Foto omschrijving: Op de Brandevoortse Hoeve sorteren Poolse landarbeiders sorteren asperges

Scroll naar Voorwoord

Voorwoord

Het zijn bijzondere tijden voor de internationale economie. Na decennia van voornamelijk deregulering, bevordering van vrijhandel en afnemende importtarieven ziet de wereld er tegenwoordig anders uit. Zo zijn China en de Verenigde Staten in een handelsoorlog verwikkeld, waarbij beide zijden elkaars handelswaar met importtarieven belasten. Ook tussen de Verenigde Staten en Europa zijn de economische relaties veranderd. Het meest recente voorbeeld hiervan is de 7,5 miljard dollar aan importtarieven die de VS van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) mag opleggen op Europese goederen, als tegenmaatregel voor onrechtmatige Europese staatssteun aan een vliegtuigbouwer. Het middel van importheffingen om de eigen markt te beschermen tegen buitenlandse concurrenten lijkt daarmee terug van weggeweest.

Een importtarief is echter niet het enige beleidsinstrument voorhanden om internationale handel te reguleren. Het importerende land kan ook niet-tarifaire maatregelen treffen en zodoende invloed uitoefenen op welke producten in welke vorm of van welke kwaliteit wel of niet aangeboden worden op de binnenlandse markt. Uit deze editie van de Internationaliseringsmonitor over kwaliteitseisen in handelsbeleid blijkt dat deze maatregelen veel voorkomen. Zo heeft gemiddeld 37 procent van de Nederlandse export te maken met een sanitaire of fytosanitaire maatregel in het buitenland en maar liefst 95 procent met een technische handelsbarrière. Niet-tarifaire maatregelen kunnen betrekking hebben op product-specifieke eigenschappen zoals de veiligheid, kwaliteit of duurzaamheid van producten maar ook op het productieproces. Onderzoek in deze Internationaliserings­monitor laat zien dat de prijs die Nederlandse exporteurs voor hun producten vragen samenhangt met de kwaliteit van dit product, maar ook met de afstand tot en het inkomensniveau van het bestemmingsland. Ook de mate waarin productdifferentiatie op basis van kwaliteit mogelijk is, speelt een rol in de prijszetting. Daarnaast is de prijs per eenheid die een exporteur rekent hoger in landen waar een niet-tarifaire maatregel van toepassing is op de import van dit type product dan in landen zonder dergelijke maatregelen.

Waar tarieven en niet-tarifaire maatregelen een belemmerende werking kunnen hebben op internationale handel, hebben handels-, investerings- en belastingverdragen juist vaak tot doel de economische betrekkingen te bevorderen, vergemakkelijken en verdiepen. De eerste verkennende analyses in deze Internationaliseringsmonitor laten zien dat de aanwezigheid van exportbarrières tot gevolg heeft dat bedrijven investeren in het buitenland verkiezen boven het bedienen van de buitenlandse markt via export. Handelsverdragen die zulke exportbarrières wegnemen hebben juist een positieve uitwerking op het aantal Nederlandse exporteurs. Daarbij blijkt export doorgaans de meest laagdrempelige eerste stap te zijn om een nieuwe markt te betreden.

Bezoek het dossier Globalisering op www.cbs.nl/globalisering voor het laatste nieuws en rapporten op het gebied van globalisering alsook voor eerdere edities van de Internationaliseringsmonitor.

De Directeur-Generaal

Dr. T.B.P.M. Tjin-A-Tsoi

Den Haag/Heerlen/Bonaire, december 2019

Colofon

Deze website is ontwikkeld door het CBS in samenwerking met Textcetera Den Haag.
Heb je een vraag of opmerking over deze website, neem dan contact op met het CBS.

Disclaimer en copyright

Cookies

CBS maakt op deze website gebruik van functionele cookies om de site goed te laten werken. Deze cookies bevatten geen persoonsgegevens en hebben nauwelijks gevolgen voor de privacy. Daarnaast gebruiken wij ook analytische cookies om bezoekersstatistieken bij te houden. Bijvoorbeeld hoe vaak pagina's worden bezocht, welke onderwerpen gebruikers naar op zoek zijn en hoe bezoekers op onze site komen. Het doel hiervan is om inzicht te krijgen in het functioneren van de website om zo de gebruikerservaring voor u te kunnen verbeteren. De herleidbaarheid van bezoekers aan onze website beperken wij zo veel mogelijk door de laatste cijfergroep (octet) van ieder IP-adres te anonimiseren. Deze gegevens worden niet gedeeld met andere partijen. CBS gebruikt geen trackingcookies. Trackingcookies zijn cookies die bezoekers tijdens het surfen over andere websites kunnen volgen.

De geplaatste functionele en analytische cookies maken geen of weinig inbreuk op uw privacy. Volgens de regels mogen deze zonder toestemming geplaatst worden.

Meer informatie: https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/telecommunicatie/vraag-en-antwoord/mag-een-website-ongevraagd-cookies-plaatsen

Leeswijzer

Verklaring van tekens

. Gegevens ontbreken
* Voorlopig cijfer
** Nader voorlopig cijfer
x Geheim
Nihil
(Indien voorkomend tussen twee getallen) tot en met
0 (0,0) Het getal is kleiner dan de helft van de gekozen eenheid
Niets (blank) Een cijfer kan op logische gronden niet voorkomen
2018–2019 2018 tot en met 2019
2018/2019 Het gemiddelde over de jaren 2018 tot en met 2019
2018/’19 Oogstjaar, boekjaar, schooljaar enz., beginnend in 2018 en eindigend in 2019
2016/’17–2018/’19 Oogstjaar, boekjaar, enz., 2016/’17 tot en met 2018/’19

In geval van afronding kan het voorkomen dat het weergegeven totaal niet overeenstemt met de som van de getallen.

Over het CBS

De wettelijke taak van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) is om officiële statistieken te maken en de uitkomsten daarvan openbaar te maken. Het CBS publiceert betrouwbare en samenhangende statistische informatie, die het deelt met andere overheden, burgers, politiek, wetenschap, media en bedrijfsleven. Zo zorgt het CBS ervoor dat maatschappelijke debatten gevoerd kunnen worden op basis van betrouwbare statistische informatie.

Het CBS maakt inzichtelijk wat er feitelijk gebeurt. De informatie die het CBS publiceert, gaat daarom over onderwerpen die de mensen in Nederland raken. Bijvoorbeeld economische groei en consumentenprijzen, maar ook criminaliteit en vrije tijd.

Naast de verantwoordelijkheid voor de nationale (officiële) statistieken is het CBS ook belast met de productie van Europese (communautaire) statistieken. Dit betreft het grootste deel van het werkprogramma.

Voor meer informatie over de taken, organisatie en publicaties van het CBS, zie cbs.nl.

Contact

Met vragen kunt u contact opnemen met het CBS.

Medewerkers

Auteurs

Marcel van den Berg

Dennis Cremers

Loe Franssen

Alex Lammertsma

Angie Mounir

Tom Notten

Janneke Rooyakkers

Redactie

Sarah Creemers

Marjolijn Jaarsma

Alex Lammertsma

Eindredactie

Sarah Creemers

Marjolijn Jaarsma

Dankwoord

We danken de volgende collega’s voor hun constructieve bijdrage aan deze editie van de Internationaliseringsmonitor:

Ahmed Boutorat

Elijah Cats

Richard Jollie

Irene van Kuik

Vertaalbureau CBS

Carla Sebo

Sandra Vasconcellos

Hans Westerbeek