Samenvatting

De hoeveelheid fosfaat in dierlijke mest is gedaald van 169,0 miljoen kilogram in 2017 tot 162,0 miljoen kilogram in 2018. De fosfaatexcretie ligt nu ruim onder het door de Europese Unie vastgestelde plafond van 172,9 miljoen kilogram. De excretie van stikstof daalde eveneens, van 512,0 tot 503,5 miljoen kilogram.

De daling van de fosfaat- en stikstofexcretie in 2018 ten opzichte van 2017 komt grotendeels door de verdere krimp van de melkveestapel. De fosfaat- en stikstofexcretie van vleesrund­vee nam toe door een toename van het aantal vleeskalveren en door hogere excretie­factoren per dier.

Door de invoering van het fosfaatrechtenstelsel nam het aantal melkkoeien tussen 1 januari en 31 december 2018 af met 60 duizend stuks. Het aantal kalveren, pinken en vaarzen daalde met ruim 150 duizend stuks. Door deze dalingen in de loop van het jaar is het aantal runderen in de Landbouwtelling, met peildatum 1 april, niet representatief voor de gemiddelde omvang van de rundveestapel in 2018. Het aantal runderen in de Landbouwtelling is daarom in de berekening van de mestproductie vervangen door gemiddelde aantallen in 2018 op basis van tellingen met het Identificatie en Registratiesysteem voor rundvee (I&R-rundvee).

De Landbouwtelling van 2018 telde een kleine 40 duizend vleesvarkens (0,7 procent) minder dan de Landbouwtelling van 2017. Het aantal fokzeugen vertoonde eveneens een geringe daling van 1,1 procent.

De fosfor- en stikstofgehalten van het varkensvoer lagen in 2018 vrijwel op hetzelfde niveau als in 2017.

Met ingang van 2018 is de omvang van de pluimveestapel in de Landbouwtelling gebaseerd op tellingen met het I&R-systeem voor pluimvee. Hierdoor valt met name het aantal vleeskuikens fors lager uit. Blijkbaar werd in het verleden in de Landbouwtelling vaak de stalcapaciteit ingevuld of het aantal dieren aan het begin van een productieronde zonder rekening te houden met leegstand of uitval.

De daling van de fosfaat- en stikstofexcretie van pluimvee in 2018 heeft dan ook voornamelijk te maken met de gewijzigde telmethode van het aantal dieren.

De groep ‘overige diercategorieën’ bestaat uit schapen, geiten, paarden, pony’s, konijnen en pelsdieren.

Met ingang van 2018 is het aantal schapen en geiten gebaseerd op de I&R-systemen voor deze diercategorieën. Ook bij schapen lijkt de gewijzigde telmethode de oorzaak te zijn van een trendbreuk. Het totale aantal schapen bedroeg in 2018 op basis van I&R-gegevens circa 865 duizend stuks tegen 800 duizend stuks in 2017.

In de excretieberekening van paarden en pony’s is de voeropname op basis van nieuwe inzichten verhoogd.

Vanaf het begin van de jaren negentig stelt de Werkgroep Uniformering berekening Mest- en mineralencijfers (WUM) jaarlijks standaardfactoren vast voor de mestproductie (volume) en voor de excretie van stikstof, fosfaat en kali per diercategorie. In verband met de problemen die een teveel aan stikstof en fosfaat in het milieu kunnen veroorzaken, wordt de totale excretie van stikstof en fosfaat van de veestapel berekend door de standaardfactoren per diercategorie te vermenigvuldigen met het aantal dieren in de Landbouwtelling.

Dit rapport geeft een kort overzicht van de rekenmethodiek, voor een uitgebreide beschrijving wordt verwezen naar eerdere rapporten. In bijlagen is een overzicht gegeven van alle uitgangspunten in de berekening van de opname van stikstof en fosfor met het voer en de vastlegging in dierlijke producten, van 1990 tot en met 2018.

Colofon

Deze website is ontwikkeld door het CBS in samenwerking met Textcetera Den Haag.
Heb je een vraag of opmerking over deze website, neem dan contact op met het CBS.

Disclaimer en copyright

Cookies

CBS maakt op deze website gebruik van functionele cookies om de site goed te laten werken. Deze cookies bevatten geen persoonsgegevens en hebben nauwelijks gevolgen voor de privacy. Daarnaast gebruiken wij ook analytische cookies om bezoekersstatistieken bij te houden. Bijvoorbeeld hoe vaak pagina's worden bezocht, welke onderwerpen gebruikers naar op zoek zijn en hoe bezoekers op onze site komen. Het doel hiervan is om inzicht te krijgen in het functioneren van de website om zo de gebruikerservaring voor u te kunnen verbeteren. De herleidbaarheid van bezoekers aan onze website beperken wij zo veel mogelijk door de laatste cijfergroep (octet) van ieder IP-adres te anonimiseren. Deze gegevens worden niet gedeeld met andere partijen. CBS gebruikt geen trackingcookies. Trackingcookies zijn cookies die bezoekers tijdens het surfen over andere websites kunnen volgen.

De geplaatste functionele en analytische cookies maken geen of weinig inbreuk op uw privacy. Volgens de regels mogen deze zonder toestemming geplaatst worden.

Meer informatie: https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/telecommunicatie/vraag-en-antwoord/mag-een-website-ongevraagd-cookies-plaatsen

Leeswijzer

Verklaring van tekens

. Gegevens ontbreken
* Voorlopig cijfer
** Nader voorlopig cijfer
x Geheim
Nihil
(Indien voorkomend tussen twee getallen) tot en met
0 (0,0) Het getal is kleiner dan de helft van de gekozen eenheid
Niets (blank) Een cijfer kan op logische gronden niet voorkomen
2018–2019 2018 tot en met 2019
2018/2019 Het gemiddelde over de jaren 2018 tot en met 2019
2018/’19 Oogstjaar, boekjaar, schooljaar enz., beginnend in 2018 en eindigend in 2019
2016/’17–2018/’19 Oogstjaar, boekjaar, enz., 2016/’17 tot en met 2018/’19

In geval van afronding kan het voorkomen dat het weergegeven totaal niet overeenstemt met de som van de getallen.

Over het CBS

De wettelijke taak van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) is om officiële statistieken te maken en de uitkomsten daarvan openbaar te maken. Het CBS publiceert betrouwbare en samenhangende statistische informatie, die het deelt met andere overheden, burgers, politiek, wetenschap, media en bedrijfsleven. Zo zorgt het CBS ervoor dat maatschappelijke debatten gevoerd kunnen worden op basis van betrouwbare statistische informatie.

Het CBS maakt inzichtelijk wat er feitelijk gebeurt. De informatie die het CBS publiceert, gaat daarom over onderwerpen die de mensen in Nederland raken. Bijvoorbeeld economische groei en consumentenprijzen, maar ook criminaliteit en vrije tijd.

Naast de verantwoordelijkheid voor de nationale (officiële) statistieken is het CBS ook belast met de productie van Europese (communautaire) statistieken. Dit betreft het grootste deel van het werkprogramma.

Voor meer informatie over de taken, organisatie en publicaties van het CBS, zie cbs.nl.

Contact

Met vragen kunt u contact opnemen met het CBS.

Medewerkers

Auteurs

Cor van Bruggen

Monique Gosseling

Erratum

Ondanks de zorgvuldigheid waarmee deze publicatie is samengesteld, zijn er achteraf enkele onvolkomenheden geconstateerd. Onze excuses hiervoor.

Datum: 10 april 2020

De fout betreft de tabellen B9.3 en B9.4, de uitscheidingsfactoren van P2O5 en K2O in de jaren 1998–2018. Hierbij is niet de massa omgerekend van P en K naar P2O5 en K2O. Onze excuses hiervoor. Hieronder vindt u de volledige tabellen mineralenexcretie van vleesvarkens en opfokzeugen/beren op jaarbasis nu met de juiste uitscheiding van P2O5 en K2O in de tabellen B9.3 en B9.4.