Voorwoord

Afrika is een continent met diverse gezichten. Zo kent het een relatief hoge economische groei en heeft het groot potentieel doordat het bijvoorbeeld erg rijk is aan grondstoffen, een grote en jonge bevolking en snel groeiende middenklasse heeft (EC, 2020). Deze economische groei is echter niet voldoende om snelle sociale en economische vooruitgang verder aan te jagen en armoede te verminderen (OECD, 2020). Ook komen in sommige landen nog regelmatig gewapende conflicten voor, is democratie en politieke stabiliteit niet overal vanzelfsprekend en kent het continent veel van de armste landen ter wereld (EC, 2020). De ‘Ease of Doing Business’ in Afrika ligt voor de meeste landen ver onder het OECD gemiddelde en het aandeel van Afrika in de wereldexport (2,5 tot 3,5 procent in de afgelopen tien jaar) is dalend (UNCTAD, 2020a). Voordat de coronacrisis toesloeg, hadden enkele grote landen in Afrika al te kampen met afnemende groei, lagere buitenlandse investeringen en dalende grondstofprijzen (OECD, 2020; UNCTAD, 2020b). Daarnaast spelen ook kwesties als klimaatverandering, migratie, lagere afzetprijzen en armoede Afrika parten.

In 2018 werd de African Continental Free Trade Area opgericht, met als voornaamste doel regionale integratie en samenwerking te versterken. Door meer regionale samenwerking kunnen ontwikkelingslanden stapsgewijs hun capaciteiten uitbouwen, gaandeweg complexere taken en producten uitvoeren en hun deelname aan de wereldeconomie uitbouwen (ITC, 2017; WTO, 2012). De EU en Afrika werken onder verschillende verdragen samen om vrede en vooruitgang verder te stimuleren, zoals het grote multilaterale akkoord van Lomé, de Overeenkomst van Cotonou en de Joint Africa-EU Strategy. In 2020 werd de samenwerking tussen de EU en Afrika verder gemoderniseerd om grote uitdagingen als klimaatverandering, armoede en migratie gezamenlijk beter het hoofd te kunnen bieden (EC, 2020). En ook in Nederland staat het voorkomen van conflicten en het verminderen van armoede in Afrika door middel van hulp en handel op de handels- en ontwikkelingsagenda. Inclusieve groei die bijdraagt aan de Sustainable Development Goals is daarbij het doel, evenals het tegengaan van de hoofdoorzaken van armoede, migratie, terreur en klimaatverandering (BHOS, 2018; VNO-NCW en MKB-Nederland; 2019). De huidige economische relatie tussen Nederland en Afrika, bijvoorbeeld op het vlak van internationale handel of investeringen, is bescheiden maar op terreinen ook groeiend. Hoog tijd om de trends in de handel met, en investeringen in Afrika, maar ook de kenmerken van het betrokken Nederlandse bedrijfsleven, verder uit te diepen.

Ander nieuws of nieuwe studies op het gebied van internationale handel en globalisering en eerdere edities van de Internationaliseringsmonitor, zijn te vinden in het dossier Globalisering.

Angelique Berg

Directeur-Generaal

Den Haag, Heerlen, Bonaire, maart 2021