Foto omschrijving: Vrouwen maken speelgoedpopjes in Chinese fabriek.

Voorwoord

Globalisering, digitalisering en technologisering hebben een grote invloed op de arbeidsmarkt. Zo hangt circa een derde van de Nederlandse banen direct of indirect samen met de export van goederen en diensten. De werkgelegenheid bij exporterende bedrijven groeit sneller dan de werkgelegenheid bij niet-exporteurs. Daarbij is deze groei in het jaar van exportstart zelfs nóg iets groter dan daarna.

Toch profiteert niet iedereen in gelijke mate van globalisering. In de beleidsnota ‘Investeren in perspectief’ (2018) wordt aangehaald dat de mondiale ongelijkheid tussen landen weliswaar afneemt, maar binnen de meeste landen toeneemt. Sommige groepen van de bevolking worden daarbij onevenredig negatief geraakt. Onderzoek in deze editie van de Internationaliseringsmonitor laat onder andere zien dat in Nederland meer mannen hun baan aan export te danken hebben dan vrouwen. Ruim één op de drie mannen is werkzaam voor en door de export, bij vrouwen is dat één op de vijf. Onderzoek zoals dat van de OESO (2017a) of van het World Economic Forum (2016) laat tevens zien dat in de afgelopen decennia het middensegment op de arbeidsmarkt in OESO-landen onder druk staat, terwijl het aandeel van de banen van hoog- en laagopgeleiden juist is toegenomen. Ditzelfde zien we ook in Nederland (Fourage et. al., 2017). Beroepen in het middensegment bestaan vaak uit routinematige taken die blootstaan aan concurrentie uit het buitenland, door bijvoorbeeld goedkope import uit lagelonenlanden, of aan concurrentie van machines. Onderzoek in deze editie van Internationaliseringsmonitor laat onder andere zien dat import uit het buitenland de vraag naar niet-routinematige vaardigheden laat toenemen. Vooral de toenemende technologisering zorgt voor minder vraag naar routinematige arbeid.

Een kenmerk van toenemende internationalisering is dat buitenlandse bedrijven zich eenvoudiger in kunnen Nederland vestigen en vice versa. Buitenlandse bedrijven waren in 2015 goed voor bijna een miljoen Nederlandse banen. Buitenlandse bedrijven die zich in Nederland vestigen of een Nederlands bedrijf overnemen kunnen werkgelegenheid opleveren maar deze ontwikkeling kan ook anders uitpakken. Bedrijven met een buitenlandse moeder verplaatsen namelijk vaker bedrijfsactiviteiten naar het buitenland (offshoring) dan Nederlandse bedrijven. In de periode 2014-2016 verdwenen er meer dan 30 duizend banen in Nederland als gevolg van offshoring. Driekwart van deze banen bestond uit werk van lager en middelbaar opgeleiden. 

De effecten van globalisering op de werkgelegenheid staan centraal in deze editie van de Internationaliseringsmonitor. Bezoek ook het dossier Globalisering op www.cbs.nl/globalisering voor meer informatie over dit fenomeen. Hier vindt u tevens een nieuwe set kernindicatoren op het gebied van globalisering en eerdere edities van de Internationaliseringsmonitor.

Directeur-Generaal

Dr. T.B.P.M. Tjin-A-Tsoi

Den Haag/Heerlen/Bonaire, juni 2018

Colofon

Deze website is ontwikkeld door het CBS in samenwerking met Textcetera Den Haag.
Heb je een vraag of opmerking over deze website, neem dan contact op met het CBS.

Copyright foto’s: Hollandse Hoogte

Disclaimer en copyright

Leeswijzer

Verklaring van tekens

. Gegevens ontbreken
* Voorlopig cijfer
** Nader voorlopig cijfer
x Geheim
Nihil
(Indien voorkomend tussen twee getallen) tot en met
0 (0,0) Het getal is kleiner dan de helft van de gekozen eenheid
Niets (blank) Een cijfer kan op logische gronden niet voorkomen
2017–2018 2017 tot en met 2018
2017/2018 Het gemiddelde over de jaren 2017 tot en met 2018
2017/’18 Oogstjaar, boekjaar, schooljaar enz., beginnend in 2017 en eindigend in 2018
2015/’16–2017/’18 Oogstjaar, boekjaar, enz., 2015/’16 tot en met 2017/’18

In geval van afronding kan het voorkomen dat het weergegeven totaal niet overeenstemt met de som van de getallen.

Over het CBS

De wettelijke taak van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) is om officiële statistieken te maken en de uitkomsten daarvan openbaar te maken. Het CBS publiceert betrouwbare en samenhangende statistische informatie, die het deelt met andere overheden, burgers, politiek, wetenschap, media en bedrijfsleven. Zo zorgt het CBS ervoor dat maatschappelijke debatten gevoerd kunnen worden op basis van betrouwbare statistische informatie.

Het CBS maakt inzichtelijk wat er feitelijk gebeurt. De informatie die het CBS publiceert, gaat daarom over onderwerpen die de mensen in Nederland raken. Bijvoorbeeld economische groei en consumentenprijzen, maar ook criminaliteit en vrije tijd.

Naast de verantwoordelijkheid voor de nationale (officiële) statistieken is het CBS ook belast met de productie van Europese (communautaire) statistieken. Dit betreft het grootste deel van het werkprogramma.

Voor meer informatie over de taken, organisatie en publicaties van het CBS, zie cbs.nl

Contact

Met vragen kunt u contact opnemen met het CBS.

Medewerkers

Auteurs

Ahmed Boutorat
Dennis Cremers
Gusta van Gessel-Dabekaussen
Marjolijn Jaarsma
Oscar Lemmers
Bart Loog
Pascal Ramaekers
Wendy Smits
Mark Vancauteren
Roger Voncken
Sjoertje Vos
Jannes de Vries
Isabelle Weyns
Khee Fung Wong

Redactie

Marjolijn Jaarsma
Pascal Ramaekers
Roger Voncken
Sjoertje Vos

Eindredactie

Marjolijn Jaarsma
Roger Voncken