Foto omschrijving: ECT containeroverslag Maasvlakte Haven Rotterdam

Scroll naar Voorwoord

Voorwoord

Nederland is als klein, open handelsland sterk vervlochten met het buitenland. Dat verweving in internationale handels- en productieketens in tijden van crisis of een pandemie ook een keerzijde kan hebben, werd direct zichtbaar door een forse daling van de in- en uitvoer van goederen en diensten in 2020. Het reisverkeer – de uitgaven van buitenlandse toeristen en reizigers in Nederland en Nederlandse reizigers in het buitenland – halveerde en ook specifieke goederenstromen zoals minerale brandstoffen en vervoermaterieel waren in 2020 kleiner. De totale in- en uitvoerwaarde van goederen daalde in 2020 met respectievelijk 8 en 6 procent, voor diensten kwam dit uit op een krimp van 12 en 7 procent.

De wereldgoederenhandel veerde gaandeweg 2020 betrekkelijk snel terug. In volume groeide de Nederlandse goederenuitvoer in september zelfs weer. Voor de dienstenhandel was dit echter niet het geval. Andere internationale ontwikkelingen, zoals gestegen prijzen, tekorten aan grondstoffen en onderdelen alsook hogere vervoerskosten, hebben mogelijk een langdurigere uitwerking in internationale productieketens. Als onmisbare onderdelen plots niet meer geleverd kunnen worden, moet de productie mogelijk worden stilgelegd. Dit maakt internationale productieketens, waarin Nederland volop deelneemt, soms kwetsbaar.

Het jaar 2020 eindigde met een korte sluiting van de grenzen tussen het Verenigd Koninkrijk (VK) en de Europese Unie (EU), een vooruitzicht op een ‘harde Brexit’ als toekomstscenario, en de ultieme impuls voor het bereiken van een handelsakkoord. Ondanks dit akkoord zijn de betrekkingen tussen het VK en de EU – en Nederland – veranderd. Als handelspartner zakte het exportbelang van het VK in 2020 en in het eerste kwartaal van 2021 verder weg. En dat terwijl het VK een belangrijke leverancier is van goederen en met name diensten die Nederland nodig heeft in zijn exportproductie. Nederlandse bedrijven maakten in 2019 in hun exportproductie relatief vaak gebruik van Britse zakelijke diensten (zoals management­advies-, juridische of technische diensten) en van intellectueel eigendom in handen van (of beheerd door) Britse bedrijven.

Vóór de coronacrisis dankte Nederland ongeveer een derde van het bbp en werkgelegenheid aan de export van goederen en diensten. Voorlopige cijfers laten zien dat dit aandeel in 2020 –‍ met name door de krimp van het reisverkeer – kleiner is geworden. De welvaart die de export van goederen en diensten de Nederlandse samenleving oplevert, heeft een keerzijde, namelijk de druk die deze handelsstromen leggen op het milieu. De CO2-uitstoot door handels- en doorvoerstromen van en naar het buitenland is tussen 2007 en 2019 met meer dan 3 procent gestegen. Met name het grensoverschrijdend wegvervoer droeg hier relatief veel aan bij. Tegenover deze stijging van de CO2-uitstoot staat een afname van de uitstoot van stikstofoxiden en fijnstof. Ook dit zijn aspecten van Nederland als handelsland waar het CBS in de toekomst aandacht aan zal blijven besteden.

Meer nieuws en rapporten op het gebied van globalisering alsook de Internationaliseringmonitor is te vinden in ons dossier www.cbs.nl/globalisering.

Directeur-Generaal

Drs. A. Berg

Den Haag, Heerlen, Bonaire, september 2021

Colofon

Deze website is ontwikkeld door het CBS in samenwerking met Textcetera Den Haag.
Heb je een vraag of opmerking over deze website, neem dan contact op met het CBS.

Disclaimer en copyright

Cookies

CBS maakt op deze website gebruik van functionele cookies om de site goed te laten werken. Deze cookies bevatten geen persoonsgegevens en hebben nauwelijks gevolgen voor de privacy. Daarnaast gebruiken wij ook analytische cookies om bezoekersstatistieken bij te houden. Bijvoorbeeld hoe vaak pagina's worden bezocht, welke onderwerpen gebruikers naar op zoek zijn en hoe bezoekers op onze site komen. Het doel hiervan is om inzicht te krijgen in het functioneren van de website om zo de gebruikerservaring voor u te kunnen verbeteren. De herleidbaarheid van bezoekers aan onze website beperken wij zo veel mogelijk door de laatste cijfergroep (octet) van ieder IP-adres te anonimiseren. Deze gegevens worden niet gedeeld met andere partijen. CBS gebruikt geen trackingcookies. Trackingcookies zijn cookies die bezoekers tijdens het surfen over andere websites kunnen volgen.

De geplaatste functionele en analytische cookies maken geen of weinig inbreuk op uw privacy. Volgens de regels mogen deze zonder toestemming geplaatst worden.

Meer informatie: https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/telecommunicatie/vraag-en-antwoord/mag-een-website-ongevraagd-cookies-plaatsen

Leeswijzer

Verklaring van tekens

niets (blanco) een cijfer kan op logische gronden niet voorkomen
. het cijfer is onbekend, onvoldoende betrouwbaar of geheim
0 (0,0) het cijfer is kleiner dan de helft van de gekozen eenheid
* voorlopige cijfers
** nader voorlopige cijfers
- (indien voorkomend tussen twee getallen) tot en met
2016–2017 2016 tot en met 2017
2016/2017 het gemiddelde over de jaren 2016 tot en met 2017
2016/’17 oogstjaar, boekjaar, schooljaar, enz. beginnend in 2016 en eindigend in 2017
2004/’05-2016/’17 oogstjaar enz., 2004/’05 tot en met 2016/’17

In geval van afronding kan het voorkomen dat het weergegeven totaal niet overeenstemt met de som van de getallen.

Over het CBS

De wettelijke taak van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) is om officiële statistieken te maken en de uitkomsten daarvan openbaar te maken. Het CBS publiceert betrouwbare en samenhangende statistische informatie, die het deelt met andere overheden, burgers, politiek, wetenschap, media en bedrijfsleven. Zo zorgt het CBS ervoor dat maatschappelijke debatten gevoerd kunnen worden op basis van betrouwbare statistische informatie.

Het CBS maakt inzichtelijk wat er feitelijk gebeurt. De informatie die het CBS publiceert, gaat daarom over onderwerpen die de mensen in Nederland raken. Bijvoorbeeld economische groei en consumentenprijzen, maar ook criminaliteit en vrije tijd.

Naast de verantwoordelijkheid voor de nationale (officiële) statistieken is het CBS ook belast met de productie van Europese (communautaire) statistieken. Dit betreft het grootste deel van het werkprogramma.

Voor meer informatie over de taken, organisatie en publicaties van het CBS, zie cbs.nl.

Contact

Met vragen kunt u contact opnemen met het CBS.

Medewerkers

Auteurs

Anne-Peter Alberda

Arjen Berkenbos (DNB)

Chris de Blois

Timon Bohn

Sarah Creemers

Hans Draper

Eva Hagendoorn (DNB)

Marjolijn Jaarsma

Bart Loog

Tom Notten

Tim Peeters

Leen Prenen

Janneke Rooyakkers

Khee Fung Wong

Redactie

Sarah Creemers

Marjolijn Jaarsma

Janneke Rooyakkers

Eindredactie

Sarah Creemers

Marjolijn Jaarsma

Dankwoord

We danken de volgende collega’s voor hun constructieve bijdrage aan deze editie van Nederland Handelsland:

Deirdre Bosch

Elijah Cats

Dennis Cremers

Frans Dinnissen

Loe Franssen

Daniël Herbers

Richard Jollie

Irene van Kuijk

Rik van Roekel

Carla Sebo-Ros

Roos Smit

Sandra Vasconcellos

Gaby de Vet

Roger Voncken

Karolien van Wijk

Hendrik Zuidhoek

We danken ook de volgende medewerkers van het ministerie van Buitenlandse Zaken voor hun feedback op een eerdere versie van Nederland Handelsland:

Laurens den Hartog

Harry Oldersma