Foto omschrijving: jonge vrouw zet koffie voor een klant

Jongeren in Caribisch Nederland

Auteurs: Suzanne Loozen, Carel Harmsen, Linda Fernandez Beiro

Op 1 januari 2018 woonden er 7 duizend jongeren (tot 25 jaar) in Caribisch Nederland. Amboina was de buurt op Bonaire waar naar verhouding de meeste jongeren woonden, op Saba was dat The Bottom en op Sint Eustatius Bay Brow. Drie kwart van de jongeren op Bonaire en Sint Eustatius was geboren op een van de eilanden van de voormalige Nederlandse Antillen en Aruba, voor Saba gold dat voor zes op de tien jongeren. Ruim negen op de tien jongeren die bij (één van) hun ouders woonden, hadden minstens één werkende ouder. Van de 15-‍ tot 25‑jarige jongeren was 44,5 procent aan het werk.

9.1Jongeren naar buurt

De 7 duizend jongeren tot 25 jaar die op de eilanden van Caribisch Nederland woonden, vormden 28 procent van de totale bevolking. Van deze jongeren waren er 5,2 duizend minderjarig en 1,8 duizend meerderjarig. Het aandeel jongeren in de totale bevolking verschilde niet heel erg per eiland, maar binnen de groep jongeren op Saba was het aandeel van 18- tot 25‑jarigen relatief groot vergeleken met de andere eilanden.

Bonaire telt 22 buurten. Er woonden relatief veel jongeren in de buurt Amboina, een buurt aan de rand van Kralendijk: 4 op de 10 bewoners van deze buurt was jonger dan 25. In deze buurt woonden ook relatief veel meerderjarige jongeren die deels al op zich zelf wonen. Net als Amboina waren ook de naastgelegen buurten Tera Korá en Nikiboko relatief kinderrijk met 33 en 31 procent jongeren. Lagun Hill daarentegen kende een klein aandeel jongeren, net als de buurt Sabadeco en de buurt Lima. In laatstgenoemde wijken wonen relatief veel Europese Nederlanders die zich op latere leeftijd op Bonaire hebben gevestigd. In absolute zin telde Nikiboko de meeste jongeren: van de bijna 5,5 duizend 25‑minners op Bonaire, woonden er ruim 900 in deze buurt. Daarna volgde Entrejol Pariba met ruim 800 jongeren.

Sint Eustatius telt 13 buurten. De bevolking bestond er op 1 januari 2018 voor 28 procent uit 0- tot 25‑jarigen. De meest kinderrijke buurt van het eiland was Bay Brow, met 34 procent jongeren, op de voet gevolgd door Golden Rock en Princess Garden met elk 33 procent jongeren. In deze laatste twee buurten woonden ook in absolute zin de meeste jongeren, respectievelijk 135 en 114. In de buurten Chapel Piece en Mountain District was het aandeel jongeren met 15 procent het kleinst. Dit werd mede veroorzaakt door de aanwezigheid van immigranten uit de Verenigde Staten en Europees Nederland die zich op latere leeftijd op Sint Eustatius hebben gevestigd.

Saba is kleiner dan Bonaire en heeft 4 buurten. Er wonen ook minder jongeren in de leeftijd van 0 tot 25 jaar op Saba: 578 op 1 januari 2018. Wel ging het met 27 procent van de inwoners om een vergelijkbaar aandeel van de bevolking. Zowel relatief als absoluut gezien woonden de meeste jongeren in The Bottom. Van de 578 jongeren op Saba, woonden er 214 in The Bottom. Zij vormden 28 procent van alle bewoners in deze buurt. Dat er veel jongeren in The Bottom woonden heeft te maken met de medische universiteit die in deze buurt staat. Er woonden relatief veel medische studenten uit de Verenigde Staten en Canada, waarvan de eerstejaars studenten het eerste trimester verplicht op de campus wonen. Windwardside had het kleinste aandeel jongeren.

40% van de jongeren op Sint Eustatius woont in een eenoudergezin
92% van de thuiswonende jongeren in Caribisch Nederland heeft minstens één werkende ouder

9.2Jongeren naar geboortegebied

Ruim 70 procent van de 7 duizend jongeren in Caribisch Nederland was geboren op één van de eilanden van de voormalige Nederlandse Antillen en Aruba. Daarnaast kwam 12 procent uit Europees Nederland of Noord-Amerikanoot1 en 11 procent uit Midden- of Zuid-Amerika.

Van de drie eilanden kende Bonaire met 14 procent het grootste aandeel jongeren dat geboren is in Europees Nederland of Noord-Amerika, van deze 14 procent is 13 procentpunt in Europees Nederland geboren. Bijna drie kwart is op de voormalige Nederlandse Antillen en Aruba geboren. Vooral in Sabadeco woonden relatief veel jongeren die geboren zijn in Europees Nederland, 56 procent en jongeren die geboren zijn in Noord-Amerika, 7 procent. Overigens is dit een buurt waar relatief weinig jongeren woonden (zie paragraaf 9.1). In de buurten in Rincon was ten minste 85 procent van alle jongeren geboren op één van de eilanden van de voormalige Nederlandse Antillen en Aruba.

Ook op Sint Eustatius was drie kwart van de jongeren geboren op de voormalig Nederlandse Antillen en Aruba. Daarnaast woonden er vergeleken met Bonaire en Saba veel jongeren die geboren zijn in Midden- en Zuid-Amerika: 15 procent, en juist wat minder jongeren die geboren zijn in Europees Nederland en Noord-Amerika: 9 procent. Europese Nederlanders woonden relatief vaak in Mountain District. Jongeren die op de voormalig Nederlandse Antillen en Aruba geboren zijn, woonden vaak in Mansion, Union en Jeems. Jongeren afkomstig uit Midden- en Zuid-Amerika woonden vaak in Wilton Farm.

Op Saba woonden relatief weinig jongeren die op één van de Antilliaanse eilanden geboren zijn, 58 procent. Wel waren er relatief veel jongeren die in Noord-Amerika zijn geboren: 15 procent. Dat werd mede veroorzaakt door de aanwezigheid van een medische opleiding waarvoor studenten uit Noord-Amerika naar het eiland komen. De samenstelling van de buurten naar geboortegebied verschilde niet zo sterk. Jongeren geboren op de voormalig Nederlandse Antillen en Aruba woonden naar verhouding het vaakst in St John’s. Windwardside was populair onder immigranten uit Noord-Amerika en Europees Nederland. In Zion’s Hill woonden relatief veel immigranten uit Midden- en Zuid-Amerika.

58% van de jongeren op Saba is geboren op de voormalige Nederlandse Antillen en Aruba Buitenvorm Binnenvorm

9.3Jongeren naar gezinstype

In Caribisch Nederland woonde op 1 januari 2018 iets meer dan de helft van de 7 duizend jongeren tot 25 jaar samen met twee ouders en iets meer dan een kwart samen met één ouder. De rest woonde zelfstandig of woont als overig lid bijeen ander gezin. In het vervolg van dit artikel wordt gesproken over overig huishouden. Op Saba was het aandeel jongeren dat als overig lid deel uitmaakt van een gezin of al zelfstandig woont relatief groot vergeleken met de andere eilanden.

Op Bonaire woonde 55 procent van de jongeren in een tweeoudergezin, 25 procent in een eenoudergezin en 20 procent in een overig huishouden. De buurt waar relatief de meeste jongeren in een tweeoudergezin woonden, was Lima (86 procent). Daarna volgden Sabadeco en Santa Barbara. In de buurt Mexico woonden relatief de meeste jongeren in een eenoudergezin (36 procent).

Van de jongeren op Sint Eustatius was het aandeel dat in een eenoudergezin woont vrijwel net zo groot als het aandeel jongeren in een tweeoudergezin, 40 en 41 procent. 19 procent woonde in een overig huishouden. In de buurten Mountain District woonden relatief veel jongeren in een tweeoudergezin, 75 procent. In Oranjestad-Noord was dit aandeel met bijna een kwart relatief klein. In deze buurt woonden veel jongeren in een eenoudergezin en in een overig huishouden. In Mansion woonden relatief de meeste jongeren in een eenoudergezin (57 procent). In Chapel Piece woonden relatief de meeste jongeren in een overig huishouden (36 procent).

Op Saba woonde een derde van de jongeren in een overig huishouden. Dit aandeel was groter dan op Bonaire en Sint Eustatius. Vooral in The Bottom waren relatief veel jongeren die zelfstandig wonen of als overig lid deel uitmaakten van een huis­houden. Dit werd mede veroorzaakt door de grote groep medische studenten uit de Verenigde Staten en Canada die in deze buurt woont. 42 procent van de jongeren op Saba woonde in een tweeoudergezin en 24 procent in een eenoudergezin. In St John’s woonden de meeste jongeren bij beide of een van beide ouders, 56 en 27 procent, en kwam het relatief weinig voor dat jongeren als overig lid deel uitmaakten van een huishouden.

9.4Arbeidsdeelname ouders

Merendeel van de ouders werkt

In 2018 had 92 procent van de thuiswonende jongeren tot 25 jaar in Caribisch Nederland minstens één werkende ouder. Op Bonaire en Sint Eustatius ging het om 94 en 90 procent van de kinderen. Op Saba was dit 82 procent. Dat het overgrote merendeel van de jongeren minstens één werkende ouder had, gold zowel voor de jongeren die in een eenoudergezin woonden als voor de jongeren die bij beide ouders wonen.

Van de kinderen in eenoudergezinnen in Caribisch Nederland had 91 procent een werkende ouder. De ouder of het gezinshoofd werkte meestal in een voltijdbaan (80 procent), 11 procent had een deeltijdbaan. Op Sint Eustatius had een iets groter deel van de jongeren een ouder met een voltijdbaan dan op Bonaire en Saba. Daarentegen was ook het aandeel jongeren zonder werkende ouder er met 13 procent groter dan op de andere eilanden.

Van de jongeren die bij een ouderpaar wonen, had 93 procent minstens één werkende ouder. Bij ruim 70 procent van die jongeren werkten beide ouders, en vaak allebei in een voltijdbaan. Bij ruim 22 procent werkte één van beide partners. Hiervan ging het bij ruim 19 procent om één voltijder en bij 3 procent om één deeltijder. Bij 3 procent van de thuiswonende jongeren werkten de ouders niet.

Op Bonaire (47 procent) en Sint Eustatius (51 procent) hadden thuiswonende kinderen in een tweeoudergezin vaker dan op Saba (38 procent) twee voltijd werkende ouders. Daarnaast had op Bonaire bijna een kwart van de kinderen twee werkende ouders, waarvan één voltijd en één deeltijd werkte. Op Sint Eustatius en Saba waren deze percentages lager. Een derde grote groep, voornamelijk op Bonaire en Sint Eustatius, waren de jongeren waarvan één ouder in voltijd werkt en de andere niet werkt.

Op Saba hadden kinderen met 9 procent vaker dan op de andere eilanden twee ouders die niet werken. Ook is op Saba voor een relatief groot deel van de ouders niet bekend of zij werkten. Dit komt omdat in de enquête van het Arbeidskrachten Onderzoek Caribisch Nederland (AKO-CN) van het gezin alleen het kind heeft gerespondeerd en de ouders niet. Dit kan voorkomen omdat het is toegestaan dat niet iedereen in het huishouden respondeert. Blijkbaar komt dit op Saba vaker voor dan op Bonaire en St. Eustatius. Er is geen aanwijsbare reden voor.

55 procent van werkende ouders maakt gebruik van kinderdagverblijf of buitenschoolse opvang

Ouders die werken maken gebruik van betaalde of onbetaalde opvang. In 2018 waren er in Caribisch Nederland 3 duizend werkende ouders waarvan het jongste kind jonger dan 12 jaar is. Van hen maakte 55 procent gebruik van het kinderdagverblijf/peuterspeelzaal of de buitenschoolse opvang om het kind op te vangen wanneer zij aan het werk zijn. Voltijds werkende ouders maakten met 59 procent vaker gebruik van het kinderdagverblijf of de buitenschoolse opvang dan ouders die in deeltijd werken (39 procent). Op Bonaire was het percentage dat gebruik maakte van het kinderdagverblijf/peuterspeelzaal of de buitenschoolse opvang met 57 procent het hoogst. Op Saba en Sint Eustatius maakte 52 en 49 procent gebruik van deze vorm van opvang.

Op Bonaire werd daarnaast ook relatief vaak gebruik gemaakt van gastouderopvang, of zorgt de partner voor de kinderen. Op Sint Eustatius en vooral op Saba werden kinderen daarnaast relatief vaak opgevangen door onbetaalde opvang zoals familie, vrienden, buren of een vrijwilligersorganisatie. Van de werkende ouders met jonge kinderen gaf 8 procent in Caribisch Nederland aan geen opvang voor de kinderen te hebben. Dit aandeel was met 19 procent het grootst onder alleenstaande werkende ouders. Van diegenen die deel uitmaakten van een ouderpaar geeft 5 procent aan geen opvang te hebben. Een mogelijke verklaring voor het niet gebruik maken van opvang kan zijn dat het kind al alleen thuis kan blijven of een oudere broer of zus heeft. Alleenstaanden maakten ook minder gebruik van betaalde opvang dan leden van ouderparen.

9.5Onderwijsniveau en arbeidsdeelname jongeren

44 procent van jongeren op Saba hoogopgeleid

In 2018 had van de in Caribisch Nederland wonende jongeren van 15 tot 25 jaar 46 procent een laag, 47 procent een middelbaar en 6 procent een hoog onderwijsniveau. Het onderwijsniveau verschilde per eiland. Op Sint Eustatius was de groep jongeren met een laag onderwijsniveau (67 procent) naar verhouding het grootst. Op Saba vormden hoogopgeleide jongeren juist de meerderheid met 44 procent. Daar woonden relatief veel hoogopgeleide Amerikanen en Canadezen die naar het eiland zijn verhuisd om er te studeren aan de medische universiteit (zie paragraaf 9.2). Op Bonaire en Sint Eustatius was het percentage hoogopgeleiden relatief klein.

Veel jongeren in deze leeftijdsgroep volgen nog een opleiding en zullen nog een diploma op een hoger niveau halen. Op Sint Eustatius ging het om 55 procent van de jongeren die nog een opleiding volgden en op Bonaire om 56 procent. Vergeleken met Sint Eustatius en Bonaire was het aandeel onderwijsvolgende jongeren op Saba met 65 procent relatief groot, dit heeft te maken met de daar aanwezige universiteit.

44,5 procent van de jongeren in Caribisch Nederland heeft betaald werk

Onderwijsvolgende jongeren in Caribisch Nederland hebben veel minder vaak dan jongeren in Europees Nederland een bijbaan naast de studie. Een groot deel van de jongeren in Caribisch Nederland was dan ook niet aan het werk en geeft het volgen van een opleiding of studie als reden om niet te kunnen werken. Bijna 45 procent van de jongeren van 15 tot 25 jaar had in 2018 wel betaald werk. De arbeidsparticipatie was met 46 procent het hoogst in Bonaire, gevolgd door Saba (44,5 procent) en Sint Eustatius (35,4 procent).

Van de werkzame jongeren van 15 tot 25 jaar in Caribisch Nederland had twee derde een voltijdbaan, een kwart een grote deeltijdbaan van 20 tot 35 uur en 1 op de 10 een kleinere deeltijdbaan van minder dan 20 uur per week. Bijna de helft werkte in een tijdelijk dienstverband, 44 procent in een vast dienstverband en 9 procent als zelfstandige. Vanwege te kleine aantallen is deze informatie niet voor alle eilanden afzonderlijk beschikbaar.

9.6Begrippen

Beroepsbevolking

Personen:

  • die betaald werk hebben (werkzame beroepsbevolking), of
  • die geen betaald werk hebben, recent naar betaald werk hebben gezocht en daarvoor direct beschikbaar zijn (werkloze beroepsbevolking).

Deze definitie heeft betrekking op personen die in Caribisch Nederland wonen (exclusief de institutionele bevolking). Bij betaald werk gaat het om werkzaamheden ongeacht de arbeidsduur.

Caribisch Nederland

De benaming van de Nederlandse eilanden Bonaire, Saba en Sint Eustatius.

Netto-arbeidsparticipatie

Het aandeel van de werkzame beroepsbevolking in de bevolking (beroeps- en niet-beroepsbevolking). Deze definitie heeft betrekking op personen die in Caribisch Nederland wonen (exclusief de institutionele bevolking).

Niet-beroepsbevolking

Personen zonder betaald werk, die niet recent naar werk hebben gezocht of daarvoor niet direct beschikbaar zijn. Deze definitie heeft betrekking op personen die in Caribisch Nederland wonen (exclusief de institutionele bevolking). Bij betaald werk gaat het om werkzaamheden ongeacht de arbeidsduur.

Onderwijsniveau

De plaats in de indeling van opleidingen naar niveau volgens de Standaard Onderwijsindeling 2016 (SOI 2016) van het CBS. Dit niveau wordt bepaald door de minimale onderwijsloopbaan die nodig is om de opleiding met succes te kunnen volgen, de duur van de opleiding en de toegang die de opleiding biedt aan vervolgonderwijs.

Tijdelijk dienstverband

Een werknemer met een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd. Als een persoon meer dan één baan of werkkring heeft, dan wordt uitgegaan van de baan of werkkring waaraan de meeste tijd wordt besteed.

Vast dienstverband

Een werknemer met een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd. Als een persoon meer dan één baan of werkkring heeft, dan wordt uitgegaan van de baan of werkkring waaraan de meeste tijd wordt besteed.

Voormalig Nederlandse Antillen en Aruba

De voormalig Nederlandse Antillen en Aruba bestaan uit de eilanden Aruba, Bonaire, Curaçao, Saba, Sint Eustatius en Sint Maarten. Op 1 januari 1986 werd Aruba afgescheiden van de Nederlandse Antillen. Sinds die datum is Aruba een autonoom land binnen het Koninkrijk der Nederlanden. Vanaf 10 oktober 2010 zijn de Nederlandse Antillen ontbonden. Het Koninkrijk der Nederlanden bestaat sindsdien uit vier landen: Nederland, Aruba, Curaçao en Sint Maarten. De openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba, ook wel Caribisch Nederland, functioneren als bijzondere gemeente van Nederland.

9.7Meer informatie en literatuur

Meer informatie

Cijfers over jongeren in huishoudens in Caribisch Nederland naar leeftijd zijn te vinden op Jeugdmonitor StatLine.

Cijfers over de stand van de bevolking op 1 januari in Caribisch Nederland zijn te vinden op StatLine.

Cijfers over de bevolkingsontwikkeling in Caribisch Nederland zijn te vinden op StatLine.

Cijfers over de arbeidsdeelname van jongeren in Caribisch Nederland zijn te vinden op Jeugdmonitor StatLine.

Cijfers over de arbeidsdeelname van ouders in Caribisch Nederland zijn te vinden op Jeugdmonitor StatLine.

Cijfers over buurten op Saba en Sint Eustatius naar buurt zijn te vinden in de volgende maatwerktabellen en in het rangen-en-standenbericht.

Cijfers over buurten op Bonaire zijn te vinden in de volgende maatwerktabellen en in het nieuwsbericht.

Relevante publicaties

CBS (2019, 28 juni). In Caribisch Nederland werken meeste ouders. CBS Nieuwsbericht.

CBS (2018, 25 april). Inwoners van Bonaire: wie woont waar op Bonaire? CBS Nieuwsbericht.

CBS (2016, 19 december). Bevolking Bonaire groeit vooral door immigratie. CBS Nieuwsbericht.

Noten

Er is in dit hoofdstuk voor gekozen Nederland en Noord-Amerika samen te voegen omdat beiden vergelijkbaar zijn wat betreft migratiemotief.

Colofon

Deze website is ontwikkeld door het CBS in samenwerking met Textcetera Den Haag.
Heb je een vraag of opmerking over deze website, neem dan contact op met het CBS.

Disclaimer en copyright

Cookies

CBS maakt op deze website gebruik van functionele cookies om de site goed te laten werken. Deze cookies bevatten geen persoonsgegevens en hebben nauwelijks gevolgen voor de privacy. Daarnaast gebruiken wij ook analytische cookies om bezoekersstatistieken bij te houden. Bijvoorbeeld hoe vaak pagina's worden bezocht, welke onderwerpen gebruikers naar op zoek zijn en hoe bezoekers op onze site komen. Het doel hiervan is om inzicht te krijgen in het functioneren van de website om zo de gebruikerservaring voor u te kunnen verbeteren. De herleidbaarheid van bezoekers aan onze website beperken wij zo veel mogelijk door de laatste cijfergroep (octet) van ieder IP-adres te anonimiseren. Deze gegevens worden niet gedeeld met andere partijen. CBS gebruikt geen trackingcookies. Trackingcookies zijn cookies die bezoekers tijdens het surfen over andere websites kunnen volgen.

De geplaatste functionele en analytische cookies maken geen of weinig inbreuk op uw privacy. Volgens de regels mogen deze zonder toestemming geplaatst worden.

Meer informatie: https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/telecommunicatie/vraag-en-antwoord/mag-een-website-ongevraagd-cookies-plaatsen

Leeswijzer

Verklaring van tekens

. Gegevens ontbreken
* Voorlopig cijfer
** Nader voorlopig cijfer
x Geheim
Nihil
(Indien voorkomend tussen twee getallen) tot en met
0 (0,0) Het getal is kleiner dan de helft van de gekozen eenheid
Niets (blank) Een cijfer kan op logische gronden niet voorkomen
2018–2019 2018 tot en met 2019
2018/2019 Het gemiddelde over de jaren 2018 tot en met 2019
2018/’19 Oogstjaar, boekjaar, schooljaar enz., beginnend in 2018 en eindigend in 2019
2016/’17–2018/’19 Oogstjaar, boekjaar, enz., 2016/’17 tot en met 2018/’19

In geval van afronding kan het voorkomen dat het weergegeven totaal niet overeenstemt met de som van de getallen.

Over het CBS

De wettelijke taak van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) is om officiële statistieken te maken en de uitkomsten daarvan openbaar te maken. Het CBS publiceert betrouwbare en samenhangende statistische informatie, die het deelt met andere overheden, burgers, politiek, wetenschap, media en bedrijfsleven. Zo zorgt het CBS ervoor dat maatschappelijke debatten gevoerd kunnen worden op basis van betrouwbare statistische informatie.

Het CBS maakt inzichtelijk wat er feitelijk gebeurt. De informatie die het CBS publiceert, gaat daarom over onderwerpen die de mensen in Nederland raken. Bijvoorbeeld economische groei en consumentenprijzen, maar ook criminaliteit en vrije tijd.

Naast de verantwoordelijkheid voor de nationale (officiële) statistieken is het CBS ook belast met de productie van Europese (communautaire) statistieken. Dit betreft het grootste deel van het werkprogramma.

Voor meer informatie over de taken, organisatie en publicaties van het CBS, zie cbs.nl.

Contact

Met vragen kunt u contact opnemen met het CBS.

Medewerkers

Auteurs

1. Inleiding

Ruud van Herk (VWS)

2. Jongeren in Nederland

Dominique van Roon

3. Jeugdzorg en de weg naar volwassenheid

Rudi Bakker, Jennifer Swart en Claire Poppelaars

4. Opgroeien in de bijstand

Daniël Herbers

5. School

Brigitta Struijkenkamp en Marijke Hartgers

6. Werk

Willem Gielen

7. Leefstijlverschillen tussen jongvolwassenen

Jan-Willem Bruggink

8. Veiligheid

Lisanne Jong en Willem Gielen

9. Jongeren in Caribisch Nederland

Suzanne Loozen, Carel Harmsen en Linda Fernandez Beiro

10. Welzijn van jongeren

Moniek Coumans

11. Jongeren en internetgebruik

Judit Arends-Tóth

12. Gemeenten willen maatwerkdata voor uitvoering jeugdhulpbeleid

Jaap van Sandijk (Freelance journalist)

Redactie

Astrid Pleijers

Robert de Vries

Francis van der Mooren

Linda Fernandez Beiro

Eindredactie

Karolien van Wijk