Editie 2021Editie 2021

Foto omschrijving: Op de Dam in Amsterdam zijn 35 paar rode hakschoenen geplaatst als protest tegen huiselijk geweld

Hoeveel mensen zijn slachtoffer van huiselijk geweld?

In maart en april van 2020 gaven 1,2 miljoen Nederlanders van 16 jaar of ouder (8 procent) aan in de voorgaande 12 maanden slachtoffer te zijn geweest van huiselijk geweld. Bij 820 duizend van hen had dit een structureel karakter, zij maakten het (bijna) dagelijks, wekelijks of maandelijks mee. Van seksueel geweld – binnen of buiten de huiselijke kring – werden 1,6 miljoen 16‑plussers slachtoffer. Voor 185 duizend van hen was dit structureel. Dat blijkt uit de Prevalentiemonitor Huiselijk Geweld en Seksueel Geweld die het CBS heeft uitgevoerd op verzoek van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC).

Dwingende controleFysiek geweld5,4%4,2%3,9%3,4%Stalking door een ex-partner 1,6%1,0%Seksueel geweld1,7%0,6%Hoeveel mensen zijn slachtoffer van huiselijk geweld?

Dwingende controle meest voorkomende vorm van huiselijke geweld

Onder huiselijk geweldnoot1 vallen fysiek geweld, dwingende controle, stalking door een ex-partner of seksueel geweld gepleegd door iemand uit de huiselijke kring, dat wil zeggen een gezins- of familielid of (ex-)partner. Dwingende controle kwam met 5 procent het vaakst voor onder 16‑plussersnoot2, gevolgd door fysiek geweld (4 procent) en stalking door een ex-partner (1 procent). 1 procent werd slachtoffer van seksueel geweld in huiselijke kring. Vrouwen van 16 jaar of ouder waren vaker dan hun mannelijke leeftijdsgenoten slachtoffer van huiselijk geweld. Dit geldt voor bijna alle vormen van huiselijk geweld.

Slachtoffers huiselijk geweld, april 2019-april 2020 (% personen van 16 jaar of ouder)
Huiselijk geweld Totaal Vrouwen Mannen
Totaal huiselijk geweld 8,3 9,2 7,3
Dwingende controle 4,8 5,4 4,2
Fysiek geweld 3,7 3,9 3,4
Stalking door een ex-partner 1,3 1,6 1,0
Seksueel geweld 1,1 1,7 0,6
Bron: CBS, WODC

Huiselijk geweld treft met name jongvolwassenen en neemt af met de leeftijd. Zo zei 24 procent van de 16- tot 18‑jarigen en 18 procent van de 18- tot 24‑jarigen slachtoffer te zijn geweest van een vorm van geweld in de huiselijke kring, tegen 3 procent van de 65‑plussers. Vrouwen zijn iets vaker slachtoffer dan mannen: 9 procent tegen 7 procent. Bij alle vormen van huiselijk geweld is de pleger vaker man dan vrouw.

70 procent huiselijk geweld is structureel

Voor ongeveer 70 procent van de 16‑plussers (820 duizend) die te maken kregen met huiselijk geweld was dit structureel, dat wil zeggen dat dit (bijna) dagelijks, wekelijks of maandelijks voorkwam.

Twee keer zoveel vrouwen als mannen slachtoffer van seksueel geweld

1,6 miljoen 16‑plussers (11 procent) gaf aan slachtoffer te zijn geweest van seksueel geweldnoot3, bij 185 duizend van hen had dit een structureel karakter. Bij ruim 1,5 miljoen slachtoffers van huiselijk geweld vond dit plaats door toedoen van iemand buiten de huiselijke kring.

Vrouwen (15 procent) zijn vaker slachtoffer dan mannen (7 procent). 5 procent van de vrouwen gaf aan te zijn geconfronteerd met fysiek seksueel geweld, 11 procent met niet-fysieke seksuele intimidatie en 7 procent met online seksuele intimidatie. Bij de mannen was dat achtereenvolgens 2, 3 en 4 procent. De pleger was vaker man dan vrouw.

Slachtoffers seksueel geweld, april 2019-april 2020 (% personen van 16 jaar of ouder)
Seksueel geweld Totaal Vrouwen Mannen
Totaal seksueel geweld 10,9 15,1 6,7
Niet-fysieke seksuele intimidatie 6,8 10,5 3,1
Online seksuele intimidatie 5,4 6,7 4,1
Fysiek seksueel geweld 3,3 5,0 1,5
Bron: CBS, WODC

Seksueel geweld komt vaker voor onder jongeren dan onder ouderen: van de 16- tot 18‑jarigen kreeg 26 procent hiermee te maken, tegen 30 procent van de 18- tot 24‑jarigen en 3 procent van de 65‑plussers. Bijna de helft (47 procent) van de vrouwen tussen 18 en 24 jaar heeft te maken gehad met enige vorm van seksueel geweld, tegen 13 procent van de mannen in deze leeftijd.

De vragen

Noten

Huiselijk geweld

De term ‘huiselijk’ verwijst naar de relatie tot de pleger, niet naar de locatie waar het voorval plaatsvond. De voorvallen hoeven dus niet per se thuis te hebben plaatsgevonden.

Vormen van huiselijk geweld

Fysiek geweld varieert van dreigen met lichamelijke pijn of slaan, tot poging tot verstikking. Er is sprake van dwingende controle wanneer één persoon de ander sterk domineert en controleert. Dit varieert van kleineren/vernederen of voortdurend iemands gangen nagaan, tot het verbieden van omgang met familie en vrienden. Bij stalking door een ex-partner worden personen herhaaldelijk en opzettelijk door hem of haar lastiggevallen. Verbale agressie in huiselijke kring is niet tot huiselijk geweld gerekend omdat het twijfelachtig is of bij deze vorm van agressie, die vaak voorkomt, wel altijd sprake is van geweld.

Onderzoek onder 16‑plussers

Deze gegevens komen uit een steekproefonderzoek onder ruim 30 duizend personen van 16 jaar of ouder die het CBS in de periode maart–april 2020 via internet heeft gevraagd naar hun ervaringen met huiselijk geweld en seksueel geweld in de voorafgaande 12 maanden.

Half maart werd de eerste lockdown in het kader van de coronapandemie afgekondigd. Een eventuele toe- of afname van huiselijk en seksueel geweld in de maanden maart en april kon met deze data niet worden onderzocht.

Seksueel geweld

Onder seksueel geweld vallen niet-fysieke seksuele intimidatie, fysiek seksueel geweld en online seksuele intimidatie. Fysiek seksueel geweld omvat alle vormen van ongewenst seksueel lichamelijk contact, variërend van ongewenste aanrakingen tot verkrachting. Niet-fysieke en online seksuele intimidatie variëren van het (online) ontvangen van seksueel getinte opmerkingen of het voortdurend op een seksuele manier aangestaard worden, tot het moeten aanschouwen van seksuele handelingen of verspreiding van seksueel beeldmateriaal. Bij seksueel geweld worden zowel voorvallen binnen als buiten de huiselijke kring meegenomen.

Colofon

Deze website is ontwikkeld door het CBS in samenwerking met Textcetera Den Haag.
Heb je een vraag of opmerking over deze website, neem dan contact op met het CBS.

Disclaimer en copyright

Cookies

CBS maakt op deze website gebruik van functionele cookies om de site goed te laten werken. Deze cookies bevatten geen persoonsgegevens en hebben nauwelijks gevolgen voor de privacy. Daarnaast gebruiken wij ook analytische cookies om bezoekersstatistieken bij te houden. Bijvoorbeeld hoe vaak pagina's worden bezocht, welke onderwerpen gebruikers naar op zoek zijn en hoe bezoekers op onze site komen. Het doel hiervan is om inzicht te krijgen in het functioneren van de website om zo de gebruikerservaring voor u te kunnen verbeteren. De herleidbaarheid van bezoekers aan onze website beperken wij zo veel mogelijk door de laatste cijfergroep (octet) van ieder IP-adres te anonimiseren. Deze gegevens worden niet gedeeld met andere partijen. CBS gebruikt geen trackingcookies. Trackingcookies zijn cookies die bezoekers tijdens het surfen over andere websites kunnen volgen.

De geplaatste functionele en analytische cookies maken geen of weinig inbreuk op uw privacy. Volgens de regels mogen deze zonder toestemming geplaatst worden.

Meer informatie: https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/telecommunicatie/vraag-en-antwoord/mag-een-website-ongevraagd-cookies-plaatsen

Leeswijzer

Verklaring van tekens

niets (blanco) een cijfer kan op logische gronden niet voorkomen
. het cijfer is onbekend, onvoldoende betrouwbaar of geheim
0 (0,0) het cijfer is kleiner dan de helft van de gekozen eenheid
* voorlopige cijfers
** nader voorlopige cijfers
- (indien voorkomend tussen twee getallen) tot en met
2016-2017 2016 tot en met 2017
2016/2017 het gemiddelde over de jaren 2016 tot en met 2017
2016/'17 oogstjaar, boekjaar, schooljaar, enz. beginnend in 2016 en eindigend in 2017
2004/'05-2016/'17 oogstjaar enz., 2004/'05 tot en met 2016/'17

In geval van afronding kan het voorkomen dat het weergegeven totaal niet overeenstemt met de som van de getallen.

Over het CBS

De wettelijke taak van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) is om officiële statistieken te maken en de uitkomsten daarvan openbaar te maken. Het CBS publiceert betrouwbare en samenhangende statistische informatie, die het deelt met andere overheden, burgers, politiek, wetenschap, media en bedrijfsleven. Zo zorgt het CBS ervoor dat maatschappelijke debatten gevoerd kunnen worden op basis van betrouwbare statistische informatie.

Het CBS maakt inzichtelijk wat er feitelijk gebeurt. De informatie die het CBS publiceert, gaat daarom over onderwerpen die de mensen in Nederland raken. Bijvoorbeeld economische groei en consumentenprijzen, maar ook criminaliteit en vrije tijd.

Naast de verantwoordelijkheid voor de nationale (officiële) statistieken is het CBS ook belast met de productie van Europese (communautaire) statistieken. Dit betreft het grootste deel van het werkprogramma.

Voor meer informatie over de taken, organisatie en publicaties van het CBS, zie cbs.nl.

Contact

Met vragen kunt u contact opnemen met het CBS.

Medewerkers

Concept & beeldredactie

Irene van Kuik

Infographics

Janneke Hendriks

Richard Jollie

Hendrik Zuidhoek

Redactie

Ronald van der Bie

Annelie Hakkenes-Tuinman

Michel van Kooten

Sidney Vergouw

Paul de Winden

Karolien van Wijk

Gert Jan Wijma

Vertaling

Frans Dinnissen

Gaby de Vet

Eindredactie

Elma Wobma

Dank aan alle CBS-collega’s die hebben bijgedragen aan deze editie