Voorbij het BBP

Foto omschrijving: Luchtfoto van het Utrechtse Griftpark, waar witte cirkels op het gras bezoekers moeten overhalen voldoende afstand van elkaar te houden om zo de verspreiding van Corona tegen te gaan.

Overkoepelend beeld Monitor Brede Welvaart & de Sustainable Development Goals 2021

De Monitor Brede Welvaart & Sustainable Development Goals (SDG’s) laat zien hoe Nederland zich ontwikkelt op het gebied van brede welvaart. De blik is primair gericht op de middellange termijn, maar in deze vierde editie wordt nu ook meer aandacht besteed aan de ontwikkelingen in het afgelopen jaar.

De Monitor beschrijft de ontwikkeling van de brede welvaart ‘hier en nu’, de potentiële brede welvaart van komende generaties (‘later’) en het effect van ons handelen op de brede welvaart in andere landen (‘elders’). Dat wordt gedaan aan de hand van een gestructureerde set indicatoren die de vele aspecten van brede welvaart beschrijven. Naast economie en arbeid gaat het daarbij om zaken als gezondheid, onderwijs en leefomgeving. Tot slot kijkt de publicatie naar de voortgang richting het behalen van de 17 SDG’s in Nederland, op basis van zowel de SDG- als de brede-welvaartindicatoren (de SDGplus-indicatoren). De SDG’s zijn in 2015 opgesteld door de Verenigde Naties (VN) en door 193 landen ondertekend (VN, 2015). De SDG’s sluiten goed aan bij het streven naar een stijgende brede welvaart. Onderliggende principes van de SDG-agenda zoals het uitgangspunt van ‘leave no one behind’, de aandacht voor onze voetafdruk en de vijf p’s (people, planet, peace, prosperity en partnership), zijn allemaal zeer relevant voor onze kwaliteit van leven en voor de toekomstbestendigheid ervan.

De coronapandemie heeft ertoe geleid dat er steeds meer door een ‘brede-welvaartbril’ naar de samenleving wordt gekeken. Want wat is belangrijker: economie en werkgelegenheid of de volksgezondheid? De Monitor geeft de informatie om dergelijke vragen te overdenken. Daarnaast wordt de vraag gesteld of de coronacrisis bestaande ongelijkheden en kwetsbaarheden heeft uitvergroot. Ten slotte kijkt de Monitor of we als samenleving nog op weg zijn om de 2030‑doelen van de SDG-agenda te halen, of dat de coronapandemie tot achteruitgang heeft geleid.

Dit overkoepelende beeld bestaat uit twee delen. Deel I is een samenvatting van de belangrijkste conclusies van de Monitor. Hierbij wordt bijzondere aandacht gegeven aan de ontwikkelingen in het laatste jaar, met name de gevolgen van de coronapandemie. Dit deel kijkt ook naar de schokbestendigheid van de brede welvaart. Deel II gaat in meer detail in op de brede welvaart ‘hier en nu’, ‘later’ en ‘elders’, en op de belangrijkste indicatoren uit de SDG-agenda.

Deel I: Samenvatting

Brede welvaart ‘hier en nu’

De huidige brede welvaart in Nederland wordt beschreven aan de hand van acht thema’s: subjectief welzijn, materiële welvaart, gezondheid, arbeid en vrije tijd, wonen, samenleving, veiligheid en milieu.

De brede welvaart ‘hier en nu’ heeft zich in de trendperiode 2013–2020 positief ontwikkeld. Meer dan 80 procent van de indicatoren in dit dashboard laat een stabiele of zelfs stijgende trend zien, en dit terwijl Nederland voor de meeste hiervan al bovenin de Europese ranglijst verkeert. Voor de thema’s subjectief welzijn, materiële welvaart, wonen en veiligheid laten alle indicatoren een stabiele of stijgende welvaart zien. Bij de thema’s gezondheid, arbeid en vrije tijd, samenleving en milieu is het beeld gemengder. Hier kleuren bij ieder thema een of twee indicatoren rood.

Voor zes indicatoren in het dashboard ‘hier en nu’ heeft er een trendomslag plaatsgevonden. Bij drie hiervan is er een verandering in positieve richting. In de trendperiode van de vorige Monitor (2012–2019) waren de langetermijntrends voor ‘langdurige werkloosheid’ en ‘normen en waarden’ stabiel (grijs). Deze kleuren in de trendperiode 2013–2020 groen. Voor ‘tevredenheid met vrije tijd’ is de voorheen rode trend omgeslagen naar een stabiele trend. In al deze gevallen is er dus sprake van vooruitgang vanuit een brede welvaartsoptiek. Drie indicatoren – ‘tevredenheid met het leven’, ‘individuele consumptie’ en ‘kwaliteit van zwemwater binnenwater’ – laten echter een achteruitgang zien: voorheen was de trendmatige ontwikkeling voor deze indicatoren nog groen, nu is deze veranderd in stabiel (grijs).

Uitleg brede-welvaarttrends (BWT)

De binnenste ring van de brede-welvaarttrends (BWT) geeft informatie over de middellangetermijntrend (gebaseerd op beschikbare datapunten in de jaren 2013–2020). De buitenste ring geeft de gemiddelde mutatie in het laatste verslagjaar ten opzichte van het voorgaande jaar. Wijs in de figuur een indicator aan om te zien wat daar is gemeten. Doorklikken geeft meer informatie over de ontwikkeling in Nederland en de positie ten opzichte van de andere EU-landen. Waar mogelijk zijn tijdreeksen opgenomen vanaf 1995.

Voor trends en voor de meest recente jaarlijkse mutaties is de betekenis van kleuren: Voor posities is de betekenis van kleuren:
Groen Groen
de indicator beweegt in de richting die wordt geassocieerd met een stijging van de brede welvaart. Nederland staat in het bovenste kwartiel van de EU-ranglijst.
Grijs Grijs
de indicator stijgt of daalt niet significant. Nederland staat in het midden van de EU-ranglijst.
Rood Rood
de indicator beweegt in de richting die wordt geassocieerd met een daling van de brede welvaart. Nederland staat in het onderste kwartiel van de EU-ranglijst.
Brede-welvaarttrends (BWT): hier en nu
BredeWelvaartTrendsHier en Nu-4,3%Bruto binnenlandsproductPositie in EU in 2019Middellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2019-20205e van 27PositiefNegatiefKlik voor meer informatie-2,5%ptSubjectief welzijnTevredenheid methet levenPositie in EU in 2018Middellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2019-20202e van 23NeutraalNegatiefKlik voor meer informatie+1,5%ptSubjectief welzijnPersoonlijkewelzijnsindexMiddellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2019-2020PositiefNeutraalKlik voor meer informatie+0,5%ptSubjectief welzijnErvaren regie overhet eigen levenPositie in EU in 2017Middellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2018-20193e van 27NeutraalNeutraalKlik voor meer informatie+1,9%Materiële welvaartMediaan besteedbaarinkomenPositie in EU in 2019Middellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2018-20196e van 27PositiefNeutraalKlik voor meer informatie-5,7%Materiële welvaartIndividueleconsumptiePositie in EU in 2019Middellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2019-20206e van 27NeutraalNeutraalKlik voor meer informatie+2,6%GezondheidGezonde levensverwachtingmannenPositie in EU in 2018Middellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2019-202015e van 27NeutraalPositiefKlik voor meer informatie+4,3%GezondheidGezonde levensverwachtingvrouwenPositie in EU in 2018Middellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2019-202021e van 27NeutraalPositiefKlik voor meer informatie+0,1%ptGezondheidOvergewicht Positie in EU in 2016Middellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2019-202010e van 27NegatiefNeutraalKlik voor meer informatie-0,1%ptArbeid en vrije tijdLangdurigewerkloosheidPositie in EU in 2019Middellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2019-20207e van 27PositiefNeutraalKlik voor meer informatie-0,4%ptArbeid en vrije tijdNettoarbeidsparticipatie Positie in EU in 2019Middellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2019-20201e van 27PositiefNeutraalKlik voor meer informatie+1,7%ptArbeid en vrije tijdHoogopgeleidebevolkingPositie in EU in 2019Middellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2019-202010e van 27PositiefNeutraalKlik voor meer informatie+2,2%ptArbeid en vrije tijdTevredenheid metvrije tijdPositie in EU in 2018Middellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2019-20206e van 27NeutraalPositiefKlik voor meer informatie+6,2%Arbeid en vrije tijdTijdverlies door filesen vertragingMiddellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2018-2019NegatiefNeutraalKlik voor meer informatie+1,3%ptArbeid en vrije tijdTevredenheid metwerk (werknemers)Positie in EU in 2017Middellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2019-20207e van 27NeutraalPositiefKlik voor meer informatie-0,1%ptWonenKwaliteit vanwoningenPositie in EU in 2019Middellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2019-202018e van 27NeutraalNeutraalKlik voor meer informatie0,0%ptWonenTevredenheid metwoningPositie in EU in 2017Middellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2019-20208e van 27NeutraalNeutraalKlik voor meer informatie-1,0%ptSamenlevingContact met familie,vrienden of burenPositie in EU in 2018Middellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2019-20202e van 23NegatiefNegatiefKlik voor meer informatie-2,0%SamenlevingInspraak enverantwoordingsplichtPositie in EU in 2019Middellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2018-20194e van 27NeutraalNeutraalKlik voor meer informatie+6,4%ptSamenlevingVertrouwen ininstitutiesPositie in EU in 2018Middellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2019-20203e van 23PositiefPositiefKlik voor meer informatie+1,2%ptSamenlevingVertrouwen inmensenPositie in EU in 2018Middellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2019-20203e van 23PositiefNeutraalKlik voor meer informatie-3,4%ptSamenlevingOntwikkeling normenen waardenMiddellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2018-2019PositiefNeutraalKlik voor meer informatie-2,9%ptSamenlevingVrijwilligerswerk Positie in EU in 2015Middellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2019-20201e van 27NegatiefNegatiefKlik voor meer informatie0,0%ptVeiligheidVaak onveilig voelenin de buurtMiddellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2017-2019PositiefPositiefKlik voor meer informatie-0,8%ptVeiligheidSlachtofferschap vanmisdaadPositie in EU in 2018Middellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2017-201914e van 23PositiefPositiefKlik voor meer informatie+0,1%ptMilieuBeheerde natuurin NNNMiddellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2018-2019PositiefNeutraalKlik voor meer informatie-0,3%ptMilieuKwaliteit vanzwemwater binnenwaterenPositie in EU in 2019Middellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2019-202015e van 25NeutraalNeutraalKlik voor meer informatie-0,8%MilieuFauna van zoetwateren moerasMiddellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2018-2019NegatiefNeutraalKlik voor meer informatie-0,9%MilieuFauna vanhet landMiddellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2018-2019NegatiefNeutraalKlik voor meer informatie+1,6%ptMilieuStikstofdepositie enlandnatuurMiddellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2017-2018NeutraalNeutraalKlik voor meer informatie-11,9%MilieuStedelijke blootstelling aanfijnstof (PM2,5)Positie in EU in 2019Middellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2018-20198e van 26PositiefNeutraalKlik voor meer informatie-0,8%ptMilieuMilieuproblemen Positie in EU in 2019Middellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2019-202018e van 27NeutraalPositiefKlik voor meer informatie
Sluit dit thema
Positie in EUDe balken geven de positie aan van Neder-land in de Europese Unie per indicator.Onderin EU-ranglijstBovenin EU-ranglijstMiddenpositieLegendaGeen databbpper hoofdbevolkingSubjectiefwelzijnMateriëleWelvaartWonenVeiligheidGezondheidArbeid en vrije tijdMilieuSamenleving0201030405060708091011121413151621171819202223242527262829303101 Tevredenheid met het leven / 02 Persoonlijke welzijnsindex / 03 Ervaren regie over het eigen leven / 04 Mediaan besteedbaar inkomen / 05 Individuele consumptie / 06 Gezonde levensverwachting mannen / 07 Gezonde levensverwachting vrouwen / 08 Overgewicht / 09 Langdurige werkloosheid / 10 Nettoarbeidsparticipatie / 11 Hoogopgeleide bevolking / 12 Tevredenheid met vrije tijd / 13 Tijdverlies door files en vertraging / 14 Tevredenheid met werk (werknemers) / 15 Kwaliteit van woningen / 16 Tevredenheid met woning / 17 Contact met familie vrienden of buren / 18 Inspraak en verantwoordingsplicht / 19 Vertrouwen in instituties / 20 Vertrouwen in mensen / 21 Ontwikkeling normen en waarden / 22 Vrijwilligerswerk / 23 Vaak onveilig voelen in de buurt / 24 Slachtofferschap van misdaad / 25 Beheerde natuur in NNN / 26 Kwaliteit van zwemwater binnenwateren / 27 Fauna van zoetwater en moeras / 28 Fauna van het land / 29 Stikstofdepositie en landnatuur / 30 Stedelijke blootstelling aan fijnstof (PM2,5) / 31 MilieuproblemenStijging Brede Welvaart Geen veranderingDaling Brede Welvaart Onvoldoende data(kwaliteit)Langjarige trend (8 jaar)Mutatie (laatste jaar)Legenda

Brede welvaart ‘later’

Hier gaat de Monitor na in hoeverre de huidige generatie in Nederland voldoende hulpbronnen nalaat aan volgende generaties. Er wordt aan de eis van duurzaamheid voldaan als de hoeveelheid economisch, natuurlijk, menselijk en sociaal kapitaal over de lange termijn ten minste constant blijft.

Het dashboard brede welvaart ‘later’ laat zien dat de toekomstige welvaart meer onder druk staat dan de huidige. Bij 32 procent van de indicatoren in dit dashboard zien we een welvaartsdaling. In de ‘hier en nu’-dimensie is dit 19 procent. Als er specifiek naar natuurlijk kapitaal wordt gekeken is dit aandeel nog groter: 45 procent. Bij het menselijk kapitaal en sociaal kapitaal laten alle indicatoren een stabiele tot stijgende trend zien. Bij economisch kapitaal is het beeld gemengd.

Bij twee indicatoren in het ‘later’-dashboard is de trend omgeslagen in een richting die vanuit de optiek van brede welvaart ongunstig is. Het gaat om de kenniskapitaalgoederenvoorraad en de gemiddelde schuld per huishouden. Bij de eerstgenoemde was de trend in de vorige Monitor nog groen, maar is die nu (2013–2020) stabiel. Bij de gemiddelde schuld van huishoudens slaat de trend om van grijs naar rood.

Brede-welvaarttrends (BWT): later
BredeWelvaartTrendsLater-4,3%Bruto binnenlandsproductPositie in EU in 2019Middellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2019-20205e van 27PositiefNegatiefKlik voor meer informatie-0,5%Economisch kapitaalFysiekekapitaalgoederenvoorraadPositie in EU in 2019Middellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2018-20197e van 12NegatiefNeutraalKlik voor meer informatie-1,0%Economisch kapitaalKenniskapitaal-goederenvoorraadPositie in EU in 2019Middellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2018-20195e van 12NeutraalNeutraalKlik voor meer informatie+0,2%Economisch kapitaalGemiddelde schuldper huishoudenPositie in EU in 2019Middellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2018-201922e van 24NegatiefNeutraalKlik voor meer informatie+29,1%Economisch kapitaalMediaan vermogenvan huishoudensMiddellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2018-2019PositiefNeutraalKlik voor meer informatie+43,5%Natuurlijk kapitaalOpgesteld vermogenhernieuwbare elektriciteitPositie in EU in 2019Middellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2019-202018e van 27PositiefPositiefKlik voor meer informatie+0,1%ptNatuurlijk kapitaalBeheerde natuurin NNNMiddellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2018-2019PositiefNeutraalKlik voor meer informatie-0,4%Natuurlijk kapitaalGroen-blauwe ruimte, exclusiefreguliere landbouwMiddellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2015-2018NegatiefNegatiefKlik voor meer informatie-70,0%Natuurlijk kapitaalFosforoverschot Positie in EU in 2017Middellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2019-202012e van 18NeutraalNeutraalKlik voor meer informatie+12,4%Natuurlijk kapitaalStikstofoverschot Positie in EU in 2017Middellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2019-202019e van 19NeutraalNeutraalKlik voor meer informatie-0,9%Natuurlijk kapitaalFauna vanhet landMiddellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2018-2019NegatiefNeutraalKlik voor meer informatie-0,8%Natuurlijk kapitaalFauna van zoetwateren moerasMiddellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2018-2019NegatiefNeutraalKlik voor meer informatie+1,3%ptNatuurlijk kapitaalOppervlaktewater van goedechemische kwaliteitMiddellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2019-2020NegatiefNeutraalKlik voor meer informatie+16,4%Natuurlijk kapitaalOnttrekkinggrondwaterPositie in EU in 2018Middellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2017-20188e van 15NeutraalNeutraalKlik voor meer informatie-11,9%Natuurlijk kapitaalStedelijke blootstelling aanfijnstof (PM2,5)Positie in EU in 2019Middellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2018-20198e van 26PositiefNeutraalKlik voor meer informatie+1,3%Natuurlijk kapitaalCumulatieveCO2-emissiesPositie in EU in 2018Middellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2019-202013e van 16NegatiefNeutraalKlik voor meer informatie-4,1%Menselijk kapitaalGewerkteurenPositie in EU in 2019Middellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2019-202018e van 27PositiefNegatiefKlik voor meer informatie+1,7%ptMenselijk kapitaalHoogopgeleidebevolkingPositie in EU in 2019Middellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2019-202010e van 27PositiefNeutraalKlik voor meer informatie+4,3%Menselijk kapitaalGezonde levensverwachtingvrouwenPositie in EU in 2018Middellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2019-202021e van 27NeutraalPositiefKlik voor meer informatie+2,6%Menselijk kapitaalGezonde levensverwachtingmannenPositie in EU in 2018Middellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2019-202015e van 27NeutraalPositiefKlik voor meer informatie+1,2%ptSociaal kapitaalVertrouwen inmensenPositie in EU in 2018Middellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2019-20203e van 23PositiefNeutraalKlik voor meer informatie+0,6%ptSociaal kapitaalDiscriminatiegevoelens Positie in EU in 2018Middellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2016-201817e van 23NeutraalNeutraalKlik voor meer informatie+6,4%ptSociaal kapitaalVertrouwen ininstitutiesPositie in EU in 2018Middellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2019-20203e van 23PositiefPositiefKlik voor meer informatie
Sluit dit thema
bbpper hoofdbevolkingPositie in EUDe balken geven de positie aan van Nederland in de Europese Unie per indicator.Onderin EU-ranglijstBovenin EU-ranglijstMiddenpositieLegendaGeen dataEconomischkapitaal02010304Natuurlijkkapitaal0506070809101112131415Menselijkkapitaal16171819Sociaalkapitaal202122Stijging Brede Welvaart Geen veranderingDaling Brede Welvaart Onvoldoende data(kwaliteit)Langjarige trend (8 jaar)Mutatie (laatste jaar)Legenda01 Fysieke kapitaalgoederenvoorraad / 02 Kenniskapitaalgoederenvoorraad / 03 Gemiddelde schuld per huishouden / 04 Mediaan vermogen van huishoudens / 05 Opgesteld vermogen hernieuwbare elektriciteit / 06 Beheerde natuur in NNN / 07 Groen-blauwe ruimte, exclusief reguliere landbouw / 08 Fosforoverschot / 09 Stikstofoverschot / 10 Fauna van het land / 11 Fauna van zoetwater en moeras / 12 Oppervlaktewater van goede chemische kwaliteit / 13 Onttrekking grondwater / 14 Stedelijke blootstelling aan fijnstof (PM2,5) / 15 Cumulatieve CO2-emissies / 16 Gewerkte uren / 17 Hoogopgeleide bevolking / 18 Gezonde levensverwachting vrouwen / 19 Gezonde levensverwachting mannen / 20 Vertrouwen in mensen / 21 Discriminatiegevoelens / 22 Vertrouwen in instituties

Brede welvaart ‘elders’

De Nederlandse samenleving heeft ook invloed op de rest van de wereld, wat weerspiegeld wordt in de brede welvaart ‘elders’. Centraal hierin staan de stromen van inkomens en hulpbronnen tussen Nederland en het buitenland. Binnen de brede welvaart ´elders´ worden twee thema’s onderscheiden: ‘handel en hulp’ en ‘milieu en grondstoffen’.

In het dashboard brede welvaart ‘elders’ is de brede welvaart bij het thema ‘handel en hulp’ stabiel tot stijgend. Voor het thema ‘milieu en grondstoffen’ is het beeld gemengd: hier laten twee indicatoren een welvaartsdaling zien. In dit dashboard is voor zeven indicatoren sprake van een trendomslag, waarvan bij vijf in een positieve richting. Twee positieve veranderingen betreffen ‘handel en hulp’, de andere drie ‘milieu en grondstoffen’.

Bij het thema ‘handel en hulp’ is meer handel gunstig voor brede welvaart. Hier blijkt bij de middellangetermijntrend de waarde van de invoer van goederen uit Afrika omgeslagen van rood naar grijs: de dalende trend in de invoer over de periode 2012–2019 is over de periode 2013–2020 een stabiele geworden. Bij de waarde van de invoer van goederen uit Amerika is de trend inmiddels veranderd van stabiel naar stijgend (groen). Ook dit wijst op een toename van de brede welvaart. Bij de waarde van de totale invoer per inwoner uit de least developed countries (LDC’s) is de middellangetermijntrend daarentegen nu stabiel (grijs), waar deze voorheen stijgend (groen) was.

Bij het thema ‘milieu en grondstoffen’ gaat het om uitputting van grond- en hulpstoffen. Hier is minder handel gunstiger voor de ontwikkeling van brede welvaart. Er is bij de hoeveelheid invoer van metalen (uit de hele wereld) een verbetering doordat de trend omsloeg van rood (in dit geval stijgend) naar stabiel. Ook bij de hoeveelheid invoer van fossiele brandstoffen uit LDC’s en invoer van niet-metaalmineralen uit LDC’s is de ontwikkeling gunstig. Hier veranderde de middellangetermijntrend van stabiel in groen (want dalend) over de periode 2013–2020. Bij één indicator voor dit thema betekent de trendomslag een verslechtering vanuit het perspectief van brede welvaart: bij de hoeveelheid invoer van niet-metaalmineralen (uit de hele wereld) is de middellangetermijntrend over 2013–2020 stabiel, waar deze voorheen dalend was en daarmee groen kleurde.

Brede-welvaarttrends (BWT): elders
BredeWelvaartTrendsElders-4,3%Bruto binnenlandsproductPositie in EU in 2019Middellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2019-20205e van 27PositiefNegatiefKlik voor meer informatie-8,3%Handel en hulpInvoer vangoederen totaalMiddellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2019-2020NeutraalNeutraalKlik voor meer informatie-9,7%Handel en hulpInvoer van goederenuit EuropaMiddellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2019-2020NeutraalNeutraalKlik voor meer informatie-11,1%Handel en hulpInvoer van goederenuit AfrikaMiddellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2019-2020NeutraalNegatiefKlik voor meer informatie-5,1%Handel en hulpInvoer van goederenuit AmerikaMiddellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2019-2020PositiefNeutraalKlik voor meer informatie-5,0%Handel en hulpInvoer van goederenuit AziëMiddellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2019-2020PositiefNeutraalKlik voor meer informatie+0,6%Handel en hulpInvoer van goederenuit OceaniëMiddellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2019-2020PositiefNeutraalKlik voor meer informatie-5,8%Handel en hulpTotale invoeruit LDC'sPositie in EU in 2019Middellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2019-20202e van 26NeutraalNeutraalKlik voor meer informatie0,0%ptHandel en hulpOntwikkelingshulp Positie in EU in 2019Middellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2018-20195e van 26NeutraalNeutraalKlik voor meer informatie+0,2%ptHandel en hulpOverdrachten Positie in EU in 2019Middellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2018-20194e van 27PositiefNeutraalKlik voor meer informatie-8,2%Milieu en grondstoffenInvoer fossieleenergiedragersPositie in EU in 2019Middellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2019-202027e van 27NeutraalNeutraalKlik voor meer informatie+20,3%Milieu en grondstoffenInvoer fossiele energiedragersuit LDC'sMiddellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2019-2020PositiefNegatiefKlik voor meer informatie-5,5%Milieu en grondstoffenInvoermetalenPositie in EU in 2019Middellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2019-202025e van 27NeutraalNeutraalKlik voor meer informatie-37,4%Milieu en grondstoffenInvoer metalenuit LDC'sMiddellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2019-2020NegatiefPositiefKlik voor meer informatie-3,7%Milieu en grondstoffenInvoer niet-metaalmineralenPositie in EU in 2019Middellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2019-202023e van 27NeutraalNeutraalKlik voor meer informatie-10,6%Milieu en grondstoffenInvoer niet-metaal mineralenuit LDC'sMiddellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2019-2020PositiefNeutraalKlik voor meer informatie+2,5%Milieu en grondstoffenInvoerbiomassaPositie in EU in 2019Middellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2019-202026e van 27NegatiefNeutraalKlik voor meer informatie+9,5%Milieu en grondstoffenInvoer biomassauit LDC'sMiddellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2019-2020NeutraalNegatiefKlik voor meer informatie+0,9%Milieu en grondstoffenLandvoetafdruk Middellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2013-2017Niet meetbaarNeutraalKlik voor meer informatie-5,2%Milieu en grondstoffenGrondstoffenvoetafdruk Middellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2018-2019NeutraalNeutraalKlik voor meer informatie-8,2%Milieu en grondstoffenBroeikasgasvoetafdruk Middellangetermijntrend (2013-2020)Ontwikkeling in 2019-2020PositiefNeutraalKlik voor meer informatie
Sluit dit thema
Positie in EUDe balken geven de positie aan van Nederland in de Europese Unie per indicator.Onderin EU-ranglijstBovenin EU-ranglijstMiddenpositieLegendaGeen databbpper hoofdbevolkingHandel en hulp08091007Milieu en grondstoffen1112131416151719182021010203040605Stijging Brede Welvaart Geen veranderingDaling Brede Welvaart Onvoldoende data(kwaliteit)Langjarige trend (8 jaar)Mutatie (laatste jaar)Legenda

Verdeling van de brede welvaart

Hoe is de brede welvaart verdeeld over de diverse bevolkingsgroepen? Onderwijsniveau en migratieachtergrond blijken de belangrijkste onderscheidende factoren te zijn (zie hoofdstuk 3). De groep laagopgeleiden komt op relatief veel indicatoren lager dan gemiddeld uit. Voor de groep hoogopgeleiden is dit juist andersom: zij scoren op veel indicatoren bovengemiddeld op brede welvaart. Persoonskenmerken als leeftijd, geslacht, onderwijsniveau en migratieachtergrond zijn onderling gerelateerd. Zo zijn mensen met een niet-westerse migratieachtergrond gemiddeld genomen vrij jong en zijn ze ook vrij vaak laagopgeleid. Ouderen zijn ook relatief vaak laagopgeleid. Het verschil in cumulatie van gunstige dan wel ongunstige uitkomsten is het grootst tussen laag- en hoogopgeleiden. Dit is ook het geval als rekening wordt gehouden met de onderlinge samenhang tussen de verschillende persoonskenmerken. Na onderwijsniveau zijn leeftijd en migratieachtergrond het meest onderscheidend. Geslacht speelt de kleinste rol.

Verdeling van brede welvaart, 2020 en 2019
Indicatoren waar bevolkingsgroepen een significant hogere (groen) of lagere (rood) welvaart hebben dan het nationaal gemiddelde (grijs), 2020 en 2019. Mannen en vrouwen worden niet met het gemiddelde vergeleken, maar met elkaar.
Gesorteerd op kleur
Gesorteerd op indicator
Legenda20202019

Geslacht

Man, overgewicht: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
Man, wekelijks contact met familie, vrienden en/of buren: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
Man, tevreden met het leven: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
Man, hoogopgeleid: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
Man, langdurig werkloos: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
Man, tevreden met het werk: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
Man, tevreden met de reistijd naar werk: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
Man, tevreden met de hoeveelheid vrije tijd: well-being does not differ from national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
Man, een of meer gebreken aan hun woning: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
Man, tevreden met de woning: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
Man, vrijwilligerswerk: well-being does not differ from national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
Man, vertrouwen in instituties: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
Man, vaak last van milieuvervuiling in hun woonomgeving: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
Man, persoonlijk welzijn: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
Man, gezondheid (zeer) goed: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
Man, betaald werk: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
Man, vertrouwen in anderen: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
Vrouw, persoonlijk welzijn: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
Vrouw, gezondheid (zeer) goed: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
Vrouw, betaald werk: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
Vrouw, vertrouwen in anderen: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
Vrouw, tevreden met het leven: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
Vrouw, hoogopgeleid: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
Vrouw, langdurig werkloos: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
Vrouw, tevreden met het werk: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
Vrouw, tevreden met de reistijd naar werk: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
Vrouw, tevreden met de hoeveelheid vrije tijd: well-being does not differ from national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
Vrouw, een of meer gebreken aan hun woning: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
Vrouw, tevreden met de woning: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
Vrouw, vrijwilligerswerk: well-being does not differ from national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
Vrouw, vertrouwen in instituties: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
Vrouw, vaak last van milieuvervuiling in hun woonomgeving: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
Vrouw, overgewicht: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
Vrouw, wekelijks contact met familie, vrienden en/of buren: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.

Leeftijd

jonger dan 25, tevreden met het leven: well-being lower than national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
jonger dan 25, hoogopgeleid: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
jonger dan 25, betaald werk: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
jonger dan 25, tevreden met de hoeveelheid vrije tijd: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
jonger dan 25, een of meer gebreken aan hun woning: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
jonger dan 25, wekelijks contact met familie, vrienden en/of buren: well-being lower than national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
jonger dan 25, tevreden met het werk: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
jonger dan 25, tevreden met de reistijd naar werk: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
jonger dan 25, tevreden met de woning: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
jonger dan 25, vrijwilligerswerk: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
jonger dan 25, vertrouwen in anderen: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
jonger dan 25, persoonlijk welzijn: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
jonger dan 25, gezondheid (zeer) goed: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
jonger dan 25, overgewicht: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
jonger dan 25, langdurig werkloos: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
jonger dan 25, vertrouwen in instituties: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
jonger dan 25, vaak last van milieuvervuiling in hun woonomgeving: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
25 tot 35, tevreden met het werk: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
25 tot 35, tevreden met de reistijd naar werk: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
25 tot 35, tevreden met de hoeveelheid vrije tijd: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
25 tot 35, een of meer gebreken aan hun woning: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
25 tot 35, tevreden met de woning: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
25 tot 35, vrijwilligerswerk: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
25 tot 35, tevreden met het leven: well-being does not differ from national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
25 tot 35, vaak last van milieuvervuiling in hun woonomgeving: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
25 tot 35, persoonlijk welzijn: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
25 tot 35, gezondheid (zeer) goed: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
25 tot 35, overgewicht: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
25 tot 35, hoogopgeleid: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
25 tot 35, betaald werk: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
25 tot 35, langdurig werkloos: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
25 tot 35, wekelijks contact met familie, vrienden en/of buren: well-being higher than national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
25 tot 35, vertrouwen in anderen: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
25 tot 35, vertrouwen in instituties: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
35 tot 45, tevreden met de hoeveelheid vrije tijd: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
35 tot 45, een of meer gebreken aan hun woning: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
35 tot 45, tevreden met de woning: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
35 tot 45, tevreden met het leven: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
35 tot 45, persoonlijk welzijn: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
35 tot 45, overgewicht: well-being does not differ from national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
35 tot 45, langdurig werkloos: well-being does not differ from national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
35 tot 45, tevreden met het werk: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
35 tot 45, tevreden met de reistijd naar werk: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
35 tot 45, wekelijks contact met familie, vrienden en/of buren: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
35 tot 45, vaak last van milieuvervuiling in hun woonomgeving: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
35 tot 45, gezondheid (zeer) goed: well-being higher than national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
35 tot 45, hoogopgeleid: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
35 tot 45, betaald werk: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
35 tot 45, vrijwilligerswerk: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
35 tot 45, vertrouwen in anderen: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
35 tot 45, vertrouwen in instituties: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
45 tot 55, gezondheid (zeer) goed: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
45 tot 55, overgewicht: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
45 tot 55, tevreden met de hoeveelheid vrije tijd: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
45 tot 55, een of meer gebreken aan hun woning: well-being lower than national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
45 tot 55, wekelijks contact met familie, vrienden en/of buren: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
45 tot 55, tevreden met het leven: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
45 tot 55, persoonlijk welzijn: well-being does not differ from national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
45 tot 55, langdurig werkloos: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
45 tot 55, tevreden met de reistijd naar werk: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
45 tot 55, tevreden met de woning: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
45 tot 55, vertrouwen in anderen: well-being does not differ from national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
45 tot 55, vertrouwen in instituties: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
45 tot 55, vaak last van milieuvervuiling in hun woonomgeving: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
45 tot 55, hoogopgeleid: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
45 tot 55, betaald werk: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
45 tot 55, tevreden met het werk: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
45 tot 55, vrijwilligerswerk: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
55 tot 65, persoonlijk welzijn: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
55 tot 65, gezondheid (zeer) goed: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
55 tot 65, overgewicht: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
55 tot 65, hoogopgeleid: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
55 tot 65, langdurig werkloos: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
55 tot 65, wekelijks contact met familie, vrienden en/of buren: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
55 tot 65, vertrouwen in instituties: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
55 tot 65, vaak last van milieuvervuiling in hun woonomgeving: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
55 tot 65, tevreden met het leven: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
55 tot 65, tevreden met het werk: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
55 tot 65, een of meer gebreken aan hun woning: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
55 tot 65, vrijwilligerswerk: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
55 tot 65, vertrouwen in anderen: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
55 tot 65, betaald werk: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
55 tot 65, tevreden met de reistijd naar werk: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
55 tot 65, tevreden met de hoeveelheid vrije tijd: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
55 tot 65, tevreden met de woning: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
65 tot 75, gezondheid (zeer) goed: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
65 tot 75, overgewicht: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
65 tot 75, hoogopgeleid: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
65 tot 75, betaald werk: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
65 tot 75, langdurig werkloos: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
65 tot 75, vertrouwen in anderen: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
65 tot 75, vertrouwen in instituties: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
65 tot 75, vaak last van milieuvervuiling in hun woonomgeving: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
65 tot 75, persoonlijk welzijn: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
65 tot 75, tevreden met de reistijd naar werk: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
65 tot 75, vrijwilligerswerk: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
65 tot 75, tevreden met het leven: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
65 tot 75, tevreden met het werk: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
65 tot 75, tevreden met de hoeveelheid vrije tijd: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
65 tot 75, een of meer gebreken aan hun woning: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
65 tot 75, tevreden met de woning: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
65 tot 75, wekelijks contact met familie, vrienden en/of buren: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
75 en ouder, gezondheid (zeer) goed: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
75 en ouder, overgewicht: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
75 en ouder, vrijwilligerswerk: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
75 en ouder, vertrouwen in anderen: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
75 en ouder, vertrouwen in instituties: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
75 en ouder, tevreden met het leven: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
75 en ouder, persoonlijk welzijn: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
75 en ouder, wekelijks contact met familie, vrienden en/of buren: well-being does not differ from national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
75 en ouder, tevreden met de hoeveelheid vrije tijd: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
75 en ouder, een of meer gebreken aan hun woning: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
75 en ouder, tevreden met de woning: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
75 en ouder, vaak last van milieuvervuiling in hun woonomgeving: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
75 en ouder, hoogopgeleid: insufficient data or insufficient quality in 2020, insufficient data or insufficient quality in 2019.
75 en ouder, betaald werk: insufficient data or insufficient quality in 2020, insufficient data or insufficient quality in 2019.
75 en ouder, langdurig werkloos: insufficient data or insufficient quality in 2020, insufficient data or insufficient quality in 2019.
75 en ouder, tevreden met het werk: insufficient data or insufficient quality in 2020, insufficient data or insufficient quality in 2019.
75 en ouder, tevreden met de reistijd naar werk: insufficient data or insufficient quality in 2020, insufficient data or insufficient quality in 2019.

Hoogst behaald onderwijsniveau

Laag, tevreden met het leven: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
Laag, persoonlijk welzijn: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
Laag, gezondheid (zeer) goed: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
Laag, overgewicht: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
Laag, betaald werk: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
Laag, langdurig werkloos: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
Laag, tevreden met het werk: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
Laag, vrijwilligerswerk: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
Laag, vertrouwen in anderen: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
Laag, vertrouwen in instituties: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
Laag, tevreden met de reistijd naar werk: well-being does not differ from national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
Laag, een of meer gebreken aan hun woning: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
Laag, tevreden met de woning: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
Laag, wekelijks contact met familie, vrienden en/of buren: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
Laag, tevreden met de hoeveelheid vrije tijd: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
Laag, vaak last van milieuvervuiling in hun woonomgeving: well-being higher than national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
Laag, hoogopgeleid: insufficient data or insufficient quality in 2020, insufficient data or insufficient quality in 2019.
Middelbaar, overgewicht: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
Middelbaar, vertrouwen in anderen: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
Middelbaar, vertrouwen in instituties: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
Middelbaar, vaak last van milieuvervuiling in hun woonomgeving: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
Middelbaar, tevreden met het leven: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
Middelbaar, persoonlijk welzijn: well-being does not differ from national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
Middelbaar, langdurig werkloos: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
Middelbaar, tevreden met het werk: well-being does not differ from national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
Middelbaar, tevreden met de hoeveelheid vrije tijd: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
Middelbaar, een of meer gebreken aan hun woning: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
Middelbaar, tevreden met de woning: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
Middelbaar, wekelijks contact met familie, vrienden en/of buren: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
Middelbaar, vrijwilligerswerk: well-being does not differ from national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
Middelbaar, gezondheid (zeer) goed: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
Middelbaar, betaald werk: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
Middelbaar, tevreden met de reistijd naar werk: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
Middelbaar, hoogopgeleid: insufficient data or insufficient quality in 2020, insufficient data or insufficient quality in 2019.
Hoog, tevreden met de reistijd naar werk: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
Hoog, tevreden met de hoeveelheid vrije tijd: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
Hoog, een of meer gebreken aan hun woning: well-being does not differ from national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
Hoog, tevreden met de woning: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
Hoog, wekelijks contact met familie, vrienden en/of buren: well-being does not differ from national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
Hoog, vaak last van milieuvervuiling in hun woonomgeving: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
Hoog, tevreden met het leven: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
Hoog, persoonlijk welzijn: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
Hoog, gezondheid (zeer) goed: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
Hoog, overgewicht: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
Hoog, betaald werk: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
Hoog, langdurig werkloos: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
Hoog, tevreden met het werk: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
Hoog, vrijwilligerswerk: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
Hoog, vertrouwen in anderen: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
Hoog, vertrouwen in instituties: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
Hoog, hoogopgeleid: insufficient data or insufficient quality in 2020, insufficient data or insufficient quality in 2019.

Migratieachtergrond

Nederlands, overgewicht: well-being does not differ from national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
Nederlands, tevreden met de reistijd naar werk: well-being does not differ from national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
Nederlands, vertrouwen in instituties: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
Nederlands, tevreden met het leven: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
Nederlands, persoonlijk welzijn: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
Nederlands, gezondheid (zeer) goed: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
Nederlands, hoogopgeleid: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
Nederlands, betaald werk: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
Nederlands, langdurig werkloos: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
Nederlands, tevreden met het werk: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
Nederlands, tevreden met de hoeveelheid vrije tijd: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
Nederlands, een of meer gebreken aan hun woning: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
Nederlands, tevreden met de woning: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
Nederlands, wekelijks contact met familie, vrienden en/of buren: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
Nederlands, vrijwilligerswerk: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
Nederlands, vertrouwen in anderen: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
Nederlands, vaak last van milieuvervuiling in hun woonomgeving: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
Westers, betaald werk: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
Westers, langdurig werkloos: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
Westers, tevreden met het werk: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
Westers, vrijwilligerswerk: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
Westers, vertrouwen in anderen: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
Westers, vertrouwen in instituties: well-being lower than national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
Westers, tevreden met het leven: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
Westers, persoonlijk welzijn: well-being does not differ from national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
Westers, gezondheid (zeer) goed: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
Westers, overgewicht: well-being does not differ from national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
Westers, tevreden met de reistijd naar werk: well-being does not differ from national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
Westers, tevreden met de hoeveelheid vrije tijd: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
Westers, een of meer gebreken aan hun woning: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
Westers, tevreden met de woning: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
Westers, wekelijks contact met familie, vrienden en/of buren: well-being does not differ from national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
Westers, vaak last van milieuvervuiling in hun woonomgeving: well-being does not differ from national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
Westers, hoogopgeleid: well-being higher than national average in 2020, well-being higher than national average in 2019.
Niet-westers, tevreden met het leven: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
Niet-westers, persoonlijk welzijn: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
Niet-westers, gezondheid (zeer) goed: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
Niet-westers, overgewicht: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
Niet-westers, hoogopgeleid: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
Niet-westers, betaald werk: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
Niet-westers, langdurig werkloos: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
Niet-westers, tevreden met het werk: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
Niet-westers, tevreden met de reistijd naar werk: well-being lower than national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
Niet-westers, tevreden met de hoeveelheid vrije tijd: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
Niet-westers, een of meer gebreken aan hun woning: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
Niet-westers, tevreden met de woning: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
Niet-westers, wekelijks contact met familie, vrienden en/of buren: well-being lower than national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.
Niet-westers, vrijwilligerswerk: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
Niet-westers, vertrouwen in anderen: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
Niet-westers, vaak last van milieuvervuiling in hun woonomgeving: well-being lower than national average in 2020, well-being lower than national average in 2019.
Niet-westers, vertrouwen in instituties: well-being does not differ from national average in 2020, well-being does not differ from national average in 2019.

Sustainable development goals (SDG’s)

De voortgang van Nederland ten aanzien van de 17 duurzame ontwikkelingsdoelen (SDG’s) wordt in deze monitor gemeten aan de hand van 255 verschillende indicatoren (zie hoofdstuk 4). Voor alle 17 doelen wordt per indicator gekeken naar de positie van Nederland vergeleken met de andere EU-landen. Daarnaast is per SDG-doel voor alle indicatoren gekeken of er sprake is van een trend in de richting van het doel, een neutrale trend of een beweging van het doel af.

Het dashboard hieronder laat per SDG zien voor hoeveel indicatoren de trend in de periode 2013–2020 zich in de richting van het doel beweegt, voor hoeveel de trend stabiel is en hoeveel de trendmatige beweging van het doel af is. Hierbij valt op dat er relatief veel indicatoren een groene trendkleur hebben (en zich dus naar het doel toe bewegen). Dit zien we bij SDG 2 (geen honger), SDG 4 (kwaliteitsonderwijs), SDG 5 (gendergelijkheid), SDG 6 (schoon water en sanitair), SDG 7 (betaalbare en duurzame energie), SDG 11.2 (duurzame steden en gemeenschappen: tweede dashboard, leefomgeving) en SDG 13 (klimaatactie).

Bij SDG 3 (goede gezondheid en welzijn), SDG 9.1 (industrie, innovatie en infrastructuur: eerste onderdeel, mobiliteit), SDG 10.2 (ongelijkheid verminderen: tweede dashboard, financiële houdbaarheid), SDG 11.1 (duurzame steden en gemeenschappen: eerste dashboard, wonen), SDG 15 (leven op het land) en SDG 16.2 (vrede, justitie en sterke publieke diensten: tweede dashboard, instituties) zien we juist een relatief groot aantal indicatoren met een rode trendkleur. Dit is een signaal dat deze SDG’s verder van het doel verwijderd raken. Er zijn geen aanwijzingen dat deze rode trends worden veroorzaakt door corona, ofwel dat door uitschieters in het laatste jaar trends zouden zijn omgeslagen.

Trends in Nederland van de 17 SDGplus-doelstellingen
Deze figuur toont per doelstelling het aandeel in het totale aantal gemeten indicatoren.
Gesorteerd op SDG
Gesorteerd percentage groene trends, hoog naar laag
Gesorteerd percentage rode trends, hoog naar laag
SDG 1: Geen armoede
41,7%
41,7%
16,7%
SDG 2: Geen honger
46,2%
46,2%
7,7%
SDG 3: Goede gezondheid en welzijn
12,5%
56,3%
31,3%
SDG 4: Kwaliteitsonderwijs
60%
20%
20%
SDG 5: Gendergelijkheid
76,9%
15,4%
7,7%
SDG 6: Schoon water en sanitair
46,2%
38,5%
15,4%
SDG 7: Betaalbare en duurzame energie
45,5%
27,3%
27,3%
SDG 8: Waardig werk en economische groei
33,3%
60%
6,7%
40%
53,3%
6,7%
SDG 9: Industrie, innovatie en infrastructuur
30,8%
30,8%
38,5%
41,7%
58,3%
38,5%
46,2%
15,4%
SDG 10: Ongelijkheid verminderen
40%
40%
20%
26,7%
40%
33,3%
SDG 11: Duurzame steden en gemeenschappen
30,8%
30,8%
38,5%
55,6%
22,2%
22,2%
SDG 12: Verantwoorde consumptie en productie
30,8%
69,2%
SDG 13: Klimaatactie
71,4%
14,3%
14,3%
SDG 14: Leven in het water
100%
SDG 15: Leven op het land
8,3%
41,7%
50%
SDG 16: Vrede, justitie en sterke publieke diensten
33,3%
58,3%
8,3%
12,5%
50%
37,5%
SDG 17: Partnerschap om doelstellingen te bereiken
50%
50%
SDG 5: Gendergelijkheid
76,9%
15,4%
7,7%
SDG 13: Klimaatactie
71,4%
14,3%
14,3%
SDG 4: Kwaliteitsonderwijs
60%
20%
20%
SDG 11: Duurzame steden en gemeenschappen
55,6%
22,2%
22,2%
SDG 17: Partnerschap om doelstellingen te bereiken
50%
50%
SDG 2: Geen honger
46,2%
46,2%
7,7%
SDG 6: Schoon water en sanitair
46,2%
38,5%
15,4%
SDG 7: Betaalbare en duurzame energie
45,5%
27,3%
27,3%
SDG 1: Geen armoede
41,7%
41,7%
16,7%
SDG 9: Industrie, innovatie en infrastructuur
41,7%
58,3%
SDG 8: Waardig werk en economische groei
40%
53,3%
6,7%
SDG 10: Ongelijkheid verminderen
40%
40%
20%
SDG 9: Industrie, innovatie en infrastructuur
38,5%
46,2%
15,4%
SDG 8: Waardig werk en economische groei
33,3%
60%
6,7%
SDG 16: Vrede, justitie en sterke publieke diensten
33,3%
58,3%
8,3%
SDG 9: Industrie, innovatie en infrastructuur
30,8%
30,8%
38,5%
SDG 11: Duurzame steden en gemeenschappen
30,8%
30,8%
38,5%
SDG 12: Verantwoorde consumptie en productie
30,8%
69,2%
SDG 10: Ongelijkheid verminderen
26,7%
40%
33,3%
SDG 3: Goede gezondheid en welzijn
12,5%
56,3%
31,3%
SDG 16: Vrede, justitie en sterke publieke diensten
12,5%
50%
37,5%
SDG 15: Leven op het land
8,3%
41,7%
50%
SDG 14: Leven in het water
100%
SDG 15: Leven op het land
8,3%
41,7%
50%
SDG 9: Industrie, innovatie en infrastructuur
30,8%
30,8%
38,5%
SDG 11: Duurzame steden en gemeenschappen
30,8%
30,8%
38,5%
SDG 16: Vrede, justitie en sterke publieke diensten
12,5%
50%
37,5%
SDG 10: Ongelijkheid verminderen
26,7%
40%
33,3%
SDG 3: Goede gezondheid en welzijn
12,5%
56,3%
31,3%
SDG 7: Betaalbare en duurzame energie
45,5%
27,3%
27,3%
SDG 11: Duurzame steden en gemeenschappen
55,6%
22,2%
22,2%
SDG 4: Kwaliteitsonderwijs
60%
20%
20%
SDG 10: Ongelijkheid verminderen
40%
40%
20%
SDG 1: Geen armoede
41,7%
41,7%
16,7%
SDG 6: Schoon water en sanitair
46,2%
38,5%
15,4%
SDG 9: Industrie, innovatie en infrastructuur
38,5%
46,2%
15,4%
SDG 13: Klimaatactie
71,4%
14,3%
14,3%
SDG 16: Vrede, justitie en sterke publieke diensten
33,3%
58,3%
8,3%
SDG 2: Geen honger
46,2%
46,2%
7,7%
SDG 5: Gendergelijkheid
76,9%
15,4%
7,7%
SDG 8: Waardig werk en economische groei
33,3%
60%
6,7%
40%
53,3%
6,7%
SDG 9: Industrie, innovatie en infrastructuur
41,7%
58,3%
SDG 12: Verantwoorde consumptie en productie
30,8%
69,2%
SDG 14: Leven in het water
100%
SDG 17: Partnerschap om doelstellingen te bereiken
50%
50%

In deze editie van de Monitor wordt de positie weergegeven binnen de EU-27. Het Verenigd Koninkrijk maakt geen deel meer uit van de vergelijking. Voor wat betreft de vergelijking met de (nu 26) andere EU-landen is het beeld grotendeels onveranderd: Nederland behoort bij de kopgroep bij SDG 1 (geen armoede), SDG 8.2 waardig werk en economische groei (tweede dashboard, arbeid en vrije tijd), SDG 9.2 (industrie, innovatie en infrastructuur: duurzame bedrijvigheid) en SDG 9.3 (industrie, innovatie en infrastructuur: kennis en innovatie), SDG 10.1 (ongelijkheid verminderen: sociale samenhang en ongelijkheid), SDG 16.2 (vrede, justitie en sterke publieke diensten: instituties) en SDG 17 (partnerschap om doelstellingen te bereiken).

Nederland blijft achter bij SDG 13 (klimaatactie). Voor SDG 14 (leven in het water) zijn er maar weinig indicatoren beschikbaar en is de positie moeilijk te bepalen. Niet alle EU-landen liggen immers aan (dezelfde) zee.

Bij SDG 7 (betaalbare en duurzame energie) en SDG 15 (leven op het land) heeft Nederland een positie in de middengroep. In voorgaande edities van de Monitor bevond Nederland zich bij deze twee SDG’s in de achterhoede.

Het dashboard hieronder vat de gemiddelde positie van Nederland over alle indicatoren per beleidsthema samen. Voor iedere indicator die internationaal vergeleken kan worden, is de positie van Nederland in de EU omgerekend naar een percentage en wel zodanig dat de laatste plaats 0 procent is, de eerste plaats 100 procent en het exacte midden (bijvoorbeeld zevende van de 13 landen) 50 procent. De gemiddelde positie van Nederland per beleidsthema is een ongewogen gemiddelde van alle indicatoren.

Positie van Nederland binnen de EU per SDGplus-doelstelling
Deze figuur toont per doelstelling het gemiddelde over de gemeten indicatoren.
Gesorteerd op SDG
Gesorteerd op positie, hoog naar laag
Gesorteerd op positie, laag naar hoog
Laatste in EU
Eerste in EU
0%
100%
SDG 1: Geen armoede
80%
80%
SDG 2: Geen honger
50%
50%
SDG 3: Goede gezondheid en welzijn
66%
66%
SDG 4: Kwaliteitsonderwijs
70%
70%
SDG 5: Gendergelijkheid
59%
59%
SDG 6: Schoon water en sanitair
48%
48%
SDG 7: Betaalbare en duurzame energie
41%
41%
SDG 8: Waardig werk en economische groei
70%
70%
75%
75%
SDG 9: Industrie, innovatie en infrastructuur
58%
58%
78%
78%
75%
75%
SDG 10: Ongelijkheid verminderen
80%
80%
52%
52%
SDG 11: Duurzame steden en gemeenschappen
53%
53%
49%
49%
SDG 12: Verantwoorde consumptie en productie
68%
68%
SDG 13: Klimaatactie
39%
39%
SDG 14: Leven in het water
35%
35%
SDG 15: Leven op het land
44%
44%
SDG 16: Vrede, justitie en sterke publieke diensten
61%
61%
80%
80%
SDG 17: Partnerschap om doelstellingen te bereiken
90%
90%
SDG 17: Partnerschap om doelstellingen te bereiken
90%
90%
SDG 1: Geen armoede
80%
80%
SDG 10: Ongelijkheid verminderen
80%
80%
SDG 16: Vrede, justitie en sterke publieke diensten
80%
80%
SDG 9: Industrie, innovatie en infrastructuur
78%
78%
SDG 8: Waardig werk en economische groei
75%
75%
SDG 9: Industrie, innovatie en infrastructuur
75%
75%
SDG 4: Kwaliteitsonderwijs
70%
70%
SDG 8: Waardig werk en economische groei
70%
70%
SDG 12: Verantwoorde consumptie en productie
68%
68%
SDG 3: Goede gezondheid en welzijn
66%
66%
SDG 16: Vrede, justitie en sterke publieke diensten
61%
61%
SDG 5: Gendergelijkheid
59%
59%
SDG 9: Industrie, innovatie en infrastructuur
58%
58%
SDG 11: Duurzame steden en gemeenschappen
53%
53%
SDG 10: Ongelijkheid verminderen
52%
52%
SDG 2: Geen honger
50%
50%
SDG 11: Duurzame steden en gemeenschappen
49%
49%
SDG 6: Schoon water en sanitair
48%
48%
SDG 15: Leven op het land
44%
44%
SDG 7: Betaalbare en duurzame energie
41%
41%
SDG 13: Klimaatactie
39%
39%
SDG 14: Leven in het water
35%
35%
SDG 14: Leven in het water
35%
35%
SDG 13: Klimaatactie
39%
39%
SDG 7: Betaalbare en duurzame energie
41%
41%
SDG 15: Leven op het land
44%
44%
SDG 6: Schoon water en sanitair
48%
48%
SDG 11: Duurzame steden en gemeenschappen
49%
49%
SDG 2: Geen honger
50%
50%
SDG 10: Ongelijkheid verminderen
52%
52%
SDG 11: Duurzame steden en gemeenschappen
53%
53%
SDG 9: Industrie, innovatie en infrastructuur
58%
58%
SDG 5: Gendergelijkheid
59%
59%
SDG 16: Vrede, justitie en sterke publieke diensten
61%
61%
SDG 3: Goede gezondheid en welzijn
66%
66%
SDG 12: Verantwoorde consumptie en productie
68%
68%
SDG 4: Kwaliteitsonderwijs
70%
70%
SDG 8: Waardig werk en economische groei
70%
70%
75%
75%
SDG 9: Industrie, innovatie en infrastructuur
75%
75%
78%
78%
SDG 1: Geen armoede
80%
80%
SDG 10: Ongelijkheid verminderen
80%
80%
SDG 16: Vrede, justitie en sterke publieke diensten
80%
80%
SDG 17: Partnerschap om doelstellingen te bereiken
90%
90%

Brede welvaart en corona in 2020

2020 was een bijzonder jaar vanwege de uitbraak van de coronapandemie. In deze paragraaf kijken we meer specifiek naar de veranderingen in de brede welvaart tussen 2019 en 2020. Allereerst valt de economische krimp in 2020 op. Het volume van het bbp per hoofd van de bevolking nam vorig jaar met 4,3 procent af. Deze krimp vertaalde zich niet door naar de huishoudens. Uit de nationale rekeningen blijkt dat het reëel beschikbaar inkomen van huishoudens vorig jaar met 2,4 procent toenam, een groei die zelfs hoger lag dan in 2019. Het reëel beschikbaar inkomen steeg vooral doordat werknemers meer verdienden: hun gezamenlijk beloning nam toe met 15,4 miljard euro (4,1 procent) tot 393,4 miljard euro. De cao-lonen stegen in 2020 met 3,0 procent, de sterkste groei in 12 jaar. De reële cao-loonstijging was de grootste in 34 jaar. Het aantal banen en het aantal gewerkte uren daalden, maar door de steunmaatregelen van de overheid kregen veel werknemers toch hun volledige loon doorbetaald. Het volume van de individuele consumptie per inwoner liep in 2020 wel fors terug, met een krimp van 5,7 procent. In deze onzekere tijden waren consumenten wellicht terughoudend met aankopen, of minder in de gelegenheid om winkels, horeca en dergelijke te bezoeken.

Als de blik wordt gericht op de brede welvaart, dan blijkt het beeld rijk geschakeerd. Allereerst valt op dat de tevredenheid met het leven in 2020 met 2,5 procentpunt is gedaald, naar 84,8 procent. De vele maatregelen om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan kunnen effect hebben gehad op de tevredenheid met het leven. Verder was er in 2020 een duidelijke afname van sociale contacten met familie, vrienden en buren, en is het vrijwilligerswerk beduidend afgenomen. De ontwikkelingen bij deze laatste twee indicatoren kunnen overigens niet klakkeloos op het conto van corona worden geschreven. Ook in voorgaande edities werden deze trends al geconstateerd.

Daarnaast zijn er ook positieve ontwikkelingen. Zo is de gezonde levensverwachting van zowel mannen als vrouwen gestegen. In 2020 was de sterfte vanwege corona 10 procent hoger dan verwacht kon worden op grond van de sterfte in eerdere jaren en demografische ontwikkelingen. Dit leidde tot een daling in de levensverwachting. De waardering van de eigen gezondheid was in 2020 echter bijzonder groot. Door deze combinatie – beide elementen worden in de berekening gebruikt – kwam de gezonde levensverwachting in 2020 zowel bij de mannen als de vrouwen flink hoger uit dan in 2019. Verder zijn mensen meer tevreden over het milieu in hun directe leefomgeving en is ook de tevredenheid met de hoeveelheid vrije tijd toegenomen. Ook kan worden gewezen op het vertrouwen in instituties, dat met 6,4 procentpunt in 2020 sterk is gestegen en uitkwam op 69,5 procent. Vooral het vertrouwen in de Tweede Kamer is afgelopen jaar fors toegenomen. Ten slotte blijkt dat de verdeling van de brede welvaart over de verschillende bevolkingsgroepen niet heel sterk is veranderd. In het coronajaar 2020 scoren in grote lijnen dezelfde groepen boven- of ondergemiddeld als in 2019.

Dit laat onverlet dat de samenleving hard is getroffen door de pandemie. Er stierven in Nederland vorig jaar meer dan 20 duizend mensen aan de gevolgen van het coronavirus. Bij 17 537 overlijdens is de vastgestelde doodsoorzaak COVID-19. Volgens het CBS zijn 2 673 anderen vermoedelijk overleden aan de gevolgen van het virus. Veel mensen kampen met gezondheidsproblemen en bepaalde bedrijfstakken zoals de horeca en de cultuursector hebben het zwaar te verduren.

Schokbestendigheid

Het nieuwe dashboard over schokbestendigheid dat in deze Monitor is opgenomen laat de robuustheid van huishoudens, de economie, de samenleving en de biosfeer zien (zie hoofdstuk 2). Hierbij is aandacht voor de positie van kwetsbare groepen in de samenleving. Daarnaast komen afhankelijkheid van het buitenland en de slagkracht van de overheid ook aan de orde. Deze indicatoren moeten ons een indruk geven in welke mate Nederland in staat is eventuele toekomstige schokken op te vangen.

Uitleg brede-welvaarttrends (BWT)

De binnenste ring van de brede-welvaarttrends (BWT) geeft informatie over de middellangetermijntrend (gebaseerd op beschikbare datapunten in de jaren 2013–2020). De buitenste ring geeft de gemiddelde mutatie in het laatste verslagjaar ten opzichte van het voorgaande jaar. Wijs in de figuur een indicator aan om te zien wat daar is gemeten. Doorklikken geeft meer informatie over de ontwikkeling in Nederland en de positie ten opzichte van de andere EU-landen. Waar mogelijk zijn tijdreeksen opgenomen vanaf 1995.

Voor trends en voor de meest recente jaarlijkse mutaties is de betekenis van kleuren: Voor posities is de betekenis van kleuren:
Groen Groen
de indicator beweegt in de richting die wordt geassocieerd met een stijging van de brede welvaart. Nederland staat in het bovenste kwartiel van de EU-ranglijst.
Grijs Grijs
de indicator stijgt of daalt niet significant. Nederland staat in het midden van de EU-ranglijst.
Rood Rood
de indicator beweegt in de richting die wordt geassocieerd met een daling van de brede welvaart. Nederland staat in het onderste kwartiel van de EU-ranglijst.