenopleiding)	46	54

Vrouwen oververtegenwoordigd in zorgopleidingen

Er zijn grote verschillen tussen mannen en vrouwen en de studierichtingen die zij kiezen binnen het mbo. Van de vrouwen volgde 45 procent in 2024/’25 een opleiding in Zorg en welzijn, terwijl dat bij de mannen 10 procent was. Ook de richting uiterlijke verzorging wordt vaker door vrouwen dan mannen gevolgd. Daarentegen volgde bijna de helft van de mannen een opleiding in de richtingen bouw en afbouw, techniek, mobiliteit, informatie, of veiligheid en sport. In de handel, economie, horeca en voedselopleidingen waren mannen en vrouwen gelijk vertegenwoordigd.

Toon tabel5.2.2 Geslacht mbo-studenten naar domeincode, 2024/’25* (%)Verberg tabel5.2.2 Geslacht mbo-studenten naar domeincode, 2024/’25* (%)

5.2.2 Geslacht mbo-studenten naar domeincode, 2024/’25* (%)

Domein	Mannen	Vrouwen
Techniek en procesindustrie	14	0
Economie en administratie	10	10
Veiligheid en sport	10	4
Zorg en welzijn	10	45
Informatie en communicatietechnologie	8	1
Voedsel, natuur en leefomgeving	8	8
Mobiliteit en voertuigen	7	0
Bouw en infra	6	0
Handel en ondernemerschap	6	6
Horeca en bakkerij	5	5
Media en vormgeving	4	6
Transport, scheepvaart en logistiek	4	2
Afbouw, hout en onderhoud	3	1
Ambacht, laboratorium en gezondheidstechniek	1	2
Uiterlijke verzorging	1	6
Toerisme en recreatie	0	2
Onbekend	1	1

Ruim twee derde van mbo’ers heeft een Nederlandse herkomst

Van de 407 duizend mbo’ers in studiejaar 2024/’25 had het merendeel een Nederlandse herkomst (69 procent). Dit zijn studenten die in Nederland zijn geboren én van wie de ouders in Nederland zijn geboren. Ruim 103 duizend studenten hadden een buiten-Europese herkomst, van hen was 68 procent in Nederland geboren.

Jongeren met een buiten-Europese herkomst volgden minder vaak een mbo-niveau 4 opleiding (56 procent) dan jongeren met een Nederlandse herkomst (61 procent). Jongeren met een Europese herkomst gingen iets vaker naar een mbo-niveau 4 opleiding (58 procent) dan jongeren met een buiten-Europese herkomst, maar evengoed minder vaak dan jongeren met een Nederlandse herkomst.

Ook de studierichting die jongeren in het mbo kiezen, verschilt naar herkomst. Zo volgde 16 procent van de jongeren met een buiten-Europese herkomst in 2024/’25 een opleiding in de richting Economie en administratie. Dit is vaker dan jongeren met een andere Europese herkomst (13 procent) en een Nederlandse herkomst (8 procent). Ook kozen jongeren met een buiten-Europese herkomst vaker voor een mbo-opleiding in de richting Zorg en welzijn (33 procent), dan jongeren met een Nederlandse herkomst (25 procent) of andere Europese herkomst (20 procent).

Toon tabel5.2.3 Mbo'ers naar herkomst en niveau, 2024/'25* (%)Verberg tabel5.2.3 Mbo'ers naar herkomst en niveau, 2024/'25* (%)

5.2.3 Mbo'ers naar herkomst en niveau, 2024/'25* (%)

Herkomst	Entreeopleiding	Niveau 2 (Basisberoepsopleiding)	Niveau 3 (Vakopleiding)	Niveau 4 (Middenkader-/specialistenopleiding)
Nederland	2	15	22	61
Europa (excl. Nederland)	8	18	16	58
Buiten Europa	9	23	12	56

5.3Ervaren overgang van vmbo naar mbo

Uit paragraaf 5.2 blijkt dat het merendeel van de vmbo-gediplomeerden doorstroomt naar het mbo. In deze paragraaf wordt, op basis van het Schoolverlatersonderzoek (SVO) 2024, ingegaan op hoe studenten deze overgang ervaren. Het gaat hierbij om studenten die in het schooljaar 2022/’23 zijn geslaagd voor hun diploma en in het najaar van 2024 hebben deelgenomen aan het onderzoek. Vragen die in deze paragraaf aan bod komen zijn: hoe ervaren studenten de aansluiting tussen vmbo en mbo? En zouden mbo-gediplomeerden, als ze de keuze opnieuw mochten maken, dezelfde opleiding kiezen?

Meerderheid van de jongeren vond het vmbo een goede basis voor het mbo

Omdat vmbo-leerlingen nog geen startkwalificatie hebben, zijn ze verplicht door te stromen naar vervolgonderwijs. Het vmbo vormt dan ook de basis voor een vervolgopleiding op havo- of mbo-niveau. Van de vmbo-leerlingen die in 2022/’23 hun diploma behaalden en daarna een mbo-opleiding begonnen, vond 59 procent dat het vmbo een goede basis bood voor hun vervolgopleiding. 30 procent stond hier neutraal tegenover en 11 procent vond dat het vmbo geen goede basis was. Jongens zeiden iets vaker dan meiden dat de opleiding geen goede basis vormde. Ook jongeren met een Europese herkomst vonden vaker dan jongeren met een Nederlandse of Buiten-Europese herkomst dat het vmbo geen goede basis was.

Toon tabel5.3.1 De vmbo-opleiding als basis voor de mbo-opleiding, 2024 (% van vmbo-gediplomeerden uit 2022/’23)Verberg tabel5.3.1 De vmbo-opleiding als basis voor de mbo-opleiding, 2024 (% van vmbo-gediplomeerden uit 2022/’23)

5.3.1 De vmbo-opleiding als basis voor de mbo-opleiding, 2024 (% van vmbo-gediplomeerden uit 2022/’23)

Kenmerken	(Helemaal) geen goede basis	Neutraal	(Zeer) goede basis
Totaal	10,6	30,3	59,2
	.	.	.
Vrouwen	9,2	31,1	59,7
Mannen	11,8	29,5	58,7
	.	.	.
Nederland	9,8	29,6	60,6
Europa (exclusief Nederland)	17,7	29,6	52,7
Buiten Europa	11,5	32,9	55,5

Meiden ervaren de vmbo-mbo-aansluiting vaker als goed dan jongens

De aansluiting tussen de vmbo-opleiding en de mbo-opleiding werd door 31 procent van de studenten als goed ervaren, en door 45 procent als redelijk. 24 procent beoordeelde de aansluiting als matig of slecht. Jongeren met een Europese herkomst (exclusief Nederland) waren hierover iets negatiever dan jongeren met een Nederlandse of Buiten-Europese herkomst. Meiden vinden de aansluiting vaker goed dan jongens.

Toon tabel5.3.2 Aansluiting tussen vmbo-opleiding en mbo-opleiding, 2024 (% van vmbo-gediplomeerden uit 2022/’23)Verberg tabel5.3.2 Aansluiting tussen vmbo-opleiding en mbo-opleiding, 2024 (% van vmbo-gediplomeerden uit 2022/’23)

5.3.2 Aansluiting tussen vmbo-opleiding en mbo-opleiding, 2024 (% van vmbo-gediplomeerden uit 2022/’23)

	Slecht	Matig	Redelijk	Goed
Totaal	6,3	18,0	44,9	30,8
	.	.	.	.
Vrouwen	5,4	18,6	43,5	32,5
Mannen	7,1	17,5	46,2	29,2
	.	.	.	.
Nederland	6,1	17,5	45,7	30,7
Europa (exclusief Nederland)	8,2	22,5	40,8	28,5
Buiten Europa	6,3	18,8	43,1	31,8

7 op de 10 mbo-gediplomeerden zou dezelfde opleiding opnieuw kiezen

Een meerderheid van de mbo-gediplomeerden kijkt tevreden terug op hun opleidingskeuze: ruim 7 op de 10 zouden achteraf dezelfde mbo-opleiding opnieuw kiezen. Dat geldt voor vrouwen net iets vaker dan voor mannen. Ook zijn er verschillen tussen herkomstgroepen: jongeren met een Nederlandse herkomst zouden vaker hun opleiding opnieuw kiezen dan jongeren met een herkomst buiten Nederland.

Toon tabel5.3.3 Achteraf opnieuw de mbo-opleiding kiezen, 2024 (% van mbo-gediplomeerden uit 2022/’23)Verberg tabel5.3.3 Achteraf opnieuw de mbo-opleiding kiezen, 2024 (% van mbo-gediplomeerden uit 2022/’23)

5.3.3 Achteraf opnieuw de mbo-opleiding kiezen, 2024 (% van mbo-gediplomeerden uit 2022/’23)

Kenmerken	Achteraf opleiding opnieuw kiezen
Totaal	72,2
	.
Vrouwen	72,9
Mannen	71,4
	.
Nederland	73,4
Europa (excl. Nederland)	69,7
Buiten Europa	69,1

5.4Begrippen

Bekostigd onderwijs

Onderwijs dat wordt bekostigd door het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.

Domein

Op basis van de Herziene Kwalificatiestructuur (HKS) kan een opleidingscode (crebocode) in het mbo ingedeeld worden in een domein. Dit is een ordening van verwante mbo-opleidingen. Crebocode wordt bij domein ingedikte in 18 klassen.

Extranei

Studenten die alleen staan ingeschreven om examen(s) te doen, zij volgen dus geen onderwijs.

Havo

De havo is een onderwijssoort in het voortgezet onderwijs die vooral bedoeld is als voorbereiding op het hoger beroepsonderwijs. Met een havo-diploma is het tevens mogelijk om door te stromen naar het vijfde leerjaar van het vwo. De havo heeft vijf leerjaren. In de tweede fase (leerjaren 4 en 5) kiezen leerlingen uit vier profielen.

Herkomstland

Het herkomstland geeft aan in welk land iemand geboren is of waar diens ouders geboren zijn. De herkomst van personen die in het buitenland zijn geboren wordt bepaald door hun eigen geboorteland. Bij personen die in Nederland geboren zijn, wordt de herkomst bepaald door het geboorteland van de ouders. Wanneer beide ouders in het buitenland zijn geboren, is het geboorteland van de moeder leidend in het bepalen van de herkomst. De geboorte­gegevens van de moeder zijn vaker bekend dan die van de vader. Wanneer de moeder in Nederland is geboren of het geboorteland van de moeder onbekend is, dan wordt het geboorteland van de vader gebruikt. Het kan in enkele gevallen voorkomen dat het herkomstland van een leerling niet bepaald kan worden. In dit hoofdstuk zijn deze leerlingen samengevoegd bij de categorie Buiten Europa (geboren buiten Nederland).

Mbo

Het mbo bestaat uit 4 niveaus:

• Entreeopleiding
• Niveau 2 (basisberoepsopleiding)
• Niveau 3 (vakopleiding)
• Niveau 4 (middenkaderopleiding en specialistenopleiding).

Onderwijssoorten

vso = voortgezet speciaal onderwijs

vmbo = voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs

havo = hoger algemeen voortgezet onderwijs

vwo = voorbereidend wetenschappelijk onderwijs

mbo = middelbaar beroepsonderwijs

vavo = voortgezet algemeen volwassenenonderwijs

hbo = hoger beroepsonderwijs

wo = wetenschappelijk onderwijs

ho = hoger onderwijs. Hieronder vallen hbo en wo.

Startkwalificatie

Een startkwalificatie is een diploma op minimaal havo-, vwo- of mbo-niveau 2.

Een startkwalificatie wordt gezien als het minimale niveau dat nodig is voor een volwaardige plaats op de arbeidsmarkt. Jongeren van 16 tot 18 jaar die nog geen startkwalificatie hebben behaald, zijn kwalificatieplichtig.

Vmbo

Het vmbo bestaat uit vier leerwegen:

• de basisberoepsgerichte leerweg (vmbo-b)
• de kaderberoepsgerichte leerweg (vmbo-k)
• de gemengde leerweg (vmbo-g)
• de theoretische leerweg (vmbo-t)

Vmbo-b is de vooropleiding voor de basisberoepsopleiding (niveau 2) van het mbo. Vmbo-k is de minimale vooropleiding voor de vakopleiding (niveau 3) en de midden­kader­opleiding (niveau 4) van het mbo.

Vmbo-g en vmbo-t hebben een vergelijkbaar niveau en vormen het hoogste niveau binnen het vmbo. In tegenstelling tot vmbo-t, volgen leerlingen op vmbo-g ook een beroepsgericht vak. Met deze opleidingen kan worden ingestroomd in de middenkaderopleiding (niveau 4) van het mbo. Het is na diplomering, met een extra vak, tevens mogelijk om vanuit vmbo-g en vmbo-t door te stromen naar het vierde leerjaar van de havo.

Vwo

Het vwo is een onderwijssoort in het voortgezet onderwijs, die vooral bedoeld is als voorbereiding op het wetenschappelijk onderwijs (wo). Het vwo heeft zes leerjaren. Leerlingen kunnen in de tweede fase (leerjaren 4, 5 en 6) kiezen uit vier profielen. Het vwo kent twee onderwijssoorten: het atheneum en het gymnasium. Op het gymnasium krijgen alle leerlingen Grieks en Latijn in de onderbouw en minimaal één van deze klassieke talen in de bovenbouw.

5.5Meer informatie en literatuur

Meer informatie

Onderwijscijfers van de groep tot 25 jaar zijn te vinden op Jeugdmonitor StatLine.

Cijfers over het percentage derdejaars leerlingen in het vmbo naar regio zijn te vinden op Jeugdmonitor StatLine.

Cijfers over gediplomeerden in het voortgezet onderwijs zijn te vinden op Jeugdmonitor StatLine.

Cijfers over door- en uitstroom in het voortgezet onderwijs zijn te vinden op StatLine.

Cijfers en achtergrondinformatie over de herkomst van leerlingen en studenten zijn te vinden in hoofdstuk 3 van het Jaarrapport Integratie en Samenleven.

Meer informatie over het Schoolverlatersonderzoek is te vinden in de onderzoeks­beschrijving.