Werk
In 2024 nam het percentage werkende jongeren licht af. In totaal waren er ruim 2 miljoen jongeren aan het werk. Daarvan wilden er 279 duizend meer uren werken en waren daarvoor beschikbaar. Van de niet-werkende jongeren waren er 177 duizend op zoek naar werk en beschikbaar. Van hen wilden de niet-onderwijsvolgenden de meeste uren (extra) gaan werken. Ruim driekwart van de jonge werknemers is tevreden met hun baan. Ook zeggen ze goede leidinggevenden, een goed salaris en werkzekerheid de belangrijkste arbeidsvoorwaarden te vinden.
6.1Arbeidsdeelname
In 2024 waren er 2,6 miljoen jongeren tussen de 15 en 27 jaar in Nederland. Jongeren in deze leeftijdsgroep volgen vaak nog een opleiding of maken de overgang naar de arbeidsmarkt. Het percentage jongeren met betaald werk, de nettoarbeidsparticipatie, was 77,7 procent. Dat is iets lager dan in 2023, toen 77,9 procent van de jongeren aan het werk was. Hiermee kwam er een einde aan de toename van de arbeidsdeelname sinds 2014, met uitzondering van een daling aan het begin van de coronapandemie in 2020. De arbeidsparticipatie onder jongeren is wel nog steeds hoog in vergelijking met 2014 (69,0 procent).
De arbeidsdeelname ligt over het algemeen hoger bij jongeren die ouder zijn. In 2024 had 68,5 procent van de 15- tot 19‑jarigen werk, bij de 19- tot 23‑jarigen was dit 79,2 procent en bij de 23- tot 27‑jarigen 84,1 procent. De arbeidsdeelname nam in de afgelopen tien jaar in alle drie de leeftijdsgroepen toe, maar het sterkst bij de jongeren van 15 tot 19 jaar. In 2014 had 55,9 procent van hen betaald werk. Vaak gaat het bij deze groep om jongeren met een bijbaan naast hun school of opleiding.
| 15 tot 19 jaar | 19 tot 23 jaar | 23 tot 27 jaar | |
|---|---|---|---|
| 2014 | 55,9 | 71,6 | 78,8 |
| 2015 | 57,5 | 72,9 | 81,0 |
| 2016 | 58,3 | 72,7 | 81,0 |
| 2017 | 60,3 | 73,7 | 81,5 |
| 2018 | 63,0 | 74,9 | 81,8 |
| 2019 | 64,7 | 76,5 | 82,5 |
| 2020 | 63,1 | 72,3 | 80,5 |
| 2021 | 62,6 | 75,9 | 81,9 |
| 2022 | 67,9 | 79,0 | 83,5 |
| 2023 | 68,8 | 79,6 | 83,9 |
| 2024 | 68,5 | 79,2 | 84,1 |
Nieuwe meetmethode
Naar aanleiding van een nieuwe EU-verordening is de meetmethode van de Enquête beroepsbevolking (EBB) aangepast. De aanpassing is bedoeld om de gegevens over de beroepsbevolking internationaal beter op elkaar af te stemmen. Een gevolg van de methodewijziging is dat uitkomsten vanaf het verslagjaar 2021 niet zonder meer vergeleken kunnen worden met de resultaten volgens de oude methode. Vandaar dat het CBS de cijfers over de beroepsbevolking van 2013 tot en met 2020 opnieuw heeft berekend. Dat geldt voor de kernvariabelen, maar niet voor uitsplitsingen naar subgroepen of achtergrondkenmerken. Daar waar de uitkomsten niet zonder meer vergelijkbaar zijn met eerdere jaren wordt dit in de tekst aangegeven of alleen een vergelijking gemaakt van 2021 tot en met 2024.
Over de nieuwe meetmethode zijn meerdere publicaties verschenen. Zie bijvoorbeeld:
Jongeren uit Staphorst en Urk het vaakst aan het werk
In 2023 hadden jongeren van 15 tot 27 jaar het vaakst betaald werk in de gemeenten Staphorst en Urk, met een nettoarbeidsparticipatie van respectievelijk 88,2 en 86,3 procent. Ook in Rijssen-Holten, Reusel-De Mierden, Tubbergen, Oirschot, Scherpenzeel, Dinkelland, Horst aan de Maas en Barneveld ligt de arbeidsparticipatie hoog: tussen de 85 en 86 procent. Hoewel er geen gemeente uit Zeeland in de top tien staat, is het wel de provincie met de hoogste nettoarbeidsparticipatie onder jongeren.
De arbeidsparticipatie onder jongeren is het laagst in Groningen, Zuid-Limburg en de Randstad. In deze regio’s hadden acht gemeenten een arbeidsparticipatie van minder dan 60 procent: Vaals, Maastricht, Wassenaar, Laren (NH.), Delft, Bloemendaal, Diemen en Oegstgeest. Ook in Wageningen lag het percentage werkende jongeren onder de 60 procent.
| Gemeente | Nettoarbeidsparticipatie |
|---|---|
| Groningen | 62,3 |
| Almere | 70,3 |
| Stadskanaal | 74,8 |
| Veendam | 73,3 |
| Zeewolde | 79,1 |
| Achtkarspelen | 76,9 |
| Ameland | 82,5 |
| Harlingen | 75,4 |
| Heerenveen | 75,2 |
| Leeuwarden | 70,1 |
| Ooststellingwerf | 77,5 |
| Opsterland | 77,4 |
| Schiermonnikoog | . |
| Smallingerland | 71,5 |
| Terschelling | 73,7 |
| Vlieland | 76,8 |
| Weststellingwerf | 78,0 |
| Assen | 73,9 |
| Coevorden | 77,7 |
| Emmen | 75,7 |
| Hoogeveen | 79,8 |
| Meppel | 73,6 |
| Almelo | 74,8 |
| Borne | 80,4 |
| Dalfsen | 82,7 |
| Deventer | 74,3 |
| Enschede | 64,6 |
| Haaksbergen | 83,1 |
| Hardenberg | 82,9 |
| Hellendoorn | 82,1 |
| Hengelo (O.) | 75,3 |
| Kampen | 81,0 |
| Losser | 78,8 |
| Noordoostpolder | 76,8 |
| Oldenzaal | 80,8 |
| Ommen | 79,3 |
| Raalte | 83,8 |
| Staphorst | 88,2 |
| Tubbergen | 85,5 |
| Urk | 86,3 |
| Wierden | 83,0 |
| Zwolle | 75,5 |
| Aalten | 80,1 |
| Apeldoorn | 76,1 |
| Arnhem | 68,9 |
| Barneveld | 85,0 |
| Beuningen | 78,0 |
| Brummen | 79,5 |
| Buren | 79,5 |
| Culemborg | 73,1 |
| Doesburg | 73,6 |
| Doetinchem | 77,2 |
| Druten | 77,5 |
| Duiven | 79,1 |
| Ede | 78,9 |
| Elburg | 82,7 |
| Epe | 80,6 |
| Ermelo | 77,2 |
| Harderwijk | 80,7 |
| Hattem | 79,1 |
| Heerde | 81,5 |
| Heumen | 74,7 |
| Lochem | 75,2 |
| Maasdriel | 78,9 |
| Nijkerk | 81,6 |
| Nijmegen | 68,8 |
| Oldebroek | 81,3 |
| Putten | 83,1 |
| Renkum | 68,9 |
| Rheden | 71,1 |
| Rozendaal | 67,0 |
| Scherpenzeel | 85,4 |
| Tiel | 75,9 |
| Voorst | 76,6 |
| Wageningen | 50,0 |
| Westervoort | 74,8 |
| Winterswijk | 81,0 |
| Wijchen | 79,3 |
| Zaltbommel | 81,6 |
| Zevenaar | 78,8 |
| Zutphen | 72,1 |
| Nunspeet | 84,4 |
| Dronten | 73,4 |
| Amersfoort | 75,2 |
| Baarn | 71,4 |
| De Bilt | 67,0 |
| Bunnik | 71,7 |
| Bunschoten | 84,1 |
| Eemnes | 76,3 |
| Houten | 73,4 |
| Leusden | 76,4 |
| Lopik | 82,7 |
| Montfoort | 82,2 |
| Renswoude | 84,4 |
| Rhenen | 79,4 |
| Soest | 75,7 |
| Utrecht | 69,8 |
| Veenendaal | 79,8 |
| Woudenberg | 79,5 |
| Wijk bij Duurstede | 79,9 |
| IJsselstein | 77,4 |
| Zeist | 64,5 |
| Nieuwegein | 76,1 |
| Aalsmeer | 77,4 |
| Alkmaar | 77,6 |
| Amstelveen | 61,7 |
| Amsterdam | 65,9 |
| Bergen (NH.) | 73,6 |
| Beverwijk | 77,0 |
| Blaricum | 62,3 |
| Bloemendaal | 57,6 |
| Castricum | 78,7 |
| Diemen | 59,4 |
| Edam-Volendam | 84,6 |
| Enkhuizen | 78,0 |
| Haarlem | 71,6 |
| Haarlemmermeer | 74,9 |
| Heemskerk | 77,9 |
| Heemstede | 63,1 |
| Heiloo | 76,8 |
| Den Helder | 78,2 |
| Hilversum | 68,4 |
| Hoorn | 77,4 |
| Huizen | 74,0 |
| Landsmeer | 71,8 |
| Laren (NH.) | 51,7 |
| Medemblik | 79,7 |
| Oostzaan | 76,6 |
| Opmeer | 82,8 |
| Ouder-Amstel | 69,7 |
| Purmerend | 76,9 |
| Schagen | 80,8 |
| Texel | 82,6 |
| Uitgeest | 82,1 |
| Uithoorn | 74,6 |
| Velsen | 75,4 |
| Zandvoort | 71,0 |
| Zaanstad | 74,5 |
| Alblasserdam | 81,9 |
| Alphen aan den Rijn | 78,2 |
| Barendrecht | 72,7 |
| Drechterland | 79,0 |
| Capelle aan den IJssel | 70,6 |
| Delft | 57,0 |
| Dordrecht | 73,2 |
| Gorinchem | 77,0 |
| Gouda | 75,4 |
| 's-Gravenhage | 62,5 |
| Hardinxveld-Giessendam | 83,0 |
| Hendrik-Ido-Ambacht | 79,2 |
| Stede Broec | 79,8 |
| Hillegom | 79,5 |
| Katwijk | 81,7 |
| Krimpen aan den IJssel | 76,5 |
| Leiden | 65,5 |
| Leiderdorp | 70,5 |
| Lisse | 82,5 |
| Maassluis | 76,4 |
| Nieuwkoop | 81,5 |
| Noordwijk | 76,4 |
| Oegstgeest | 59,5 |
| Oudewater | 83,2 |
| Papendrecht | 77,5 |
| Ridderkerk | 77,3 |
| Rotterdam | 66,0 |
| Rijswijk (ZH.) | 67,8 |
| Schiedam | 70,9 |
| Sliedrecht | 78,9 |
| Albrandswaard | 72,3 |
| Vlaardingen | 72,9 |
| Voorschoten | 66,5 |
| Waddinxveen | 79,3 |
| Wassenaar | 51,3 |
| Woerden | 78,8 |
| Zoetermeer | 72,8 |
| Zoeterwoude | 76,3 |
| Zwijndrecht | 75,0 |
| Borsele | 82,3 |
| Goes | 79,6 |
| West Maas en Waal | 79,9 |
| Hulst | 73,4 |
| Kapelle | 81,7 |
| Middelburg (Z.) | 72,4 |
| Reimerswaal | 82,8 |
| Terneuzen | 74,7 |
| Tholen | 79,6 |
| Veere | 84,8 |
| Vlissingen | 74,7 |
| De Ronde Venen | 77,6 |
| Tytsjerksteradiel | 75,9 |
| Asten | 82,1 |
| Baarle-Nassau | 78,5 |
| Bergen op Zoom | 75,5 |
| Best | 80,0 |
| Boekel | 83,8 |
| Boxtel | 79,0 |
| Breda | 74,0 |
| Deurne | 82,2 |
| Pekela | 75,0 |
| Dongen | 82,9 |
| Eersel | 81,4 |
| Eindhoven | 67,4 |
| Etten-Leur | 76,8 |
| Geertruidenberg | 81,5 |
| Gilze en Rijen | 76,5 |
| Goirle | 78,7 |
| Helmond | 75,8 |
| 's-Hertogenbosch | 77,4 |
| Heusden | 81,5 |
| Hilvarenbeek | 84,0 |
| Loon op Zand | 84,4 |
| Nuenen, Gerwen en Nederwetten | 76,7 |
| Oirschot | 85,5 |
| Oisterwijk | 78,7 |
| Oosterhout | 77,9 |
| Oss | 79,0 |
| Rucphen | 79,9 |
| Sint-Michielsgestel | 79,1 |
| Someren | 83,7 |
| Son en Breugel | 76,8 |
| Steenbergen | 78,7 |
| Waterland | 73,4 |
| Tilburg | 72,5 |
| Valkenswaard | 80,5 |
| Veldhoven | 77,3 |
| Vught | 73,6 |
| Waalre | 70,9 |
| Waalwijk | 81,6 |
| Woensdrecht | 73,3 |
| Zundert | 81,5 |
| Wormerland | 76,9 |
| Landgraaf | 74,1 |
| Beek (L.) | 76,9 |
| Beesel | 79,7 |
| Bergen (L.) | 84,4 |
| Brunssum | 73,7 |
| Gennep | 79,6 |
| Heerlen | 70,6 |
| Kerkrade | 70,7 |
| Maastricht | 50,7 |
| Meerssen | 74,5 |
| Mook en Middelaar | 71,7 |
| Nederweert | 83,1 |
| Roermond | 74,7 |
| Simpelveld | 78,1 |
| Stein (L.) | 78,6 |
| Vaals | 43,4 |
| Venlo | 75,3 |
| Venray | 80,9 |
| Voerendaal | 76,3 |
| Weert | 78,1 |
| Valkenburg aan de Geul | 75,9 |
| Lelystad | 72,3 |
| Horst aan de Maas | 85,1 |
| Oude IJsselstreek | 80,6 |
| Teylingen | 77,9 |
| Utrechtse Heuvelrug | 70,0 |
| Oost Gelre | 83,6 |
| Koggenland | 82,6 |
| Lansingerland | 72,6 |
| Leudal | 79,3 |
| Maasgouw | 77,5 |
| Gemert-Bakel | 80,1 |
| Halderberge | 78,7 |
| Heeze-Leende | 78,2 |
| Laarbeek | 81,6 |
| Reusel-De Mierden | 85,6 |
| Roerdalen | 80,5 |
| Roosendaal | 76,7 |
| Schouwen-Duiveland | 82,2 |
| Aa en Hunze | 75,2 |
| Borger-Odoorn | 77,6 |
| De Wolden | 82,5 |
| Noord-Beveland | 78,0 |
| Wijdemeren | 75,0 |
| Noordenveld | 74,1 |
| Twenterand | 82,2 |
| Westerveld | 75,9 |
| Lingewaard | 79,0 |
| Cranendonck | 76,4 |
| Steenwijkerland | 79,2 |
| Moerdijk | 81,4 |
| Echt-Susteren | 74,6 |
| Sluis | 76,4 |
| Drimmelen | 81,0 |
| Bernheze | 84,3 |
| Alphen-Chaam | 78,6 |
| Bergeijk | 83,6 |
| Bladel | 84,9 |
| Gulpen-Wittem | 76,9 |
| Tynaarlo | 69,2 |
| Midden-Drenthe | 79,0 |
| Overbetuwe | 76,7 |
| Hof van Twente | 83,6 |
| Neder-Betuwe | 84,0 |
| Rijssen-Holten | 85,9 |
| Geldrop-Mierlo | 77,7 |
| Olst-Wijhe | 80,3 |
| Dinkelland | 85,2 |
| Westland | 81,9 |
| Midden-Delfland | 76,8 |
| Berkelland | 82,7 |
| Bronckhorst | 80,4 |
| Sittard-Geleen | 72,4 |
| Kaag en Braassem | 81,3 |
| Dantumadiel | 76,4 |
| Zuidplas | 77,6 |
| Peel en Maas | 82,6 |
| Oldambt | 72,6 |
| Zwartewaterland | 84,6 |
| Súdwest-Fryslân | 76,3 |
| Bodegraven-Reeuwijk | 80,1 |
| Eijsden-Margraten | 74,8 |
| Stichtse Vecht | 74,6 |
| Hollands Kroon | 80,5 |
| Leidschendam-Voorburg | 66,6 |
| Goeree-Overflakkee | 81,9 |
| Pijnacker-Nootdorp | 71,0 |
| Nissewaard | 74,6 |
| Krimpenerwaard | 80,5 |
| De Fryske Marren | 79,2 |
| Gooise Meren | 64,1 |
| Berg en Dal | 75,8 |
| Meierijstad | 83,5 |
| Waadhoeke | 76,7 |
| Westerwolde | 64,2 |
| Midden-Groningen | 71,9 |
| Beekdaelen | 75,4 |
| Montferland | 80,2 |
| Altena | 81,4 |
| West Betuwe | 80,1 |
| Vijfheerenlanden | 79,4 |
| Hoeksche Waard | 80,4 |
| Het Hogeland | 71,4 |
| Westerkwartier | 75,3 |
| Noardeast-Fryslân | 77,2 |
| Molenlanden | 84,0 |
| Eemsdelta | 70,7 |
| Dijk en Waard | 79,3 |
| Land van Cuijk | 80,4 |
| Maashorst | 82,0 |
| Voorne aan Zee | 76,2 |
Nettoarbeidsparticipatie op basis van registerinformatie
Om de nettoarbeidsparticipatie per gemeente te berekenen is informatie uit registers gebruikt. De cijfers zijn gebaseerd op data uit het Stelsel van Sociaal-statistische Bestanden (SSB) van het CBS, zoals Banen en lonen op basis van de Polisadministratie, en het Integraal Inkomens- en Vermogensonderzoek (IIV). De cijfers hebben betrekking op oktober 2023 en hebben een voorlopig karakter. Voor de uitsplitsing naar gemeenten is de gemeentelijke indeling van 1 januari 2024 gebruikt.
De populatie betreft alle jongeren van 15 tot 27 jaar die op 1 oktober 2023 geregistreerd stonden in de Basisregistratie Personen. Mensen die in Nederland wonen en in het buitenland werken, worden ook meegerekend als werkzaam wanneer zij hiervan melding maken in de aangifte inkomstenbelasting in Nederland. Dit is niet altijd het geval, waardoor de feitelijke arbeidsdeelname onderschat kan worden. Dit geldt vooral voor gemeenten die aan de grens met Duitsland of België liggen.
287 duizend jongeren beschikbaar en/of op zoek naar werk
Naast de ruim 2 miljoen jongeren van 15 tot 27 jaar met werk in 2024, waren er 589 duizend jongeren die geen betaald werk hadden. Deze groep bestaat uit verschillende deelgroepen. Er waren 177 duizend werkloze jongeren. Zij hebben recent naar werk gezocht en zijn daarvoor ook direct beschikbaar. Daarnaast waren 110 duizend jongeren semiwerkloos. Semiwerklozen zijn personen die op korte termijn beschikbaar zijn voor werk, maar niet hebben gezocht, óf wel hebben gezocht, maar niet snel beschikbaar zijn. Ruim driekwart van de (semi)werklozen volgde nog onderwijs.
De overige 302 duizend jongeren die geen werk hadden, waren niet op zoek én niet beschikbaar voor werk. De voornaamste reden daarvoor was het volgen van een opleiding of studie (236 duizend). Daarnaast waren 42 duizend jongeren vanwege ziekte niet op zoek en niet beschikbaar voor werk, waarbij de meesten (29 duizend) niet-onderwijsvolgend waren. Voor een kleinere groep was dit vanwege zorg voor familie (7 duizend).
| Niet-werkend | Onderwijsvolgend | Niet-onderwijsvolgend |
|---|---|---|
| Werkloze beroepsbevolking | 127 | 50 |
| Semiwerklozen | 90 | 20 |
| . | . | |
| Niet gezocht, niet beschikbaar, vanwege: | . | . |
| Opleiding | 225 | 11 |
| Ziekte | 13 | 29 |
| Zorg | 2 | 5 |
| Anders | 5 | 10 |
6.2Arbeidsduur
Van de niet-onderwijsvolgende jongeren van 15 tot 27 jaar met betaald werk, werkte ruim 60 procent voltijds (35 uur of meer per week) in 2024. Jonge mannen werken vaker voltijds dan jonge vrouwen. Ook werkt 21 procent van de niet-onderwijsvolgenden in een grote deeltijdbaan van 28 tot 35 uur per week. Minder dan 10 procent werkt tot 20 uur per week.
Bij de onderwijsvolgende jongeren met werk is het juist omgekeerd. Zij hebben vaker kleinere deeltijdbanen: bijna twee derde werkt tot 20 uur per week. Een kleiner deel van de onderwijsvolgenden werkt voltijds (14 procent). Bij de onderwijsvolgenden gaat het dus relatief vaak om bijbanen, maar ook betaalde stages worden tot betaald werk gerekend.
| Arbeidsduur | Onderwijsvolgend | Niet-onderwijsvolgend |
|---|---|---|
| 0 tot 12 uur | 43,6 | 3,7 |
| 12 tot 20 uur | 21,2 | 5,1 |
| 20 tot 28 uur | 12,0 | 9,8 |
| 28 tot 35 uur | 8,9 | 20,8 |
| 35 uur of meer | 14,2 | 60,6 |
Bijna 300 duizend jongeren onderbenutte deeltijders
Een deel van de werkzame jongeren die in deeltijd werken, zouden meer uren willen werken en zijn daarvoor ook direct beschikbaar. Deze groep wordt aangeduid als onderbenutte deeltijders. In 2024 ging het om 279 duizend jongeren. Samen met de werklozen en semiwerklozen vormen zij het onbenut arbeidspotentieel.
Het merendeel van het onbenut arbeidspotentieel volgt nog onderwijs. Onder de onderwijsvolgenden vormen de onderbenutte deeltijders de grootste groep (218 duizend), ongeveer evenveel als de werklozen en semiwerklozen samen. Bij de niet-onderwijsvolgenden gaat het om 61 duizend onderbenutte deeltijdwerkers, 50 duizend werklozen en 20 duizend semiwerklozen.
| Onbenut arbeidspotentieel | Onderwijsvolgend | Niet-onderwijsvolgend |
|---|---|---|
| Onderbenutte deeltijdwerkers | 218 | 61 |
| Werklozen | 127 | 50 |
| Semiwerklozen | 90 | 20 |
Van de jongeren die tot het onbenut arbeidspotentieel behoren is ook bekend hoeveel uren ze (extra) zouden willen werken. De (semi)werklozen geven daarbij aan hoeveel uren ze zouden willen werken. De onderbenutte deeltijders zijn al aan het werk, en geven aan hoeveel uren ze extra zouden willen werken.
Bij zowel de werklozen als semiwerklozen willen de niet-onderwijsvolgenden bijna twee keer zoveel uren per week werken als de onderwijsvolgenden. Bij werklozen gaat het om 32 versus 16 uur per week en bij semiwerklozen om 29 versus 15 uur. Bij de onderbenutte deeltijders is dit verschil kleiner; onderwijsvolgenden willen gemiddeld 8 uur extra werken en de niet-onderwijsvolgenden 11 uur.
| Onbenut arbeidspotentieel | Onderwijsvolgend | Niet-onderwijsvolgend |
|---|---|---|
| Onderbenutte deeltijdwerkers | 8,0 | 11,0 |
| Werkloze beroepsbevolking | 16,3 | 31,7 |
| Semiwerklozen | 14,7 | 28,5 |
6.3Arbeidsomstandigheden
Het merendeel van de werkende jongeren is werknemer (94 procent). De Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden (NEA) biedt inzicht in hoe zij hun arbeidsomstandigheden ervaren. In 2024 was 78 procent van de werknemers van 15 tot 27 jaar (zeer) tevreden met hun werk en 77 procent (zeer) tevreden met hun arbeidsomstandigheden. Deze percentages zijn vergelijkbaar met die van werknemers van 27 tot 75 jaar. Jonge werknemers die een opleiding volgen zijn vaker (zeer) tevreden over hun werk en arbeidsomstandigheden (beiden 80 procent) dan jongeren die geen opleiding volgen (respectievelijk 76 en 75 procent).
| Tevredenheid van werknemers | Onderwijsvolgend | Niet-onderwijsvolgend |
|---|---|---|
| Werk | 80,3 | 75,6 |
| Arbeidsomstandigheden | 79,6 | 75,0 |
Jongeren vinden een goede leidinggevende, salaris en werkzekerheid belangrijk
Werknemers is ook gevraagd welke arbeidsvoorwaarden zij belangrijk vinden in een baan. In 2024 kwamen bij zowel niet-onderwijsvolgenden als bij onderwijsvolgenden dezelfde drie voorwaarden bovenaan: goede leidinggevenden, een goed salaris en een goede werkzekerheid. Bijna alle werknemers vinden deze voorwaarden (heel) belangrijk, dat geldt ook voor werknemers van 27 tot 75 jaar.
Zowel onderwijsvolgenden als niet-onderwijsvolgenden hechten het minst belang aan de mogelijkheid om thuis te werken. Tussen deze twee groepen zijn er ook verschillen. Zo vindt 91 procent van de niet-onderwijsvolgenden een vast contract (heel) belangrijk, bij de onderwijsvolgenden is dat minder (75 procent). Daarentegen zeggen onderwijsvolgenden vaker dat ze het belangrijk vinden om de mogelijkheid te hebben om in deeltijd te werken (81 procent) dan jongeren die geen onderwijs volgen (68 procent). Ook de mogelijkheid om zelf de werktijden te bepalen wordt door onderwijsvolgenden vaker belangrijk gevonden (84 om 74 procent).
Oudere werknemers (27 tot 75 jaar) vinden het vaker belangrijk om een vast contract te hebben en de mogelijkheid om thuis te werken dan jonge werknemers.
| Arbeidsvoorwaarden | Onderwijsvolgend | Niet-onderwijsvolgend |
|---|---|---|
| Goede leidinggevenden | 98,6 | 98,8 |
| Goed salaris | 98,8 | 98,5 |
| Goede werkzekerheid | 97,6 | 98,3 |
| Interessant werk | 95,4 | 97,9 |
| Mogelijkheid om te leren | 90,7 | 95,9 |
| Het bestaan van pensioenregeling | 92,6 | 95,5 |
| Het bestaan van cao's | 91,7 | 92,5 |
| Reistijd/afstand naar het werk | 90,9 | 91,1 |
| Een vast contract | 75,4 | 90,9 |
| Het bestaan van personeelsvertegenwoordigingen |
83,9 | 83,4 |
| Het bestaan van vakbonden | 77,6 | 80,6 |
| Mogelijkheid om zelf werktijden te bepalen |
84,1 | 74,1 |
| Mogelijkheid om in deeltijd te werken | 81,0 | 68,0 |
| Mogelijkheid om thuis te werken | 41,4 | 51,1 |
Bij de vragen over het belang van de arbeidsvoorwaarden over de vakbonden, personeelsvertegenwoordigingen, cao’s, pensioenregelingen en de mogelijkheid om thuis te werken, beantwoordde tussen de 12 tot 24 procent van de jongeren de vraag niet. De percentages over het belang van de arbeidsvoorwaarden zijn berekend op basis van de jongeren die wel antwoordden.
Jonge werknemers tevreden over werkzekerheid, minder over hun salaris
Het overgrote deel van de jongeren zei in 2024 (heel) tevreden te zijn over de goede werkzekerheid bij hun huidige baan (93 procent). Ook is 89 procent van de jongeren tevreden met het hebben van goede leidinggevenden. Bij de onderwijsvolgende jongeren ligt dit percentage hoger dan bij de niet-onderwijsvolgenden (91 om 86 procent). Jongeren zijn minder tevreden over hun salaris: 78 procent zegt hier tevreden mee te zijn. Tussen jongeren die wel of geen opleiding volgen zit weinig verschil.
De oudere werknemers van 27 tot 75 jaar zijn in vergelijking met de jongeren ongeveer even tevreden met hun werkzekerheid en hun salaris. Wel waren ze minder vaak tevreden over hun leidinggevende.
| Tevredenheid arbeidsvoorwaarden | Onderwijsvolgend | Niet-onderwijsvolgend |
|---|---|---|
| Goede werkzekerheid | 93,5 | 92,8 |
| Goede leidinggevenden | 91,0 | 86,2 |
| Goed salaris | 77,9 | 77,4 |
6.4Begrippen
Beroepsbevolking
Personen die betaald werk hebben (werkzame beroepsbevolking) of die geen betaald werk hebben, recent naar betaald werk hebben gezocht en daarvoor direct beschikbaar zijn (werkloze beroepsbevolking). Deze definitie heeft betrekking op personen die in Nederland wonen (exclusief de institutionele bevolking).
Nettoarbeidsparticipatie
Het aandeel van de werkzame beroepsbevolking in de bevolking (beroeps- en niet-beroepsbevolking). Deze definitie heeft betrekking op personen die in Nederland wonen (exclusief de institutionele bevolking).
Onbenut arbeidspotentieel
- personen zonder betaald werk:
- werklozen: personen die recent naar werk hebben gezocht én hiervoor op korte termijn beschikbaar zijn;
- semiwerklozen: personen die recent naar werk hebben gezocht maar hiervoor niet op korte termijn beschikbaar zijn, of andersom: personen die op korte termijn beschikbaar zijn voor werk maar hiernaar niet recent hebben gezocht.
- personen met betaald werk:
- onderbenutte deeltijdwerkers: personen die in deeltijd werken en meer willen gaan werken en hiervoor op korte termijn beschikbaar zijn.
Onderwijsvolgenden
Iedereen die formeel onderwijs volgt. Tot het formele onderwijs wordt al het onderwijs gerekend dat door de overheid wordt bekostigd, alsmede particulier onderwijs voor zover dit leidt tot een in Nederland erkend diploma.
Semiwerklozen
Personen zonder betaald werk die recent naar werk hebben gezocht maar hiervoor niet op korte termijn beschikbaar zijn en personen zonder betaald werk die op korte termijn beschikbaar zijn voor werk maar hiernaar niet recent hebben gezocht. Semiwerklozen behoren niet tot de werkloze beroepsbevolking.
Wekelijkse arbeidsduur
Het aantal uren dat een persoon in een gebruikelijke werkweek werkt, overwerkuren en onbetaalde uren niet meegerekend.
Werkloosheidspercentage
De werkloze beroepsbevolking als percentage van de (werkzame en werkloze) beroepsbevolking.
Werkloze beroepsbevolking
Personen zonder betaald werk, die recent naar werk hebben gezocht en daarvoor direct beschikbaar zijn (overeenkomstig de internationale definitie van de ILO). Deze definitie heeft betrekking op personen die in Nederland wonen (exclusief de institutionele bevolking). Bij betaald werk gaat het om werkzaamheden ongeacht de arbeidsduur.
Werknemer
Een persoon die in een arbeidsovereenkomst afspraken met een economische eenheid maakt om arbeid te verrichten waar een financiële beloning tegenover staat.
Werkzame beroepsbevolking
Personen die betaald werk hebben. Deze definitie heeft betrekking op personen die in Nederland wonen (exclusief de institutionele bevolking). Bij betaald werk gaat het om werkzaamheden ongeacht de arbeidsduur.
6.5Meer informatie en literatuur
Meer informatie
Cijfers over arbeidsdeelname en werkloosheid onder jongeren (15 tot 27 jaar) in Nederland zijn te vinden op Jeugdmonitor StatLine.
Cijfers over het percentage werkzame jongeren van 15 tot 27 jaar naar regio zijn te vinden op Jeugdmonitor StatLine.
Cijfers over de arbeidsmarktsituatie van jongeren van 15 tot 27 naar regio, onderwijsdeelname, uitkeringspositie en het al dan niet ingeschreven zijn bij een UWV werkbedrijf zijn te vinden op Jeugdmonitor StatLine.
Literatuur
CBS (2025, 28 mei). Meer jongeren met bijstand in eerste kwartaal 2025. CBS nieuwsbericht.
CBS (2025, 20 februari). Geen verdere toename van jongeren met betaald werk. CBS nieuwsbericht.
CBS (2024, 2 oktober). Meer jongeren zonder startkwalificatie. CBS nieuwsbericht.
CBS (2024, 27 juni). Werklozen vaak jong en op zoek naar een bijbaan. CBS nieuwsbericht.
CBS (2024). H6 Werk. In: L. Fernandez Beiro, Mooren, F. van de, Vries, R. de en S. Stavenuiter (red.). Jaarrapport 2024 Landelijke Jeugdmonitor. CBS boek.