Bronbeschrijvingen

De volgende bronnen en/of leveranciers van bronnen worden kort beschreven:

• Autoriteit Woningcorporaties (dVi)
• Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG)
• Basisregistratie Kadaster (BRK)
• Basisregistratie Personen (BRP)
• Basisvoorziening Handhaving (BVH) en Geïntegreerde Interactieve Databank voor Strategische bedrijfsinformatie (GIDS)
• Bevolkingsstatistieken
• Enquête Beroepsbevolking (EBB)
• Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen
• Handelsregister (HR)
• Integraal Inkomens- en vermogensonderzoek
• Landelijke voorziening WOZ (LV WOZ)
• Onderwijsstatistieken
• Opleidingsniveaubestand
• RVE geneesmiddelenverstrekkingen (Zorginstituut Nederland)
• Sociale samenhang en Welzijn (SSW)
• Statistiek Migratiemotieven
• Stelsel van Sociaal-statistische Bestanden (SSB)
• Survey Integratie Migranten (SIM)
• Uitkeringsstatistieken
• Vektis BASIC (zorgkosten)
• Veiligheidsmonitor
• Woonbase

Autoriteit Woningcorporaties (dVi)

De Autoriteit Woningcorporaties levert de Verantwoordingsinformatie van woning­corporaties (dVi) aan het CBS. Dit bevat een overzicht van de verhuurobjecten van woningcorporaties in Nederland en word door het CBS verwerkt in de bepaling van het type eigendom van woningen.

Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG)

De BAG bevat gemeentelijke basisgegevens over alle gebouwen en adressen in Nederland. De gemeenten zijn verantwoordelijk voor de kwaliteit van de vulling van de BAG. Het Kadaster beheert de Landelijke voorziening BAG (LV BAG) en krijgt de gegevens aangeleverd door gemeenten.

Per 1 jan 2022 wordt de WOZ-waarde van woningen mede bepaald op basis van het oppervlak van woningen zoals geregistreerd in de BAG (Basisregistratie adressen en gebouwen), voorheen werden kubieke meters gebruikt. Als gevolg hiervan heeft een harmonisatie plaatsgevonden van de oppervlakteregistraties in de BAG en de LV WOZ ( landelijke voorziening waardering onroerende zaken) en is voor veel objecten de oppervlakte in de BAG administratief aangepast. Hoewel het gemiddelde niet noemenswaardig gewijzigd is, zijn op lokaal niveau wel grote veranderingen zichtbaar.

Meer informatie is te vinden op de website van het CBS.

Basisregistratie Kadaster (BRK)

De Basisregistratie Kadaster (BRK) bevat informatie over percelen, eigendom, hypotheken, beperkte rechten (zoals recht van erfpacht, opstal en vruchtgebruik) en leidingnetwerken. Daarnaast staan er kadastrale kaarten in met perceel, perceelnummer, oppervlakte, kadastrale grens en de grenzen van het rijk, provincies en gemeenten. De BRK wordt door het CBS onder meer gebruikt voor het bepalen van het type eigendom van woningen.

Meer informatie is te vinden op de website van de Rijksoverheid.

Basisregistratie Personen (BRP)

Register waarin alle inwoners van een gemeente behoren te zijn ingeschreven. De Wet gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens (GBA) vormt de grondslag voor de gemeentelijke bevolkingsregisters. Vanaf januari 2014 is de Wet GBA vervangen door de Wet basisregistratie personen (Wet BRP). Uitgezonderd zijn:

• inwoners van Nederland die gebruik maken van uitzonderingsregels die gelden met betrekking tot opneming in de bevolkingsregisters (niet-Nederlandse diplomaten en niet-Nederlandse NAVO-militairen). Zij mogen zelf bepalen of zij in de bevolkingsregisters ingeschreven worden of niet.
• asielzoekers die korter dan zes maanden in de centrale opvang verblijven en nog geen verblijfsvergunning hebben gekregen.

Basisvoorziening Handhaving (BVH) en Geïntegreerde Interactieve Databank voor Strategische bedrijfsinformatie (GIDS)

De gegevens over geregistreerde verdachten van misdrijven zijn afkomstig uit de registratie­systemen van de Nationale Politie. De politie registreert iemand als ‘verdachte van een misdrijf’ wanneer er een redelijk vermoeden van schuld bestaat.

Voor de jaren 2005 t/m 2009 is de data afkomstig uit het registratiesysteem ‘Geïntegreerde Interactieve Databank voor Strategische bedrijfsinformatie’ (GIDS). Voor de jaren 2010 tot en met 2023 uit de ‘Basisvoorziening Handhaving’ (BVH).

De BVH bevat informatie onder andere informatie over het type delict. Persoonsinformatie over bijvoorbeeld het geslacht, land van herkomst en leeftijd is afkomstig uit het stelsel van ‘Sociaal Statistische Bestanden’ (SSB). Het aantal verdachten wordt weergegeven als percentage van dezelfde groep in de bevolking. De cijfers hebben alleen betrekking op personen die op een adres bij een gemeente zijn ingeschreven in de BRP (Basisregistratie Personen). BVH en GIDS leveren geen compleet beeld van de geregistreerde criminaliteit in Nederland. De gegevens van de bijzondere opsporingsdiensten (FIOD-ECD, douane) zijn vaak niet opgenomen in BVH (en voorheen GIDS). Diverse typen misdrijf, zoals economische delicten, milieudelicten of uitkeringsfraude, zijn hierdoor ondervertegenwoordigd in de cijfers. De gegevens zijn van verdachten, niet van veroordeelden.

De nieuwe wijze van tellen (GIDS versus BVH) geeft een lichte trendbreuk van 2009 op 2010. GIDS telde alleen verdachten die aan het hoofdincident van een registratie gekoppeld waren. BVH telt alle verdachten.

Na drie jaar ‘bevriest’ het CBS de data en worden verdachten die gevonden worden bij misdrijven die ouder zijn dan 3 jaar niet meer meegeteld in de verdachtencijfers. Cijfers over 2022 en 2023 zijn voorlopig omdat voor die jaren nog verdachten toegevoegd kunnen worden.

Bevolkingsstatistieken

De Bevolkingsstatistieken geven informatie over de omvang en samenstelling van de bevolking op 1 januari. Tevens geven de statistieken informatie over de veranderingen die van jaar op jaar optreden in de omvang en samenstelling van de bevolking door geboorte, sterfte en migratie. De waarnemingen zijn gebaseerd op informatie die het CBS ontvangt uit de bevolkingsregisters van gemeenten. Deze gegevens hebben betrekking op alle personen die in het bevolkings­register zijn opgenomen (de ‘de jure’ bevolking). In principe wordt iedereen die voor onbepaalde tijd in Nederland woont, opgenomen in het bevolkings­register van de woongemeente. Personen die ‘de jure’ tot de bevolking van Nederland behoren maar voor wie geen vaste woonplaats valt aan te wijzen, zijn opgenomen in het bevolkingsregister van de gemeente Den Haag. De Wet basisregistratie personen (Wet BRP) vormt de grondslag voor de gemeentelijke bevolkingsregisters. De Wet BRP is de opvolger van de Wet gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens (GBA).

Meer informatie is te vinden op de website van het CBS.

Enquête beroepsbevolking (EBB)

De Enquête Beroepsbevolking (EBB) is een grootschalig steekproefonderzoek bij personen die in Nederland wonen. Personen die wonen in inrichtingen, instellingen en tehuizen (de institutionele bevolking) worden buiten beschouwing gelaten. Het steekproefonderzoek wordt doorlopend uitgevoerd. Doel van het onderzoek is het verstrekken van informatie over de relatie tussen mens en arbeidsmarkt. Hierbij worden kenmerken van personen in verband gebracht met hun positie op de arbeidsmarkt. De EBB bestaat sinds 1987. Sinds 2001 is de EBB een zogenaamd roterend panelonderzoek, waarbij de personen in de loop van een jaar vijfmaal geënquêteerd worden (om de drie maanden). Bij publicatie op basis van de EBB classificeert het CBS de bevolking van 15 tot 75 jaar in de werkzame beroepsbevolking, de werkloze beroepsbevolking en de niet-beroepsbevolking.

Meer informatie is te vinden op de website van het CBS.

Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen (GGD-en, RIVM en CBS)

De Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen wordt eens in de vier jaar uitgevoerd door het CBS in samenwerking met de GGD-en en het RIVM en levert informatie over de gezondheid, het welzijn en de leefstijl van de Nederlandse bevolking van 18 jaar of ouder woonachtig in particuliere huishoudens. Het doel van dit steekproefonderzoek is het verkrijgen van regionale cijfers. De landelijke cijfers over ervaren gezondheid, roken en obesitas worden verkregen uit de Gezondheidsenquête/Leefstijlmonitor van het CBS in samenwerking met het RIVM en het Trimbos-instituut. De uitkomsten op basis van de Gezondheidsmonitor wijken af van de cijfers uit de Gezondheidsenquête/Leefstijlmonitor. In deze publicatie wordt de Gezondheidsmonitor gebruikt, omdat deze enquête veel meer deelnemers heeft en daarom meer mogelijkheden biedt voor de uitsplitsing van herkomst­groepen. In het najaar van 2022 is vanwege corona een extra meting uitgevoerd: de Corona Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen. In deze publicatie zijn de metingen van 2012 en 2022 gebruikt. De meting van 2012 bevat geen gegevens over 18‑jarigen.

Meer informatie is te vinden op de website van het CBS.

Handelsregister (HR)

Het Handelsregister van de Kamer van Koophandel bevat een registratie van organisaties (ondernemingen, stichtingen, maatschappen, verenigingen, etc.) in Nederland. Deze gegevens worden onder meer gebruikt in combinatie met de Basisregistratie Kadaster om het type eigendom van woningen te bepalen.

Integraal inkomens- en vermogensonderzoek

Het Integraal inkomens- en vermogensonderzoek geeft een beeld van de samenstelling en verdeling van het inkomen en vermogen van personen en huishoudens in Nederland. De populatie bestaat uit de bevolking van Nederland in particuliere huishoudens op 1 januari. Het onderzoek is gebaseerd op integrale registraties van de Belastingdienst, Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO), Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen UWV) en de BRP.

Meer informatie is te vinden op de website van het CBS.

Landelijke Voorziening WOZ (LV WOZ)

Het CBS heeft toegang tot de LV WOZ. Dit is de centrale voorziening waaruit de WOZ-gegevens uit alle gemeenten verkregen kunnen worden. Sinds 1 januari 2019 zijn daadwerkelijk alle gemeenten aangesloten op de LV WOZ. Hiermee werd de LV WOZ voor alle gebruikers en afnemers de basis. De basisregistratie bevat een ‘Vastgestelde waarde’ (WOZ-waarde) en de koppeling aan kadastrale percelen en/of adressen en aan de verblijfsobjecten, stand­plaatsen, ligplaatsen en/of panden in de BAG. De LV WOZ maakt (her)gebruik van de standaarden en voorzieningen die binnen het Stelsel van Basisregistraties ontwikkeld zijn. De gemeenten zijn verantwoordelijk voor de kwaliteit van de vulling van de LV WOZ. De Waarderingskamer is de toezichthouder. Het Kadaster beheert de LV WOZ. Het ministerie van Financiën is verantwoordelijk voor de basisregistratie LV WOZ.

Onderwijsstatistieken

De onderwijsstatistieken geven een breed overzicht van diverse aspecten van het onderwijs in Nederland. De meeste informatie heeft betrekking op de leerlingen/studenten en de geslaagden/afgestudeerden bij de verschillende onderwijssoorten. Daarnaast zijn er gegevens over onderwijsinstellingen, de overheidsuitgaven aan onderwijs, het opleidingsniveau van de bevolking, stromen in het onderwijs, studievoortgang van leerlingen/studenten en voortijdig schoolverlaten en de bestemming van geslaagden/afgestudeerden op de arbeidsmarkt. Van de meeste onderwijssoorten zijn ook regionale cijfers beschikbaar. Het grootste deel van de statistieken betreft het onderwijs dat wordt bekostigd door het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap of het ministerie van Economische Zaken. In het kader van leven lang leren is er ook informatie over de deelname aan bedrijfsopleidingen en het niet-bekostigd onderwijs.

Opleidingsniveaubestand

Het Opleidingsniveaubestand bevat data over het hoogst behaalde en hoogst gevolgde opleidingsniveau van de Nederlandse bevolking op peildatum 1 oktober. Het bestand is gebaseerd op gegevens uit diverse registers (voor een belangrijk deel uit de Onderwijs­nummerbestanden van DUO) en de EBB. Door het gebruik van meerdere (jaargangen van) bronnen heeft het een zeer hoge dekkingsgraad (ruim 12 miljoen personen in 2020) die bovendien jaarlijks toeneemt. Hoewel de dekkingsgraad hoog is, vertegenwoordigt het bestand niet de gehele doelpopulatie. De informatie is voor een deel van de bevolking integraal en voor de overige personen op steekproefbasis. Het bestand bevat een ophooggewicht dat voor representatieve uitkomsten zorgt voor de bevolking in Nederland.

Meer informatie is te vinden op de website van het CBS.

RVE-geneesmiddelenverstrekkingen (Zorginstituut Nederland)

Ten bate van de risicoverevening (RVE) in het kader van de Zorgverzekeringswet leveren zorgverzekeraars het Zorginstituut Nederland gegevens over alle genees­middelen­verstrekkingen per persoon die zijn vergoed uit de verplichte basisverzekering voor geneeskundige zorg. Het is een volledig dekkend bestand dat nagenoeg volledig koppelbaar is met de Basisregistratie Personen. De geneesmiddelen zijn op basis van artikelcodes ingedeeld naar ATC-klasse (anatomisch, therapeutisch, chemisch), een classificatiesysteem van de WHO (World Health Organization).

Meer informatie is te vinden op de website van het CBS.

Sociale samenhang en Welzijn (SSW)

In dit onderzoek, dat het CBS sinds 2012 uitvoert, worden onder andere vragen gesteld over subjectief welzijn, sociale, maatschappelijke en politieke participatie en vertrouwen. Het onderzoek is uitgevoerd met een sequentieel mixed-mode design. Aan respondenten is in eerste instantie gevraagd om via internet mee te doen aan het onderzoek. In geval van non-respons zijn mensen waarvan een goed telefoonnummer bekend was, telefonisch nogmaals benaderd om mee te doen. De mensen zonder (goed) bekend telefoonnummer zijn aan huis nogmaals benaderd om mee te doen.

Er is gebruik gemaakt van resultaten van het onderzoek Sociale samenhang en Welzijn 2012 tot en met 2023. Deze twaalf jaren zijn samengevoegd om betrouwbare uitspraken te kunnen doen over in het buitenland geboren mensen en in Nederland geboren mensen met één of twee in het buitenland geboren ouders. Er is gebruik gemaakt van een indeling van 15 groepen, waarbij naast de Nederlandse herkomst, de groep in het buitenland geboren mensen en de groep in Nederland geboren mensen met één of twee in het buitenland geboren ouders verder opgesplitst worden naar de volgende herkomstlanden: Europa (exclusief Nederland), Turkije, Marokko, Suriname, Nederlandse Cariben, Indonesië en overig Buiten-Europa. Er zijn veranderingen vastgesteld door de gemiddelden in de periode 2012 tot en met 2015, 2016 tot en met 2019 en 2020 tot en met 2023 met elkaar te vergelijken. De onderstaande tabel toont het aantal deelnemers aan het onderzoek, naar herkomst- en geboorteland.

	Totaal	Geboren in Nederland, 2 ouders geboren in Nederland	Geboren in Nederland, 1 of 2 ouders geboren in buitenland	Geboren in buitenland
Totaal	91 338	75 177	8 812	7 349
Nederland		75 177
Europa (excl. NL)			2 855	2 872
Turkije			547	578
Marokko			488	470
Suriname			847	582
Nederlandse Cariben			408	217
Indonesië			751	1 665
Overig Buiten-Europa			2 916	965

De vergelijking tussen groepen gebeurt in stappen. Eerst worden mensen met een Nederlandse herkomst, migranten en de tweede generatie vergeleken. Hierbij wordt met bivariate analyses nagegaan of er verschillen zijn in de mate van sociale en maatschappelijke participatie. Vervolgens is gekeken of de verschillen (deels) verklaard kunnen worden doordat deze groepen zich onderscheiden in man/vrouw-verhouding, leeftijd, onderwijs­niveau en besteedbaar huishoudinkomen. Leeftijd is onderverdeeld in zes groepen: 15 tot 25 jaar, 25 tot 35 jaar, 35 tot 45 jaar, 45 tot 55 jaar, 55 tot 65 jaar en 65 jaar of ouder. Bij onderwijsniveau is een vijfdeling gehanteerd: basisonderwijs, vmbo, mbo/havo/vwo, hbo, wo/doctor. Bij inkomen is een vierdeling gebruikt in kwartielgroepen. Voor elk van de zes participatievormen is een logistische regressieanalyse uitgevoerd, waarbij de Nederlandse groep fungeert als referentie­groep. Deze procedure is ook toegepast voor de andere groepen, in totaal 15, die met elkaar vergeleken worden. Dan blijkt dat, zowel voor als na de extra toevoeging van de vier achtergrondkenmerken, zowel de 3 als de 15 herkomst­groepen zich op alle participatieaspecten onderscheiden.

Daarnaast zijn er logistische regressieanalyses uitgevoerd om na te gaan in welke mate de participatie verandert tussen de drie perioden: 2012 tot en met 2015, 2016 tot en met 2019 en 2020 tot en met 2023. Daarbij is ook onderzocht in welke mate de trends verschillen bij de drie herkomstgroepen: Nederlandse herkomst, migranten en de tweede generatie. Naast de hoofdeffecten van periode en herkomst is een interactieterm (periode * herkomst) toegevoegd, waarbij als referentie de Nederlandse herkomstgroep en de periode 2012 tot en met 2015 is gebruikt. Dezelfde procedure is toegepast voor de 15 herkomstgroepen.

Meer informatie is te vinden op de website van het CBS.

Statistiek Migratiemotieven

De Statistiek Migratiemotieven geeft informatie over de reden waarom personen met een niet-Nederlandse nationaliteit zich in Nederland vestigen. Voor immigranten met een nationaliteit van buiten de EU/EFTA baseert het CBS de migratiemotief op de verblijfs­vergunning die de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) afgeeft. De IND behandelt alle aanvragen voor asiel, gezinshereniging, visa en andere verblijfs­vergunningen. Daarbij toetst de IND of de aanvrager voldoet aan de voorwaarden om in Nederland te verblijven of Nederlander te worden.

Immigranten met een nationaliteit van een land binnen de EU/EFTA hebben geen verblijfs­vergunning van de IND nodig. Het CBS bepaalt hun afgeleide migratiedoel aan de hand van wat zij in Nederland gaan doen: werken, studeren en/of wonen bij een partner of ouders.

Meer informatie over hoe de afgeleide migratiedoelen bepaald worden, is te vinden op de website van het CBS.

Stelsel van Sociaal-statistische Bestanden (SSB)

Het doel van het Stelsel van Sociaal-statistische Bestanden (SSB) is het verschaffen van microdata waarmee een samenhangende, consistente beschrijving kan worden gegeven van een aantal aspecten van de bevolking van Nederland. Het SSB is een stelsel van op individueel niveau koppelbare registers en enquêtes. Met gegevens uit het SSB worden voor verschillende onderwerpen statistieken gemaakt en wordt sociaalwetenschappelijk onderzoek uitgevoerd. De SSB-populatie betreft alle personen die in Nederland wonen en personen die niet in Nederland wonen maar wel in Nederland werken, een uitkering dan wel pensioen vanuit Nederland ontvangen of in Nederland onderwijs volgen. Er zijn onder meer gegevens beschikbaar over personen, uitkeringen, banen, inkomen, opleidingen, huis­houdens, woningen en ruimtelijke indelingen. Door de opzet van het SSB is samen­hangende informatie aanwezig voor kleine groepen in de samenleving, kan regionaal sterk gedetailleerde informatie gegeven worden en kunnen groepen personen door longitudinaal onderzoek gevolgd worden.

Meer informatie is te vinden op de website van het CBS.

Survey Integratie Migranten (SIM)

De Survey Integratie Migranten (SIM) is door het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP), samen met het CBS en Labyrinth Onderzoek en Advies, uitgevoerd onder personen met een Turkse, Marokkaanse, Surinaamse, Poolse, Iraanse, Somalische, Nederlands-Caribische en Nederlandse herkomst. Het doel van de SIM is om de positie van deze groepen in Nederland in kaart te brengen. Aan deelnemers zijn vragen gesteld over onder meer onderwijs, arbeid, sociale contacten, culturele integratie, godsdienst, beeldvorming en gezondheid en sport.

Meer informatie over de SIM is te vinden op de website van het SCP.

Uitkeringsstatistieken

De uitkeringsstatistieken geven een beeld van uitkeringen in het kader van werkloosheid, bijstand, arbeidsongeschiktheid en de Algemene Ouderdomswet (AOW). De meeste informatie heeft betrekking op het aantal uitkeringen en achtergrondkenmerken van personen met een uitkering. De statistieken zijn gebaseerd op registraties van gemeenten, UWV en SVB.

Veiligheidsmonitor

De Veiligheidsmonitor is een grootschalige enquête onder Nederlanders van 15 jaar of ouder. Het is een periodiek bevolkingsonderzoek naar leefbaarheid, veiligheid en slachtofferschap van criminaliteit, uitgevoerd in opdracht van het ministerie van Justitie en Veiligheid en het CBS. Het onderzoek bevat trends en ontwikkelingen en uitsplitsingen naar politieregio’s en (middel-)grote gemeenten en naar persoonskenmerken.

In de Veiligheidsmonitor komen de thema’s slachtofferschap en veiligheidsbeleving terug. Personen zijn slachtoffer als ze in de enquête aangeven in de twaalf maanden voorafgaande aan het onderzoek slachtoffer te zijn geweest van één of meerdere geweldsdelicten, vermogensdelicten of vernielingen. Online criminaliteit blijft buiten beschouwing. De algemene veiligheidsbeleving is vastgesteld met de vraag of mensen zich wel eens onveilig voelen. Om de onveiligheidsgevoelens in de eigen buurt te bepalen is mensen gevraagd of zij zich wel eens onveilig voelen in de eigen buurt.

Meer informatie is te vinden op de website van het CBS.

Vektis BASIC (zorgkosten)

Vektis BASIC bevat per verzekerde persoon de kosten die zorgverzekeraars en volmacht­houders hebben vergoed vanuit de basisverzekering, uitgesplitst naar de verschillende zorgvormen (bijvoorbeeld huisartsenzorg, ziekenhuiszorg, etc.). Vektis, het informatie­centrum voor de zorg van Zorgverzekeraars Nederland, maakt op basis van acht kwartalen (jaar t en t+1) een jaarbestand dat dient voor de risicoverevening (RVE) in het kader van de Zorgverzekeringswet. Verzekeraars schatten per type zorg de nog te verwachten kosten, deze worden verdeeld over de personen die voor die zorgvorm al kosten hadden gemaakt.

Meer informatie is te vinden op de website van het CBS.

Woonbase

De Woonbase is een database waarin gegevens over personen, huishoudens en woonruimten uit verschillende uit verschillende registers en andere databronnen aan elkaar gekoppeld zijn. Er is gecorrigeerd voor miskoppeling tussen verschillende bronnen en ontbrekende gegevens zijn grotendeels geïmputeerd.

Meer informatie is te vinden op de website van het CBS.