Jeugdhulptrajecten

2.1Aantal hulptrajecten in 2020 afgenomen

In het eerste halfjaar van 2020 waren ruim 437 duizend jeugdhulptrajecten actief. Dat waren er ruim 39 duizend minder dan in het eerste halfjaar van 2019. Het aantal trajecten jeugdhulp door het wijk- of buurtteam daalde met 9,9 procent, de overige jeugdhulp zonder verblijf daalde met 7,9 procent en de jeugdhulp met verblijf daalde met 8,6 procent (figuur 2.1.1). De ervaring leert dat de voorlopige cijfers ongeveer 5 procent lager liggen dan de definitieve uitkomsten.

Toon tabel2.1.1 Jeugdhulptrajecten¹⁾ (x 1 000)Verberg tabel2.1.1 Jeugdhulptrajecten¹⁾ (x 1 000)

2.1.1 Jeugdhulptrajecten¹⁾ (x 1 000)

	1e hj 2020*	1e hj 2019	1e hj 2018	1e hj 2017
Totaal jeugdhulp	437,43	476,7	446,695	440,215
Wijk- of buurtteam	64,155	71,21	68,045	67,15
Overig zonder verblijf	332,91	361,305	335,555	325,845
Met verblijf	40,36	44,18	43,095	47,22
1)Trajecten die over meerdere perioden liepen komen meerdere malen in de figuur voor.

Gedurende de eerste zes maanden van 2020 zijn meer jeugdhulptrajecten begonnen dan er zijn beëindigd. Bij aanvang van het jaar waren bijna 310 duizend jeugdhulptrajecten actief en op 30 juni waren dat er 336 duizend, een toename van 8,5 procent (tabel 2.1.2).

2.1.2Stromen van jeugdhulptrajecten, naar hulpvorm, 2020*¹⁾

	Beginstand (1 januari 2020)	Instroom	Uitstroom	Eindstand (30 juni 2020)	Actief in 20202)
	aantal jeugdhulptrajecten
Totaal jeugdhulp	309 750	127 680	101 225	336 205	437 430
Totaal zonder verblijf	277 735	119 335	93 435	303 635	397 070
waarvan
Uitgevoerd door het wijk- of buurtteam	47 280	16 880	18 320	45 835	64 155
Ambulante jeugdhulp op locatie van de aanbieder	170 855	73 590	57 210	187 235	244 440
Daghulp op locatie van de aanbieder	17 205	6 665	3 650	20 220	23 870
Jeugdhulp in het netwerk van de jeugdige	42 395	22 205	14 255	50 345	64 600
Totaal met verblijf	32 015	8 345	7 790	32 570	40 360
waarvan
Pleegzorg	17 620	1 810	1 910	17 520	19 430
Gezinsgericht	3 415	870	810	3 480	4 285
Gesloten plaatsing	900	665	780	780	1 565
Overig met verblijf3)	10 080	5 000	4 290	10 795	15 085

Bron:CBS

¹⁾Jeugdhulptrajecten van personen van 0 tot en met 22 jaar.

²⁾Jeugdhulptrajecten die op enig moment tijdens het eerste halfjaar van 2020 liepen.

³⁾Verblijf bij een jeugdhulpaanbieder anders dan pleegzorg, gezinsgerichte jeugdhulp of gesloten plaatsing.

In totaal zijn ruim 437 duizend hulptrajecten actief geweest, deze trajecten liepen op enig moment tijdens het eerste halfjaar van 2020. Daarvan betrof het 397 duizend keer een hulptraject zonder verblijf en ruim 40 duizend keer een hulptraject met verblijf. De relatieve uitstroom, dat wil zeggen de uitstroom ten opzichte van het totale aantal actieve hulptrajecten, is het grootst bij gesloten plaatsing. Van alle trajecten die in de eerste zes maanden van 2020 actief waren, is 50 procent in deze periode afgesloten.

2.1.3Begonnen trajecten jeugdhulp, naar hulpvorm¹⁾

	1e hj 2017	1e hj 2018	1e hj 2019	1e hj 2020*
	aantal jeugdhulptrajecten
Totaal jeugdhulp	177 400	211 510	165 645	127 680
	%
Totaal zonder verblijf	92,0	93,6	93,3	93,5
waarvan
uitgevoerd door het wijk- of buurtteam	14,0	10,3	13,5	13,2
ambulante jeugdhulp op locatie van de aanbieder	60,2	64,0	59,2	57,6
daghulp op locatie van de aanbieder	5,5	5,1	5,3	5,2
jeugdhulp in het netwerk van de jeugdige	12,3	14,2	15,3	17,4
Totaal met verblijf	8,0	6,4	6,7	6,5
waarvan
pleegzorg	1,8	1,6	1,5	1,4
gezinsgericht	0,9	0,9	0,9	0,7
gesloten plaatsing	0,7	0,6	0,7	0,5
overig met verblijf2)	4,6	3,2	3,6	3,9

Bron:CBS

¹⁾Jeugdhulptrajecten van personen van 0 tot en met 22 jaar.

²⁾Verblijf bij een jeugdhulpaanbieder anders dan pleegzorg, gezinsgerichte jeugdhulp of gesloten plaatsing.

In het eerste halfjaar van 2020 zijn bijna 128 duizend nieuwe jeugdhulptrajecten gestart. Dat is een daling van ruim 24 procent ten opzichte van het eerste halfjaar van 2019. De oorzaak van deze daling lijkt deels te liggen in de uitbraak van corona vanaf maart 2020. In figuur 2.1.4 is de instroom en uitstroom van het aantal jeugdhulptrajecten zonder verblijf per maand weergegeven. Voor de maanden april en mei 2020 is een opvallende daling van zowel de instroom als de uitstroom zichtbaar ten opzichte van 2019.

Toon tabel2.1.4 Instroom jeugdhulp zonder verblijf (Jeugdhulptrajecten x 1 000)Verberg tabel2.1.4 Instroom jeugdhulp zonder verblijf (Jeugdhulptrajecten x 1 000)

2.1.4 Instroom jeugdhulp zonder verblijf (Jeugdhulptrajecten x 1 000)

	2019	2020
Januari	37,17	32,2
Februari	23,56	20,28
Maart	25,5	20,825
April	24,375	15,565
Mei	23,81	14,515
Juni	20,105	15,945

Toon tabel2.1.5 Uitstroom jeugdhulp zonder verblijf (Jeugdhulptrajecten x 1 000)Verberg tabel2.1.5 Uitstroom jeugdhulp zonder verblijf (Jeugdhulptrajecten x 1 000)

2.1.5 Uitstroom jeugdhulp zonder verblijf (Jeugdhulptrajecten x 1 000)

	2019	2020
Januari	17,105	17,61
Februari	16,375	15,995
Maart	17,15	17,065
April	17,42	13,8
Mei	17,68	12,88
Juni	15,88	16,085

Deze ontwikkeling geldt ook voor jeugdhulp met verblijf. In de maanden april, mei en juni was de instroom in 2020 meer dan 25 procent lager dan in 2019 en daalde de uitstroom in mei en juni met meer dan 20 procent ten opzichte van 2019.

Toon tabel2.1.6 Instroom jeugdhulp met verblijf (Jeugdhulptrajecten x 1 000)Verberg tabel2.1.6 Instroom jeugdhulp met verblijf (Jeugdhulptrajecten x 1 000)

2.1.6 Instroom jeugdhulp met verblijf (Jeugdhulptrajecten x 1 000)

	2019	2020
Januari	2,97	2,44
Februari	1,58	1,31
Maart	1,64	1,245
April	1,69	1,235
Mei	1,745	1,05
Juni	1,51	1,065

Toon tabel2.1.7 Uitstroom jeugdhulp met verblijf (Jeugdhulptrajecten x 1 000)Verberg tabel2.1.7 Uitstroom jeugdhulp met verblijf (Jeugdhulptrajecten x 1 000)

2.1.7 Uitstroom jeugdhulp met verblijf (Jeugdhulptrajecten x 1 000)

	2019	2020
Januari	1,47	1,34
Februari	1,37	1,26
Maart	1,435	1,38
April	1,46	1,265
Mei	1,43	1,125
Juni	1,92	1,42

Ruim 26 procent van de nieuwe jeugdhulptrajecten in de eerste helft van 2020 was herhaald beroep (figuur 2.1.8). Dat wil zeggen dat 26 procent van de jongeren die in de eerste zes maanden van 2020 een jeugdhulptraject startten, in de vijf voorafgaande jaren al eerder jeugdhulp hadden. Daarbij wordt geen onderscheid gemaakt naar het soort jeugdhulp dat eerder is ontvangen. Van de nieuwe trajecten in de eerste helft van 2019 was bijna 30 procent herhaald beroep. Jeugdhulp uitgevoerd door het wijk- of buurteam van de gemeente kende een stijging van het percentage herhaald beroep, van 21,7 procent in de eerste helft van 2019 naar 27,8 procent in de eerste helft van 2020.

Toon tabel2.1.8 Herhaald beroep¹⁾ (%)Verberg tabel2.1.8 Herhaald beroep¹⁾ (%)

2.1.8 Herhaald beroep¹⁾ (%)

	1e hj 2020*	1e hj 2019	1e hj 2018	1e hj 2017
Totaal jeugdhulp	26,4	29,9	31,4	27,8
Wijk- of buurtteam	27,8	21,7	26,2	24,3
Overig zonder verblijf	26,6	31,6	32,5	29,3
Met verblijf	20,6	26,3	24,7	19,9
1)Jeugdhulptrajecten die zijn gestart in de verslagperiode.

Bij 4,5 procent van de 281 duizend trajecten die vanaf 1 januari 2020 zijn gestart, was sprake van crisis bij aanvang. Dat gold met name bij trajecten jeugdhulp met verblijf. Daar is 22,5 procent van de trajecten gestart met crisis.

De Beleidsinformatie Jeugd is sinds 2018 uitgebreid met de vraag of er sprake was van crisis bij aanvang van het traject. Niet alle jeugdhulpverleners hebben dit gegeven meteen in hun administratie opgenomen. Hierdoor moeten de resultaten met voorzichtigheid worden behandeld.

Toon tabel2.1.9 Gestart met crisis¹⁾ (%)Verberg tabel2.1.9 Gestart met crisis¹⁾ (%)

2.1.9 Gestart met crisis¹⁾ (%)

	1e hj 2020*	1e hj 2019	1e hj 2018
Totaal jeugdhulp	4,5	4,1	3,3
Wijk- of buurtteam	0,6	1,2	2,7
Overig zonder verblijf	3,7	3,2	2,3
Met verblijf	22,5	20,6	17,1
1)Jeugdhulptrajecten die zijn gestart in de verslagperiode.

2.2Jeugdhulp even vaak doorverwezen door de huisarts als de gemeente

In het eerste halfjaar van 2020 werden even veel jeugdhulptrajecten gestart na verwijzing door een huisarts als via een gemeentelijke toegang, beide 46 duizend (figuur 2.2.1). Ten opzichte van het eerste halfjaar van 2019 daalde het aantal jeugdhulptrajecten met verwijzing door een huisarts met bijna 28 procent. Vooral in de maanden april en mei 2020 daalde het aantal trajecten met huisartsverwijzing ten opzichte van 2019.

Toon tabel2.2.1 Verwijzer¹⁾ (x 1 000)Verberg tabel2.2.1 Verwijzer¹⁾ (x 1 000)

2.2.1 Verwijzer¹⁾ (x 1 000)

	1e hj 2020*	1e hj 2019	1e hj 2018	1e hj 2017
Gemeentelijke toegang	46,41	53,585	51,33	62,205
Huisarts	46,365	63,995	69,13	79,99
Gecertificeerde instelling	11,91	14,065	14,645	16,07
Geen verwijzer	11,725	18,39	13,875	21,665
Medisch specialist	6,42	8,035	10,615	10,335
Jeugdarts	3,93	4,56	4,025	4,58
Justitie	0,545	0,73	0,445	0,755
Onbekend	0,37	2,285	13,335	15,915
1)Jeugdhulptrajecten die zijn gestart in de verslagperiode. Trajecten onder Geen verwijzer betreft vrij toegankelijke jeugdhulp.

Er waren bijna 12 duizend jeugdhulptrajecten zonder verwijzer. Dit betreft jeugdhulptrajecten waarvoor geen verwijzing nodig is, de zogenaamde vrij toegankelijke jeugdhulp. De gemeente bepaalt zelf welke jeugdhulp vrij toegankelijk is. Dat kan dus per gemeente anders zijn.

Verbeteringen in de registratie hebben ertoe geleid dat het aantal trajecten met onbekende verwijzer sterk is gedaald. Deze categorie is bedoeld voor trajecten die voor 1 januari 2015 zijn begonnen en waarvan de verwijzer niet meer te achterhalen was, maar werd door sommige jeugdhulpaanbieders ook gebruikt voor trajecten met een latere aanvangsdatum.

2.3Jeugdhulptrajecten duren meestal korter dan een jaar

Van alle 101 duizend jeugdhulptrajecten die in het eerste halfjaar van 2020 zijn beëindigd (de uitstroom, zie tabel 2.1.2), hebben er bijna 20 duizend korter dan drie maanden geduurd (19,4 procent). Twee op de drie afgesloten jeugdhulptrajecten duurde korter dan een jaar.

2.3.1Doorlooptijd van verleende jeugdhulp, naar hulpvorm, 1e halfjaar 2020*¹⁾

	Duur van het jeugdhulptraject
	0 tot 3 maanden	3 tot 6 maanden	6 tot 12 maanden	12 tot 36 maanden	langer dan 36 maanden
	aantal jeugdhulptrajecten
Totaal	19 590	18 180	29 290	29 480	4 690
Zonder verblijf	16 975	16 955	27 695	27 750	4 060
waarvan
uitgevoerd door het wijk- of buurtteam	3 705	3 335	4 470	5 385	1 425
ambulante jeugdhulp op locatie van de aanbieder	9 650	10 410	17 615	17 465	2 060
daghulp op locatie van de aanbieder	560	660	1 245	1 000	185
jeugdhulp in het netwerk van de jeugdige	3 060	2 550	4 360	3 895	390
Totaal met verblijf	2 615	1 225	1 595	1 730	625
waarvan
pleegzorg	335	250	335	540	450
gezinsgericht	185	140	215	210	60
gesloten plaatsing	240	180	235	125	.
overig met verblijf2)	1 850	655	810	855	120

Bron:BCS

¹⁾Jeugdhulptrajecten van personen van 0 tot en met 22 jaar, die zijn beëindigd in het eerste halfjaar van 2020.

²⁾Verblijf bij een jeugdhulpaanbieder anders dan pleegzorg, gezinsgerichte jeugdhulp of gesloten plaatsing.

Een in de eerste zes maanden van 2020 afgesloten jeugdhulptraject duurde gemiddeld 369 dagen. Dat is 25 dagen langer dan de afgesloten trajecten in de eerste helft van 2019. Trajecten met gesloten plaatsing duren met gemiddeld 209 dagen in het eerste halfjaar van 2020 het kortst. Pleegzorgtrajecten duurden gemiddeld bijna tweeënhalf keer zo lang als een gemiddeld traject, namelijk 883 dagen (tabel 2.3.2).

2.3.2Gemiddelde duur van de verleende jeugdhulp, naar hulpvorm¹⁾

	1e hj 2017	1e hj 2018	1e hj 2019	1e hj 2020*
	jeugdhulptrajecten
Afgesloten jeugdhulptrajecten	97 295	90 000	110 695	101 225
	dagen
Totaal jeugdhulp	289	320	344	369
Totaal zonder verblijf	280	313	340	365
waarvan
uitgevoerd door het wijk- of buurtteam	280	346	352	396
ambulante jeugdhulp op locatie van de aanbieder	293	319	350	363
daghulp op locatie van de aanbieder	272	277	319	381
jeugdhulp in het netwerk van de jeugdige	224	262	294	325
Totaal met verblijf	380	383	386	418
waarvan
pleegzorg	818	833	812	883
gezinsgericht	354	315	384	407
gesloten plaatsing	167	149	163	209
overig met verblijf2)	245	254	230	251

Bron:CBS

¹⁾Jeugdhulptrajecten van personen van 0 tot en met 22 jaar, die zijn beëindigd in de verslagperiode.

²⁾Verblijf bij een jeugdhulpaanbieder anders dan pleegzorg, gezinsgerichte jeugdhulp of gesloten plaatsing.

2.4Jeugdhulptraject vaak volgens plan beëindigd

Van alle jeugdhulptrajecten die in de eerste zes maanden van 2020 werden afgesloten, werden bijna 83 duizend beëindigd volgens plan. Dit komt overeen met 81,5 procent van de afgesloten trajecten (figuur 2.4.1). Naast het beëindigen volgens plan werd 10,3 procent van de trajecten voortijdig afgesloten in overeenstemming tussen cliënt en aanbieder. Eenzijdige beëindiging door de jeugdige of door de aanbieder kwam veel minder vaak voor: respectievelijk in 3,6 en 1,7 procent van de gevallen. Het aandeel wegens externe omstandigheden afgesloten trajecten steeg licht van 2,8 procent in de eerste helft van 2019 naar 2,9 procent in de eerste helft van 2020.

Toon tabel2.4.1 Reden beëindiging¹⁾ (%)Verberg tabel2.4.1 Reden beëindiging¹⁾ (%)

2.4.1 Reden beëindiging¹⁾ (%)

	1e hj 2020*	1e hj 2019	1e hj 2018	1e hj 2017
Beëindigd volgens plan	81,5	80,2	78,5	81
Voortijdig in over- eenstemming	10,3	11,7	12	9,6
Voortijdig door cliënt	3,6	3,7	4,3	4
Voortijdig door aanbieder	2,9	2,8	3,2	3,2
Voortijdig wegens externe omstandigheden	1,7	1,6	2	2,2
1)Jeugdhulptrajecten die zijn beëindigd in de verslagperiode.