Samenvatting

In 2019 werd door de veestapel minder stikstof en fosfaat uitgescheiden via de mest dan in het voorgaande jaar. De excretie van stikstof daalde van 503,5 miljoen kilogram in 2018 tot 489,7 miljoen kilogram in 2019. De excretie van fosfaat daalde van 162,0 naar 155,5 miljoen kilogram. Voor het tweede achtereenvolgende jaar lag de excretie van stikstof en fosfaat onder de door de Europese Unie vastgestelde productieplafonds van 504,4 miljoen kilogram stikstof en 172,9 miljoen kilogram fosfaat. De daling van de stikstof- en fosfaatexcretie hangt samen met lagere aantallen runderen, varkens en kippen en lagere gehalten aan stikstof en fosfor van ruwvoer en krachtvoer.

Stikstofexcretie van de veestapel (miljoen kg stikstof)
Rundvee Varkens Pluimvee Overig vee
1990 451,8 149,7 64,9 24,7
2000 339,2 120,6 62,6 26,6
2010 298,5 105,5 64,5 21,2
2015 315,7 99,3 62,0 20,5
2018 327,4 96,8 56,7 22,7
2019 315,7 93,7 56,0 24,3
Fosfaatexcretie van de veestapel (miljoen kg fosfaat)
Rundvee Varkens Pluimvee Overig vee
1990 120,8 69 33 6,2
2000 102,1 48,2 32,1 8,5
2010 96,2 45,5 29,1 8,1
2015 103,6 40,1 28,3 8
2018 90,7 37,7 25,9 7,7
2019 85,7 36,8 25,1 7,9

Rundvee

Het aantal runderen in de melkveehouderij daalde in 2019 met bijna 100 duizend stuks ten opzichte van 2018. Voor het grootste deel betrof dit vrouwelijk jongvee. De stikstof- en fosfaatgehalten van het verbruikte voer lagen in 2019 gemiddeld lager dan in 2018. In de melkveehouderij daalde de stikstofexcretie vergeleken met 2018 per saldo met 10,2 miljoen kilogram tot 279,7 miljoen kilogram en de fosfaatexcretie daalde met 3,2 miljoen kilogram tot 75,5 miljoen kilogram.

De stikstofexcretie van vleesrundvee bedroeg in 2019 36,0 miljoen kg, 1,5 miljoen kilogram minder dan in 2018. De fosfaatexcretie daalde eveneens, van 12,1 miljoen kilogram naar 10,2 miljoen. De dalingen hangen samen met een lagere excretie door vleeskalveren.

Varkens

In 2019 waren er een kleine 30 duizend vleesvarkens (0,5 procent) minder dan in 2018. Het aantal fokvarkens (exclusief biggen) daalde met 5,1 procent. De stikstofexcretie in de varkenssector nam hierdoor af van 96,8 miljoen kilogram in 2018 tot 93,7 miljoen kilogram in 2019. De fosfaatexcretie daalde van 37,7 naar 36,8 miljoen kilogram.

Pluimvee

De stikstof- en fosfaatexcretie van de pluimveesector daalde vergeleken met 2018 met ongeveer 1 procent tot 56,0 miljoen kilogram stikstof en 25,1 miljoen kilogram fosfaat. De daling hangt samen met de afname van het aantal leghennen en ouderdieren van vleeskuikens.

Overig vee

De stikstofexcretie van schapen, geiten, paarden, pony’s, konijnen en pelsdieren nam in 2019 per saldo toe met 1,6 miljoen kilogram stikstof tot 24,3 miljoen kilogram door toename van het aantal schapen en geiten en een afname van het aantal nertsen. De fosfaatexcretie nam licht toe van 7,7 miljoen kg fosfaat in 2018 tot 7,9 miljoen kilogram in 2019.

Landbouwtelling

Op de peildatum van de Landbouwtelling kan er sprake zijn van tijdelijke leegstand van stallen. In dat geval wordt met ingang van 2018 in de Landbouwtellingstabellen het aantal vleeskalveren, vleesvarkens, kippen en kalkoenen verhoogd waarbij gebruik is gemaakt van de opgave van het voorgaande jaar. De reden voor deze bijtellingen is dat de Landbouwtelling een structuurtelling is waarvoor een juiste bepaling van bedrijfstypen en de economische omvang van de bedrijven van belang is. Het gemiddeld aantal aanwezige dieren in een jaar wordt hierdoor echter overschat. Voor de berekening van de mestproductie is daarom uitgegaan van de dieraantallen in de Landbouwtelling zonder bijtellingen bij tijdelijke leegstand van stallen.

Vanaf het begin van de jaren negentig stelt de Werkgroep Uniformering berekening Mest- en mineralencijfers (WUM) jaarlijks standaardfactoren vast voor de mestproductie (volume) en voor de excretie van stikstof, fosfaat en kali per diercategorie. De totale excretie van deze stoffen wordt berekend door de standaardfactoren per diercategorie te vermenigvuldigen met het aantal dieren in de Landbouwtelling.

Dit rapport geeft een kort overzicht van de rekenmethodiek, de uitgangspunten en van de resultaten voor 2019 en enkele eerdere jaren.

Colofon

Deze website is ontwikkeld door het CBS in samenwerking met Textcetera Den Haag.
Heb je een vraag of opmerking over deze website, neem dan contact op met het CBS.

Disclaimer en copyright

Cookies

CBS maakt op deze website gebruik van functionele cookies om de site goed te laten werken. Deze cookies bevatten geen persoonsgegevens en hebben nauwelijks gevolgen voor de privacy. Daarnaast gebruiken wij ook analytische cookies om bezoekersstatistieken bij te houden. Bijvoorbeeld hoe vaak pagina's worden bezocht, welke onderwerpen gebruikers naar op zoek zijn en hoe bezoekers op onze site komen. Het doel hiervan is om inzicht te krijgen in het functioneren van de website om zo de gebruikerservaring voor u te kunnen verbeteren. De herleidbaarheid van bezoekers aan onze website beperken wij zo veel mogelijk door de laatste cijfergroep (octet) van ieder IP-adres te anonimiseren. Deze gegevens worden niet gedeeld met andere partijen. CBS gebruikt geen trackingcookies. Trackingcookies zijn cookies die bezoekers tijdens het surfen over andere websites kunnen volgen.

De geplaatste functionele en analytische cookies maken geen of weinig inbreuk op uw privacy. Volgens de regels mogen deze zonder toestemming geplaatst worden.

Meer informatie: https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/telecommunicatie/vraag-en-antwoord/mag-een-website-ongevraagd-cookies-plaatsen

Leeswijzer

Verklaring van tekens

. Gegevens ontbreken
* Voorlopig cijfer
** Nader voorlopig cijfer
x Geheim
Nihil
(Indien voorkomend tussen twee getallen) tot en met
0 (0,0) Het getal is kleiner dan de helft van de gekozen eenheid
Niets (blank) Een cijfer kan op logische gronden niet voorkomen
2019–2020 2019 tot en met 2020
2019/2020 Het gemiddelde over de jaren 2019 tot en met 2020
2019/’20 Oogstjaar, boekjaar, schooljaar enz., beginnend in 2019 en eindigend in 2020
2017/’18–2019/’20 Oogstjaar, boekjaar, enz., 2017/’18 tot en met 2019/’20

In geval van afronding kan het voorkomen dat het weergegeven totaal niet overeenstemt met de som van de getallen.

Over het CBS

De wettelijke taak van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) is om officiële statistieken te maken en de uitkomsten daarvan openbaar te maken. Het CBS publiceert betrouwbare en samenhangende statistische informatie, die het deelt met andere overheden, burgers, politiek, wetenschap, media en bedrijfsleven. Zo zorgt het CBS ervoor dat maatschappelijke debatten gevoerd kunnen worden op basis van betrouwbare statistische informatie.

Het CBS maakt inzichtelijk wat er feitelijk gebeurt. De informatie die het CBS publiceert, gaat daarom over onderwerpen die de mensen in Nederland raken. Bijvoorbeeld economische groei en consumentenprijzen, maar ook criminaliteit en vrije tijd.

Naast de verantwoordelijkheid voor de nationale (officiële) statistieken is het CBS ook belast met de productie van Europese (communautaire) statistieken. Dit betreft het grootste deel van het werkprogramma.

Voor meer informatie over de taken, organisatie en publicaties van het CBS, zie cbs.nl.

Contact

Met vragen kunt u contact opnemen met het CBS.

Medewerkers

Auteurs

Cor van Bruggen

Monique Gosseling